اتقا ءمىنىپ قىلمىسكەردى قۇرىقتايدى: وسكەمەندە اتتان تۇسپەيتىن پوليتسەيلەر جايلى
ولار كوشەنى تەك كولىكپەن ەمەس، اتپەن دە پاترۋلدەيدى. بارا جاتقاننىڭ بالتاسىن، كەلە جاتقاننىڭ كەتپەنىن قويمايتىن ۇرى-قارىلار جەر ۇيلەرگە، ساياجايعا ءجيى تۇسەدى. ال ءتورت تۇلىكتىڭ تورەسىنە مىنگەن ساقشىلار كولىك جۇرە المايتىن جەرلەردە قىلمىسكەرلەردى ۇزاتپاي قولعا تۇسىرەدى. قازاقپارات ءتىلشىسى 23-ماۋسىم - قازاقستان پوليتسياسى كۇنىنە وراي وسكەمەن قالالىق پ ب پاترۋلدى پوليتسيا باتالونى كاۆالەريالىق بولىمشەسىندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن پوليتسيا كاپيتانى ەرنار ادىلقانوۆپەن سۇحبات قۇرعان بولاتىن.
- اڭگىمەمىزدى تۋىپ-وسكەن جەرىڭىزدەن باستاساق…
- 1984 -جىلى شىعىس قازاقستان وبلىسى تارباعاتاي اۋدانى ماڭىراق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدىم. سونداعى احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى مەكتەپتى ءتامامداپ، وسكەمەندەگى شىعىس قازاقستان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە «جول قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋ» ماماندىعى بويىنشا وقۋعا ءتۇستىم. 2006 -جىلى قولىما ديپلوم الدىم. سول جىلى ىشكى ىستەر ورگانىنا قابىلدانىپ، قالاداعى مامانداندىرىلعان كۇزەت باسقارماسىندا ينسپەكتور رەتىندە جۇمىسقا كىرىستىم.
2012 -جىلى پاترۋلدىك پوليتسيا بولىمىندە ۆزۆود كومانديرى بولىپ اۋىستىم. ول جاقتا 4 جىل جۇمىس ىستەگەن سوڭ، كاۆالەريالىق بولىمشە كومانديرىنىڭ ورىنباسارلىعىنا تاعايىندالدىم. مىنە سودان بەرى وسى ۋاقىتقا دەيىن تابان اۋدارماي قىزمەت ەتىپ كەلەمىن.
- اتتى پوليتسەيلەردىڭ مىندەتى قانداي؟
- جەر ۇيلەردى، ساياجايلاردى، كولىك جۇرە المايتىن جەرلەردى پاترۋلدەيمىز. ۇرلىقتىڭ بولماۋىن قاداعالاپ، جوعالعان مالدى ىزدەيمىز. جۇمىس تاڭعى 07.00-دە باستالادى. ساپتىق جيىننان سوڭ 08.00-دە مەنوۆنوە اۋىلىندا ورنالاسقان بازاعا كەلەمىز. بىزدە بارلىعى 10 ات بار. ءار ساقشىعا ءبىر اتتان بەكىتىلگەن. اتتارعا جەم بەرەمىز، جۋىندىرامىز، تارايمىز.
سودان كەيىن جۇيرىككە ءمىنىپ، جۇمىسقا كىرىسەمىز. پانتون كوپىرى، احمەر اۋىلى مەن تەلەۆىشكا اۋدانىندا جۇرەمىز. بۇل جەرلەردە تەك جەكە تۇرعىن ۇيلەر ورنالاسقان. ساعات 9.00-16.00 ارالىعىندا ءتارتىپتى كۇزەتەمىز.
- كوبىنەسە قانداي قىلمىستار تىركەلىپ جاتادى؟
- ىشىمدىك ءىشىپ جۇرەتىندەردى ءجيى بايقايمىز. بىردەن توقتاتىپ، پاترۋلدىك پوليتسەيلەرگە حابار بەرەمىز. ولار كولىكپەن ايىقتىرعىشقا الىپ كەتەدى. ايتپەسە اتپەن تاسىپ جۇرمەيمىز عوي (كۇلدى). تۇرعىندار مال جوعالىپ كەتكەنىن دە ايتادى. ىلعي بولماسا دا تاۋىپ جاتامىز. ءىز-ءتۇزسىز كەتكەن ادامداردى ىزدەيتىن كەزدەر بولادى.
