بۇل تۋرالى BIZDI ORTA پودكاسىندا استانا قالاسى ۋربانيستيكا ورتالىعىنىڭ اعا ۋربانيسى نۇرقوجا باۋىرجان ۇلى ايتتى.
- استانانىڭ بۇگىنگى ماسەلەلەرىنە توقتالساق، بۇرىننان ايتىلىپ كەلە جاتقان تۇيتكىلدەر بار. ماسەلەن، قالا كوشەلەرىندە ادام از، جاسىل جەلەك پەن قوعامدىق كەڭىستىكتەر جەتكىلىكسىز دەگەن پىكىرلەر جيى ايتىلاتىن. دەگەنمەن بۇل ماسەلەلەر بىرتىندەپ شەشىلىپ كەلەدى. سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا قالادا كوپتەگەن جاڭا قوعامدىق كەڭىستىك پايدا بولدى. مىسالى، بيىل 100 دەن استام قوعامدىق كەڭىستىك سالىنىپ، 1 ميلليوننان استام اعاش پەن وزگە دە جاسىل جەلەك وتىرعىزىلدى.
جالپى، قالاداعى تۇيتكىلدەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن شەشىلىپ جاتىر. ارينە، شەشىلمەگەن ماسەلە جوق دەپ ايتۋعا بولمايدى، ءبىراق بۇل باعىتتا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى، - دەدى ول.
ونىڭ پايىمىنشا، ەلوردانى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان قارقىندى دامىپ، زاماناۋي جۇيەلەردى ەنگىزىپ جاتقان قالا دەۋگە بولادى.
- استانا تابيعاتتى باعىندىرىپ جاتىر دەسەك ارتىق بولمايدى دەپ ويلايمىن. كولدەر كەپتىرىلىپ، ولاردىڭ ورنىنا كادىمگىدەي ۇلكەن اۋداندار، مىقتى عيماراتتار سالىپ جاتىرمىز. سوندىقتان استانانى تەك ماقتاۋعا بولاتىن سياقتى. قازىرگى ستاتيستيكا بويىنشا استانا حالقىنىڭ سانى 1,5 ميلليونعا جۋىقتادى. ال 2035-جىلعا قاراي قالا حالقى 2 ميلليونعا، ءتىپتى 3 ميلليونعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدار بار. ارينە، بۇل - ازىرگە بولجام عانا. حالىق سانىنىڭ ناقتى قانشاعا وسەتىنىن ۋاقىت كورسەتەدى. دەگەنمەن قالا وسىنداي دەموگرافيالىق وسىمگە الدىن الا دايىن بولۋى كەرەك، - دەدى نۇرجان باۋىرجان ۇلى.
ۋربانيست پايىمىنشا، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىمەن قاتار ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماڭىزدى. دەمەك، قالادا 2-3 ميلليون ادام تۇرسا، ولاردىڭ بارلىعىن جەتكىلىكتى كولەمدە اۋىزسۋمەن، ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. سونىمەن بىرگە كارىز جۇيەسىنىڭ قۋاتى، اعىندى سۋلاردى تازارتۋ جانە وڭدەۋ ماسەلەلەرى دە الدىن الا شەشىلۋى ءتيىس. قازىرگى ۋاقىتتا نەگىزگى نازار وسى باعىتتارعا اۋدارىلىپ وتىر.
- جاقىندا استانا Resilience Hub مارتەبەسىنە يە بولدى. بۇل - قالانىڭ ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باستاما. استانادا ورتالىق ازياداعى العاشقى وسىنداي حاب اشىلدى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى - قالانىڭ تابيعي، الەۋمەتتىك جانە باسقا دا ىقتيمال داعدارىستار مەن توتەنشە جاعدايلارعا توزىمدىلىگىن ارتتىرۋ. ماسەلەن، قاردىڭ كۇرت ەرۋى، سۋ تاسقىنى سياقتى تابيعي قۇبىلىستار كەزىندە سۋدى جيناۋ، ونى وڭدەۋ جانە ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى ماڭىزدى. قالا وسىنداي ءتۇرلى قاۋىپ-قاتەرگە دايىن بولۋى كەرەك. سوندىقتان بۇل باعىتتاعى جۇمىستار قازىردەن قولعا الىنۋدا. مۇندا ەڭ ماڭىزدىسى - ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىم مەن كوممۋنيكاتسيالاردىڭ تۇراقتى جۇمىس ىستەۋى. بۇعان دەيىن كەيبىر تۇرعىن ۇيلەردىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى تولىق ەسكەرىلمەي سالىنعان جاعدايلار بولدى. سونىڭ سالدارىنان تۇرعىندار سۋ نەمەسە جىلۋ تاپشىلىعى سياقتى ماسەلەلەرگە تاپ بولدى. قازىر مۇنداي جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قابىلدانىپ جاتىر، - دەدى ۋربانيست.
ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى ۋاقىتتا ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى قاراستىرىلماعان اۋماقتاردا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە جول بەرىلمەيدى. قۇرىلىس باستالعانعا دەيىن سول اۋماقتا سۋ، جىلۋ، ەلەكتر ەنەرگياسى، قاجەت بولعان جاعدايدا گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى شەشىلۋى ءتيىس. تەك بارلىق قاجەتتى كوممۋنيكاتسيالار دايىن بولعاننان كەيىن عانا قۇرىلىسقا رۇقسات بەرىلەدى.
بۇعان دەيىن 7-قاراشادان باستاپ استانادا اۆتوبۋس جولاعىن پايدالانۋ ءتارتىبى وزگەرەتىنىن جازعان ەدىك.