ءوز انا تىلىنەن بولەك، ازەربايجان، اعىلشىن، تۇرىك، ورىس تىلدەرىمەن بىرگە قازاق ءتىلىن دە مەڭگەرىپ جۇرگەن ارمەنيالىق شۋشان حاچاتاريان - ەريەۆان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اسپيرانتى. ءبىر قىزىعى ول، قازاق ءتىلىن «اباي جولى» رومانىنىڭ 4 تومىن ءتۇپنۇسقادا وقۋ ارقىلى جەتىلدىرگەن ەكەن. ال، قازاق الەمىنىڭ ەسىگىن وسى ەپوپەيانىڭ ەكى تومىن ورىسشا وقىپ اشقان. اسپيرانت مۇحتار اۋەزوۆ شىعارماشىلىعىن ديسسەرتاتسيالىق جۇمىسىنا وزەك ەتىپ الىپتى.
«مەن قازاق ءتىلىن ەريەۆان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتىندەگى تۇركى تانۋ كافەدراسىندا وقىدىم. م. اۋەزوۆ تۋرالى كوپ ديسسەرتاتسيالار، ەڭبەكتەر جازىلعان. ءبىراق، ارميان وقىرماندارى ونى سونشا جاقسى بىلمەيدى. مەنىڭ ءبىرىنشى ۇلكەن ماقساتىم - ارميان وقىرماندارىنا، عىلىمي ورتاعا مۇحتار اۋەزوۆتى تانىستىرۋ، عىلىمي ەرەكشەلىكتەرىن كورسەتۋ»، - دەيدى حاچاتاريان.
قازاقستانعا ءبىر- ەكى رەت قانا كەلگەنى بولماسا، ايلاپ- جىلداپ تۇرماعان پوليگلوت قازاق بولمىسىن كىتاپ ارقىلى تانىپ بىلگەنىن ايتادى. قازاقتارمەن سونشالىق ارالاسپاعان، ارالاسپايدى دا. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا، بۇل - كىتاپتىڭ كۇشى. قازاق ءتىلىن ارمەنيادا ءجۇرىپ- اق، قاجەتتى ورتانىڭ كومەگىنسىز مەڭگەرگەن جاس عالىمنىڭ بۇل فەنومەنى قازاقستاندا قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋگە قاجەتتى تىلدىك ورتا جەتكىلىكسىز دەپ سىلتاۋ ايتاتىن ازاماتتارعا ۇلگى بولارلىق.
«ءتىلدىڭ كومەگىمەن مەن قازاق حالقىن، ونىڭ ءداستۇرىن، تاريحىن، مادەنيەتىن تانىدىم. ارمەنيادا قازاقتار بار ما، جوق پا، بىلمەيمىن. پراكتيكا كەرەك نەگىزى. اينالامدا قازاقشا سويلەيتىن ادام وتە از»، - دەيدى شۋشان حاچاتەريان.
ەريەۆان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتەنىڭ پروفەسسورى، شۋشان حاچاتارياننىڭ ۇستازى الەكساندر سافاريان تۇركى كافەدراسىنىڭ بازاسىندا قازاقستان مەن ارمەنيا اراسىنداعى بايلانىستىڭ ارقاسىندا اباي بۇرىشى اشىلعانىن ايتادى. شۋشان حاچاتاريان «اباي جولىنا» وسى ورتالىق ارقىلى جولىققان. بۇل بۇرىشتا ارمەنيالىق ستۋدەنتتەر اباي باستاعان الاش ارىستارىنىڭ شىعارماشىلىعى مەن قايراتكەرلىك جولى تۋرالى بىلىمگە قانىعىپ، قازاق تاريحىمەن تانىسىپ ءجۇر. اقىن- جىراۋلار شىعارمالارىنىڭ بىرنەشە تىلدەگى نۇسقاسىن سالىستىرىپ وقىپ، فولكلورلىق مۇراسىن دا مەڭگەرەدى.
فوتو: youtube.com/@jibekjolynews
اۆتور
ەسىمجان ناقتىباي