ءىس-شارانى «وتباسى بانك» ا ق ۇيىمداستىردى، وعان 860 دەن استام قوناق كاسىپكەر ايەلدەر، كومپانيا باسشىلارى، ساراپشىلار مەن ديەۆەلوپەرلەر قاتىستى.
ءىس-شارا بارىسىندا «وتباسى بانك» ا ق باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان اقشانوۆ بانك «ۇماي» ايەلدەر يپوتەكالىق باعدارلاماسىن ازيا دامۋ بانكىمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىپ وتىرعانىن ايتتى.
- ازيا دامۋ بانكى بۇل باعدارلاماعا جەتكىلىكتى قاراجات ءبولىپ وتىر. بيىل باعدارلاماعا 90 ميلليارد تەڭگە باعىتتادىق. قازاقستاننىڭ بارلىق قالالارىندا 50 ميلليون تەڭگەگە دەيىن قارىز الۋعا بولادى، بۇل ايتارلىقتاي كولەمدى قاراجات. مەنىڭ ويىمشا، ءۇش بولمەلى پاتەر ساتىپ الۋعا بولادى. قارىز مەرزىمىن 25 جىلعا دەيىن تاڭداي الاسىز، - دەدى سپيكەر.
ونىڭ ايتۋىنشا، باستاپقى جارنا مولشەرى كليەنتتەردى ەڭ كوپ تولعاندىراتىن ماسەلەلەردىڭ ءبىرى، سەبەبى ءداستۇرلى باعدارلامالار بويىنشا تالاپ ەتىلەتىن 50 پايىزدى جيناي الاتىندار از.
- سوندىقتان وسى باعدارلاما اياسىندا استانا مەن الماتى قالالارى ءۇشىن باستاپقى جارنانى 20 پايىزعا، ال قالعان بارلىق وڭىرلەر ءۇشىن 15 پايىزعا دەيىن تومەندەتتىك. بۇل باعدارلامانىڭ ەرەكشەلىگى دەپوزيتتى بۇگىننەن باستاپ اشۋعا بولادى، ال 20 نەمەسە 15 پايىزدى تىكەلەي پاتەر ساتۋشىعا قۇرىلىس كومپانياسىنا نەمەسە جەكە مەنشىك يەسىنە تولەيسىز، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.
پايىزدىق مولشەرلەمەگە قاتىستى بانك وكىلى بۇل باعدارلامادا دا، باسقا باعدارلامالار سەكىلدى، ەكى كەزەڭ قاراستىرىلعانىن اتاپ ءوتتى.
- نەسيە الۋ ساتىندە الدىن الا قارىز بويىنشا مولشەرلەمە شامامەن 14,8 پايىز بولادى. بۇگىنگى كۇنى بۇل نارىقتاعى ەڭ تومەن مولشەرلەمەلەردىڭ ءبىرى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر قازىر 20 پايىزدان جانە ودان دا جوعارى مولشەرلەمەمەن نەسيە ۇسىنىپ وتىر. تۇرعىن ءۇي جيناق جۇيەسىنىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى ءسىز الدىن الا قارىز مەرزىمىندە، ياعني سەگىز-توعىز جىل ىشىندە، دەپوزيتتە ناق سول 50 پايىزدى جينايسىز. مىسالى، 50 ميلليون تەڭگە قارىز الساڭىز جانە 25 ميلليون تەڭگە جيناساڭىز، بۇل سوما نەسيەڭىزدى وتەۋگە باعىتتالادى دا، مولشەرلەمە كۇرت تومەندەپ، 3,5-5 پايىزعا (گەسۆ وت 3,6 پايىز دو 6,9 پايىز) دەيىن تۇسەدى. بۇل تۇرعىن ءۇي قارىزى بويىنشا جەڭىلدەتىلگەن مولشەرلەمە دەۋگە بولادى، - دەدى ن. اقشانوۆ.
باعدارلاماعا 18 بەن 65 جاس ارالىعىنداعى بارلىق ايەلدەر قاتىسا الادى، كەزەكتە تۇرۋ نەمەسە بەلگىلى ءبىر جەردە جۇمىس ىستەۋ تالاپ ەتىلمەيدى. جالعىز شارت وتباسىنىڭ تازا تابىسى 1250000 تەڭگەدەن اسپاۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار قازاقستاندىق قارجىگەر، بىلىكتى اۋديتور سۇلتان ەلەمەسوۆ «وتباسى بانك» ونىمدەرىنىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن، باعالاۋ كورسەتكىشى دەگەننىڭ نە ەكەنىن جانە مەملەكەتتىك سىيلىقاقىمەن قالاي جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ءتۇسىندىردى.
