ياعني قارىز الۋشىنىڭ تابىسى جەتكىلىكتى بولماي قالۋى مۇمكىن جاعدايدا كەپىل بولاتىن ادام قاجەت دەيدى. ال كەپىل بولاتىن ادام ونى تەك قاعاز جۇزىندە ەكەن دەپ ويلاپ، وعان قانداي قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن ەكەنىن بىلە بەرمەيدى.
بۇل تۋرالى زاڭگەر لاۋرا جولشىبايەۆا ايتىپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا، قارىز الۋشى مەن كەپىلگەرگە بىردەي تالاپتار قويىلادى.
«كەپىل رەتىندە كەلگەن ادامعا قويىلاتىن تالاپتار كرەديت الاتىن ادامنىڭ وزىنە قويىلاتىن تالاپتارمەن بىردەي. ياعني، بانك ونىڭ دا تولەم قابىلەتىن باعالايدى، نەسيە تاريحىن تەكسەرىپ، زەينەتاقى جيناعى تۋرالى انىقتامانى، ونىڭ اي سايىنعى كىرىسىن راستايتىن قۇجاتتى سۇرايدى. سوندىقتان بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك»، - دەيدى جولشىبايەۆا.
زاڭگەر قارىز الۋشى كرەديتىن ۋاقتىلى تولەمەسە، ول كەپىل بولاتىن ادامنىڭ دا نەسيە تاريحىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىنىن ايتادى.
«بورىشكەردىڭ كرەديت بويىنشا قارىزى ۋاقتىلى تولەنبەسە جانە مەرزىمى ءوتىپ كەتسە، بۇل جاعدايدا كەپىل بولعان ادام دا زارداپ شەگەدى. قارىز الۋشىنىڭ كرەديتتى وتەۋگە جاعدايى بولماسا، وندا كەپىل بولعان ادام نەسيەنى ءوز قالتاسىنان تولەۋگە مىندەتتەلەدى. مۇنىڭ بارلىعى قارجى ساۋاتسىزدىعىنان بولادى. سوندىقتان دا ءسىز قارىز الاتىن تانىسىڭىزدىڭ نەمەسە تۋىسىڭىزدىڭ تولەم قابىلەتىنە كۇماندانساڭىز جانە قارىزدى ۋاقتىلى تولەي الاتىنىنا 100 پايىز سەنىمدى بولماساڭىز، وندا كەپىل بولۋدان باس تارتقان ءجون»، - دەيدى جولشىبايەۆا.
سوندىقتان زاڭگەر كەپىل بولۋدىڭ الدىندا ءبىرىنشى كەزەكتە قارىز سوماسىنا نازار اۋدارۋ كەرەگىن ايتادى.
«كەپىل بولاتىن ادامنىڭ قانشا اقشا جانە قانشا مەرزىمگە الىپ جاتقانىن ەسكەرۋ كەرەك. سوسىن ونىڭ تابىسىن دا ءبىلۋ قاجەت. ەگەر ونىڭ تۇراقتى جۇمىسى بولىپ، تابىسى جاقسى بولسا، مۇنداي جاعدايدا ۋايىمداۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇدان بولەك، قارىزدىڭ قاي كومپانيادان الىناتىنىنا نازار اۋدارىڭىز. ول ۇيىمنىڭ قانشالىقتى قاۋىپسىز، سەنىمدى ەكەنىن، ونىڭ شارتتارى مەن ۇسىنىستارىن مۇقيات قاراپ شىعۋ كەرەك. قوسىمشا كوميسسيا مەن ايىپپۇل بولۋ-بولماۋىن دا انىقتاۋ قاجەت»، - دەپ كەڭەس بەرەدى ساراپشى.
سول سەبەپتى زاڭگەر كەپىل بولاتىن ادامعا بارلىق فاكتوردى ەسكەرۋ كەرەگىن ايتادى.
«ءسىز كەپىلگەر بولعان جاعدايدا شۇعىل اقشا قاجەت بولسا، وزىڭىزگە نەسيە الۋ قيىنعا سوعادى. نەسيە الۋ ءۇشىن بانككە بارعان كەزدە ولار ءسىز تۋرالى بارلىق مالىمەتتى زەرتتەيدى. ءسىزدىڭ تابىسىڭىزدى ەسەپتەپ، قانشا اقشا بەرە الاتىنىن شەشەدى، ياعني تولەم قابىلەتىڭىزدى ەسكەرەدى. ال كەپىلگەر بولساڭىز، كەپىل بولعان نەسيە سوماسى الىپ تاستالىپ، ءسىزدىڭ تابىسىڭىز ايتارلىقتاي ازايادى. ناتيجەسىندە بانك سىزگە كرەديت بەرۋدەن باس تارتۋى مۇمكىن»، - دەيدى زاڭگەر.