بۇل تۋرالى ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا ق ر جوعارعى سوتىنىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنىڭ ءتوراعاسى ءابدىراشيد جۇكەنوۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«ەلىمىزدەگى القابيلەر سوتى 2007-جىلدىڭ 1- قاڭتارىنان باستاپ ەنگىزىلدى جانە 15 جىل بويى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. بۇل - ءبىزدىڭ سوت جۇيەسىن دامىتۋ باعىتىندا وتە ماڭىزدى شارا. القابيلەر سوتى قىلمىستىق پروتسەستىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن: جارىسپالىق پەن تاراپتاردىڭ تەڭدىگى، كىناسىزدىك پرەزۋمپتسياسىن جانە باسقا دا قاعيداتتاردى بەكىتۋدە ماڭىزدى وڭ ءرول اتقارادى. قازىر القابيلەر سوتى قاراعان ىستەر بويىنشا 10 پايىزىنا دەيىن اقتاۋ ۇكىمىن شىعارادى. ال جالپى سوتتاردا بۇل كورسەتكىش 1,5-2 پايىزدى عانا قۇرايدى»، - دەدى ءابدىراشيد جۇكەنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، القابيلەردىڭ قاراۋىنا جاتاتىن ىستەر بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋدىڭ ساپاسى الدەقايدا جوعارى. تاراپتار سوت تالقىلاۋىندا بەلسەندىلىك ءبىلدىردى.
«القابيلەردىڭ سوتى - بيلىك پەن حالىقتى جاقىنداستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى، قوعامنىڭ قۇقىقتىق دەڭگەيى مەن قۇقىقتىق مادەنيەتىن، سونداي-اق سوتقا دەگەن سەنىمدى ارتتىراۋعا ىقپال ەتەدى. 2007-2009-جىلدارى ارالىعىندا القابيلەر ءولىم جازاسى مەن ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالاتىن قىلمىستار بويىنشا ىستەردى قارادى. وسى كەزەڭدە القابيلەر قاتىسقان ىستەردىڭ سانى جىلىنا شامامەن 50 ءىس بولدى. 2010-2012-جىلدار ارالىعىندا القابيلەر سوتى قارايتىن ىستەر ساناتى بۇكىل اسا اۋىر قىلمىستارعا كەڭەيتىلدى. مۇنداي قادام القابيلەردىڭ قاتىسۋىمەن قارالاتىن ىستەردىڭ 10 ەسەگە وسۋىنە اكەلدى. ىستەردىڭ سانى جىلىنا 300 دەن استى»، - دەدى ءا. جۇكەنوۆ.
ونىڭ سوزىنە قاراعاندا، 2013-جىلى القابيلەر سوتىن قارايتىن ىستەر قايتا ازايتىلىپ، ولاردىڭ قاراۋىندا تەك ءولىم جازاسى مەن ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا اكەپ سوعاتىن ىستەر عانا قالدى.
«مۇنداي وزگەرىس القابيلەر قاتىساتىن ىستەردىڭ كۇرت تومەندەۋىنە اكەلدى. ءبىر جىلدا شامامەن 50-60 ءىس قارالدى. 2015-جىلى «100 قادام» ۇلت جوسپارىنىڭ اسىندا القابيلەر قارايتىن ىستەر ساناتى اسا اۋىر قىلمىستاردىڭ 14 قۇرامىنا دەيىن كەڭەيدى»، - دەدى ءابدىراشيد جۇكەنوۆ.