جاپونيا «فۋكۋسيما» سۋىن مۇحيتقا اعىزادى
ماگاتە باسشىسى جاپون بيلىگىنە رۇقساتىن بەردى. ءبىراق بۇل قادام كۇنشىعىس ەلىنىڭ كورشىلەرى مەن تىنىق مۇحيتىنداعى باسقا مەملەكەتتەردىڭ تاراپىنان قارسىلىق تۋدىرىپ وتىر. نەگىزى ماگاتە- ءنىڭ بۇل تەكسەرىسى 2 جىل بۇرىن باستالعان. بۇگىن سونىڭ ناتيجەسى العاش رەت ايتىلدى. ونى جاريا ەتۋگە جاپونيا بيلىگىنىڭ جوسپارى سەبەپ بولعان.
ماگاتە قۇرعان جۇمىس توبىنا 11 ەلدەن جينالعان يادرولىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ ەڭ ۇزدىك ماماندارى كىرگەن. ولار اتوم ەلەكتر ستانسياسىنداعى سۋ قاۋىپسىز دەگەن تۇپكىلىكتى شەشىم شىعاردى. ماگاتە سوندىقتان مۇحيتقا توگۋگە رۇقساتىن بەردى.
رافاەل ماريانو گروسسي، ماگاتە باس ديرەكتورى:
- ماگاتە اياسىندا قۇرىلعان جۇمىس توبىنىڭ تەكسەرىسىنەن كەيىن جاپونيا ۇسىنعان جوسپار ءجىتى تالقىلاندى، جان- جاقتى قارالدى جانە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەدى دەگەن شەشىم شىعارىلدى.
سۋ 1 مىڭ قويمادا ساقتالعان. جالپى كولەمى - 1 ميلليون 37 مىڭ توننا. ماماندار جينالعان سۋمەن 500 وليمپيادالىق باسسەيندى تولتىرۋعا بولادى دەيدى. ونى مۇحيتقا اعىزۋ جاقىن ارادا باستالىپ، بۇل ۇدەرىس كەمىندە 30 جىلعا سوزىلۋى مۇمكىن. ءبىراق بۇل جوسپارمەن جاپونيامەن مۇحيت ارقىلى شەكتەسەتىن قىتاي كەلىسپەيدى. بەيجىڭ توكيودان سۋدى اعىزۋدان باس تارتۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ولار سۋ راديواكتيۆتى زاتتاردان ءالى تولىق تازارعان جوق، قۇرامىندا تريتي بولۋى مۇمكىن دەپ ەسەپتەيدى.
ۆۋ جينگاو، قىتايدىڭ جاپونياداعى ەلشىسى:
- مۇنداي ۇزاق ۇدەرىستى كىم باقىلايدى؟ مونيتورينگتىڭ وتىرىك جۇرگىزىلمەيتىنىنە كىم كەپىلدىك بەرەدى؟ بۇل ماسەلەلەردىڭ ەشقايسىسىنا تياناقتى جاۋاپ جوق. ءبىزدىڭ ءوتىنىشىمىز وتە قاراپايىم - جاپونيا مۇحيتقا سۋ اعىزۋدى توقتاتۋى ءتيىس. بارلىق تاراپپەن كەلىسىلگەن، عىلىمي نەگىزدەلگەن، قاۋىپسىز جانە اشىق ءادىس قاجەت.
جاپونيا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ تەڭىز قۇقىعى كونۆەنتسياسىن ماقۇلداعان مەملەكەت. ءبىراق ساراپشىلار رەسمي توكيو حالىقارالىق قۇجاتتى ورەسكەل بۇزىپ، سۋدى تازارتۋدىڭ ەڭ ارزان جانە قورشاعان ورتاعا ەڭ زياندى جولىن تاڭداپ وتىر دەپ ايىپتايدى.
كۋمپەي حاياسي، فۋكۋسيما ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى:
- 30 جىل دەگەن وتە ۇزاق ۋاقىت. بۇل ۋاقىت ىشىندە سۋدى اعىزۋعا جاۋاپتى قۇرال- جابدىقتان ەسكىرىپ قالۋى مۇمكىن. فۋكۋسميمانىڭ حالقى مەن بالىقشىلارى سۋدى مۇحيتقا اعىزۋعا قارسى. جۇمىستى باستاماس بۇرىن ءالى دە جان- جاقتى كەڭەسكەن دۇرىس.
گاو چجيگو، تەڭىز قۇقىعى قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى:
- بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى تەڭىز قۇقىعى جونىندەگى كونۆەنتسيانىڭ 192 -بابى مەملەكەتتەردى تەڭىز ورتاسىندا ساقتاۋعا جانە قورعاۋعا مىندەتتەيدى. ال 195 -بابى مۇحيت سۋىنا ەشقانداي زالال كەلتىرمەۋگە ۇندەيدى. 210- باپقا سايكەس، سۋ ارقىلى شەكتەسەتەتىن مەملەكەتتەر كەز كەلگەن ءىس- ارەكەتتى ورتاق كەلىسىم بويىنشا جاساۋ كەرەك. جاپونيا وسى ەرەجەلەردى بۇلجىتپاي ۇستانۋعا ءتيىس. ەگەر بولاشاقتا مۇحيتقا توگىلگەن سۋدان قورشاعان ورتاعا، ەكولوگياعا، ەكونوميكاعا جانە ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا زيان كەلسە، جاپونيا وتەماقى تولەۋگە مىندەتتى بولادى.
جاپونيانىڭ جوسپارى كورشىلەس وڭتۇستىك كورەيانى الدەن دۇرلىكتىرىپ جاتىر. حالىق بالىق ساتىپ الۋعا قورقادى. وسىعان بايلانىستى تەڭىز ونىمدەرىنىڭ باعاسى كۇرت تومەندەدى. رەسمي سەۋل سۋداعى رادياتسيا دەڭگەيىنە جاسالاتىن باقىلاۋدى كۇشەيتىنىن مالىمدەدى. وسىدان كەيىن رادياتسيا دەتەكتورلارى 2 ەسە قىمباتتاپ كەتكەن.
لي كۋون حي، بالىقشى:
- مۇحيتقا اعىزاتىن سۋ زيانسىز دەپ جاتىر. ءبىراق وعان ءبىز سەنبەيمىز. بالىق كاسىبى قۇردىمعا كەتىپ جاتىر. 30 جىلدان بەرى بالىق ساتامىن. ەندى شىعىنعا بەلشەدەن باتىپ قالدىق.
وسىنداي قارسىلىقتارعا قاراماستان، جاپونيانىڭ پرەمەر- ءمينيسترى فۋميو كيسيدا «حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ جاۋاپتى كوشباسشىسى رەتىندە ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا جانە جاپونيانىڭ، بۇكىل الەمنىڭ قورشاعان ورتاسىنا ەشقانداي زيان كەلمەيتىنىنە سەندىرىپ وتىر. ول»ءبىز جاپون حالقىنا جانە حالىقارالىق قاۋىمداستىققا عىلىمي جانە اشىق اقپارات بەرىپ وتىرامىز«دەپ ۋادەنى ءۇيىپ- توگۋدە. بۇل ماسەلەنىڭ ءارى قاراي قالاي ءوربيتىنىن ۋاقىت كورسەتەدى.
www.24.kz