ودان كەيىن قۇتقارۋشىلارمەن بىرلەسىپ، ءورتتىڭ الدىن الۋ شارالارىن جۇرگىزەمىز. سۋعا تۇسۋگە تىيىم سالىنعان جاعاجايلاردى دا ارالايمىز. سەبەبى مۇنداي جەرلەرگە كولىكپەن جەتۋ مۇڭ. حالىققا شومىلۋعا بولمايتىنىن ايتىپ، تۇسىندىرەمىز. ەسكەرتۋىمىزگە ءبارى قۇلاق اسادى. تىڭداماي، قارسىلىق تانىتقاندار بولعان ەمەس.
پاترۋلدەۋ بارىسىندا تۇرعىلىقتى مەكەنجايى جوق ادامدارعا ۇشىراسىپ جاتامىز. قاڭعىباستار بىرەۋدىڭ ساياجايىنا كىرىپ العاندى جاقسى كورەدى. اتى-ءجونىن، قۇجاتتارىن سۇرايمىز. ەگەر بازادا جوق بولسا، وندا پاترۋلدىك پوليتسەيلەرگە سالىپ جىبەرەمىز.
ۇرلىق جاسايتىنداردى دا ۇستايمىز. ولار يەسىز قالعان ساياجايلارعا، ءيتى جوق جەر ۇيلەرگە تۇسەدى. ايىنا كەمى 1-2 ۇرى انىقتالادى.
- ۇرىنى قولعا تۇسىرگەن ءبىر وقيعانى اڭگىمەلەپ بەرسەڭىز…
- شامامەن 4 جىل بۇرىن بولعان وقيعا. ارىپتەسىمىز راتسيامەن ساياجايلاردىڭ بىرىندە كۇدىكتى ادامنىڭ جۇرگەنىن ايتىپ قالدى. لەزدە سول جەرگە قاراي اتتاندىق. ءبىزدى كورگەن الگى جىگىت تۇرا قاشتى. قۋا كەتتىك. باقشادان-باقشاعا سەكىردى. توقتايتىن ءتۇرى جوق. ەكى ساقشى اتپەن سوڭىنان قالماي كەلەمىز. ايتەۋىر، كوپ ۇزاماي قولعا تۇسىردىك. بەلگىلى بولعانداي، ول ساياجايعا ۇرلىققا ءتۇسىپتى. ماس ەمەس. جاس شاماسى 30-35 ارالىعىندا.
- ازاننان كەشكە دەيىن اتتىڭ ۇستىندەسىزدەر. ادام قىزىعارلىق ەكەن. اتقا مىنگەننىڭ پايداسى كوپ قوي.
- ارينە. سول ءۇشىن باسقا جۇمىسقا اۋىسقىمىز كەلمەيدى. اتقا ءجيى مىنگەن ادامنىڭ دەنساۋلىعى مىقتى، دەنەسى شىمىر بولادى. بۇل - تالاي اۋرۋدىڭ ەمى. ونىڭ ۇستىنە ساياجايلاردا قالانىڭ قاربالاسى جوق. تازا اۋا، مۇلگىگەن تىنىشتىق. جانىڭ جاي تابادى. زەينەتكەرلىككە دەيىن وسىندا قىزمەت ەتە بەرگىم كەلەدى.
- جۇمىسقا جاستار ءجيى كەلە مە؟
- بىزگە كوبىنەسە اتتىڭ ۇستىندە وسكەن اۋىل بالالارى كەلەدى. ءبىراق جۇيرىككە مىنە المايتىندار دا بولادى. ولارعا ۇيرەتىپ، اقىل-كەڭەسىمىزدى ايامايمىز. جاستارعا ۇنەمى «ءتوزىمدى بولىڭدار. ءاردايىم سابىرلىق ساقتاڭدار. زاڭدى بۇگە-شىگەسىنە دەيىن ءبىلىپ، حالىقپەن سويلەسكەندە سىپايى، مادەنيەتتى بولىڭدار» دەيمىن.
- بالا- شاعاڭىز بار ما؟
- ايەلىم ەكەۋىمىز 2 بالا تاربيەلەپ وتىرمىز. ۇلىم 12 دە، قىزىم 6 دا. جۇبايىم دارىگەر بولىپ جۇمىس ىستەيدى. كەنجەمىز «وسكەندە اكەم سياقتى پوليتسەي بولامىن» دەيدى. ەستىگەندە كۇلەمىز. ارينە، ءوز تاڭداۋى وزىندە عوي. قاي سالاعا بەت بۇرسا دا قولدايمىز.
- اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت. كاسىبي مەرەكەڭىز قۇتتى بولسىن! اتتان تۇسپەڭىز!
اۆتور:
تالعاتجان مۇحامەتبەك ۇلى