ادامداردى ە ك و- مەن ۇرىقتاندىرۋعا شاريعات رۇقسات ەتە مە؟

استانا. قازاقپارات – تانىمال يمام، ءدىنتانۋشى، تەولوگ نۇرلان قاجى اسانوۆ جاساندى جولمەن ۇرىقتاندىرۋعا شاريعات رۇقسات ەتە مە دەگەن سۇراققا جاۋاپ بەردى، - دەپ حابارلايدى Massaget.kz ءتىلشىسى.

بۇل تۋرالى ول ءلايلا سۇلتان قىزىنىڭ پودكاسىندا ايتتى.

«قازاق حالقىندا ءۇرىم-بۇتاقتى بولاشاق دەپ ايتادى. اللا تاعالا ادام ءوز قالاۋىمەن تابيعي جولمەن كوتەرىپ، كوبەيۋىنە ۇكىم قويعان. سول جولدا قۇداي ءوزى نىعمەت-راقىم بەرەدى. ءبىرىنشىسى - ۋاقىت، ەكىنشىسى - دەنساۋلىق. الدىمەن كەسەلمەن قاسىق قانى قالعانشا كۇرەسىپ كورۋ كەرەك. مۇنىڭ ءبارى شاريعاتتىڭ ولشەپ بەرگەن زاڭدىلىق اياسىندا بولۋ كەرەك. جاستار دەنساۋلىققا سەلقوس قارايدى. جاس كەزدەگى دەنساۋلىق پەن ەسەيگەندەگى دەنساۋلىقتى سالىستىرۋعا كەلمەيدى. ال اللا تاعالا پەرزەنت بەرمەسە، دارىگەرگە جۇگىنۋ كەرەك. ەگەر ول دا كومەكتەسپەسە، ەكەۋىنىڭ كەلىسىمىمەن، سەنىمدى دارىگەرمەن قولدان ۇرىقتاندىرۋعا بولادى. بۇل تاجىريبە مۇسىلمان ەلدەرىندە بار»، - دەيدى ول.

يمام قازاق جاستارىنىڭ قازىرگى ماسەلەسىن ايتتى.

«بىزدە ەلدىڭ ىشىندە «كەيىن مەن ءوزىم ءۇشىن تۋىپ الامىن» دەگەن ءسوز بار. ءيا، وعان رۇقسات بەرەتىن اتا-انا دا بار. وعان رۇقسات بەرۋىنىڭ تاربيەلىك ماعىناسى دا بار عوي. بۇل جەردە «كۇيەۋگە شىق» دەمەيدى، «بىرەۋدىڭ باسىن اينالدىرىپ ال»، «بىرەۋگە ءتيىپ ال» دەيدى. ۇيدەن سونداي تاربيەمەن شىققان قىز سول ماسەلەنى ورتاعا قويادى. ونىسى ورىندالماعاننان كەيىن ءتۇپتىڭ-تۇبىندە دارىگەرگە بارىپ، قولدان ۇرىقتاندىرۋ ارقىلى ءوزى ءۇشىن بوسانىپ الادى»، - دەدى نۇرلان قاجى.

ءلايلا سۇلتان قىزى بالا كوتەرە المايتىن قىزداردىڭ مۇڭىن ايتىپ جەتكىزدى. ال يمام بالالى بولۋدىڭ باسقا نۇسقالارى دا بار ەكەنىن العا تارتتى.

«ەندى، اللا تاعالا مۇمكىنشىلىك بەردى عوي. مۇمكىن تابيعي جولمەن كوتەرەتىن شىعار. بالا كوتەرە الماسا، ونى اسىراپ الۋ بار. اللا بەرگەن نىعمەت وتە كوپ. بۇل جەردەگى ەڭ ۇلكەن نارسە - يمان، قۇدايدان قورقۋ ماسەلەسى كەلەدى. ويتكەنى اللانىڭ يمان ماسەلەسىنە سەلقوس قاراعان كەزدە، «نەگە قۇداي بەرمەگەندى ءوزىم الا المايمىن؟» دەگەن نارسە العا شىعادى. «مەن ءوزىم دە ىستەي الامىن» دەگەن نارسەگە ءوتىپ كەتسە، بۇل دىننەن شىعۋعا دەيىن الىپ بارادى. «مەن بەرمەگەندى تارتىپ الام» دەگەن تۇسىنىك بولماۋى كەرەك. ءبىز ءۇشىن، مۇسىلمان ءۇشىن ەڭ جوعارعى قاعيدا - بۇل اللادان قورقۋدان تۋعان نەكە بولىپ ەسەپتەلەدى»، - دەيدى ول.

ءلايلا سۇلتان قىزى يمامنان «شاريعات بويىنشا سۋرروگاتقا ءدىننىڭ كوزقاراسى قانداي؟» دەگەن سۇراق قويدى.

«سۋرروگاتقا رۇقساتى بار. ءبىراق وعان دا ءبىزدىڭ ءناپسىمىز قابىلدامايتىن نارسە بار. ياعني سۋرروگاتقا كەلگەن ايەل ونىڭ زاڭدى نەكەسىندە بولسا، جارايدى. ءبىزدىڭ قازاقتاعى بىرنەشە ايەل الىپ، بالالارىن ءبىر-بىرىمەن اۋىستىرا بەرگەن عوي. تۋرا سول سياقتى بايبىشە بالا كوتەرە المايتىن جاعداي بولسا، ەكىنشى نەكەلەپ، ەكىنشى نەكەدەگى ايەلدىڭ قۇرساعىن بالا كوتەرۋ ءۇشىن پايدالانىپ، ءبىر جانۇيا بولىپ تۇرسا بولادى. بۇل جەردە ۇشتىك ماسەلەسى شىعادى. مۇنىڭ ءوزى - تالاستى ماسەلە. ويتكەنى «تەك قانا بالا كوتەرۋ ءۇشىن پايدالانىپ كەتە مە؟» دەگەن وي پايدا بولادى»، - دەدى نۇرلان قاجى اسانوۆ.