- تۇرعىن ءۇي جيناق جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن ءونىم نەبارى بىرەۋ عانا ول تۇرعىن ءۇي قارىزى دەپ اتالادى. باسقا الاتىن ونىمدەردىڭ بارلىعى الدىن الا نەمەسە ارالىق ونىمدەر، ولار تۇپتەپ كەلگەندە ءسىزدى وسى ماقساتقا، ياعني تۇرعىن ءۇي قارىزىن الۋعا اكەلۋى ءتيىس. وندا مولشەرلەمە 3,5 پايىزدان (ج ت س م 3,6 پايىزدان 4,4 پايىزعا دەيىن) 5 پايىزعا دەيىن ج ت س م 5,1 پايىزدان 6,9 پايىزعا دەيىن)، بارىنشا اشىق بولادى، - دەدى ول.
ونىڭ سوزىنشە، ستاندارتتى شارت ءۇي قۇنىنىڭ 50 پايىزىن جيناۋ، باعالاۋ كورسەتكىشى 16 جانە 3 جىلدىق جيناق مەرزىمى. وسى شارتتاردى ورىنداعاندار جىلدىق 5 پايىزبەن 6 جىلعا قارىز الادى، ال باعالاۋ كورسەتكىشى 74 كە دەيىن جەتسە، جىلدىق 3,5 پايىزبەن 25 جىلعا دەيىنگى نەسيەگە قۇقىلى بولادى.
«ۇماي» فورۋمىندا يپوتەكا جانە قارجىلىق ساۋاتتىلىق ماسەلەلەرىنەن بولەك، بۇگىنگى تاڭدا ايەلدەر ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزدى تاقىرىپتار تالقىلاندى: جەكە بيزنەستى قالاي اشۋعا جانە دامىتۋعا بولادى، ايەلدەر جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋدا قانداي ءرول اتقارا الادى، سونداي-اق تۇلعالىق جانە كاسىبي ءوسۋ ءۇشىن مۇمكىندىكتەردى قالاي تابۋعا بولادى.
ءارتۇرلى كاسىبي جولدان ءوتىپ، ءوز سالالارىندا ايتارلىقتاي ناتيجەلەرگە قول جەتكىزگەن ايەلدەر ءوز تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.
ماسەلەن، «اگروماشحولدينگ KZ» پرەزيدەنتى دينارا شۇكىجانوۆا ءوزىنىڭ مانساپتىق جولى تۋرالى ايتىپ بەردى. بۇگىندە ول اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن شىعاراتىن ءىرى كاسىپورىندى باسقارادى جانە ونىڭ قوس اكتسيونەرلەرىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. دەگەنمەن، وسىدان 12 جىل بۇرىن ول زاۋىتقا قاراپايىم مامان بولىپ كەلگەن ەدى.
- ءاربىر ناتيجەنىڭ، ءاربىر تابىستى تاريحتىڭ ارتىندا وراسان زور ەڭبەك تۇر. مەن مانساپ باسپالداعىنىڭ بارلىق كەزەڭىنەن ءوتتىم. بۇل ەرلەردىڭ سالاسى بولدى، سوندىقتان وڭايعا تۇسكەن جوق، اسىرەسە اۋىل شارۋاشىلىعىنان الىس بولعانىمدى ەسكەرسەك. بۇگىندە مەن زاۋىت جەتەكشىسىمىن. بۇل كاسىپورىنعا قاراپايىم مامان بولىپ كەلىپ، بىرتىندەپ ۇلكەن بەلەستەردى باعىندىرۋعا بولاتىنىن كورسەتەدى. دوستارىم قىدىرىپ جۇرگەندە، مەن اعىلشىن ءتىلىن ۇيرەنىپ، تەحنيكالىق قۇجاتتاردى وقىدىم. ناتيجەنىڭ ارتىندا ءاردايىم تىنىمسىز ەڭبەك تۇرادى. ەڭ باستىسى - العا ماقسات قويىپ، سوعان ۇمتىلۋ. كاسىبيلىك ەشكىمدى ءبولىپ-جارمايدى، - دەدى دينارا شۇكىجانوۆا.
دانيا ەسپايەۆا دا ءوزىنىڭ جەكە تاريحىمەن ءبولىستى. ول وسى كۇنگە دەيىن جىلىلىقپەن جانە جىميىسپەن ەسكە الاتىن العاشقى جۇمىسى تۋرالى ايتىپ بەردى. ونىڭ ەڭبەك كىتاپشاسىنداعى العاشقى جازبا سىلاقشى- سىرلاۋشى ماماندىعى بولعان ەدى. بۇگىندە دانيا ەسپايەۆا - قازاقستان رەسپۋبليكاسى قۇرىلتايىنىڭ ۆيتسە-سپيكەرى.
- جۇمىستى كىشكەنتايدان باستاۋعا بولادى. ەڭ باستىسى - ادال، ەڭبەكقور بولۋ جانە وزىڭە سەنىپ تاپسىرىلعان جۇمىستى كاسىبي تۇردە ورىنداۋ، - دەپ اتاپ ءوتتى ول.