ەسكە سالايىق، وسىدان تۋرا ءبىر اي بۇرىن امەريكالىق DART عارىش زوندى وسى اسپان دەنەسىمەن ادەيى سوقتىعىسقان بولاتىن. ونىڭ جىلدامدىعى ساعاتىنا 20 مىڭ شاقىرىمعا جۋىقتاعان. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇعان دەيىن عارىش نىسانىنىڭ وربيتاسىن وسىلايشا وزگەرتۋگە بولاتىنىن انىقتايتىن تاجىريبە جاسالماعان. ەندى ولاردىڭ ءوز دەرەكتەرى بار.
27- قىركۇيەكتە قازاقستاندىق استروفيزيكتەر الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندەگى ارىپتەستەرى سياقتى جاقىن عارىشتاعى بىرەگەي وقيعانى بايقادى. سالماعى جارتى تونناعا جۋىق جاساندى قۇرىلعى العاش رەت ديمورف دەپ اتالاتىن كىشىگىرىم استەرويدقا جىبەرىلدى. امەريكالىق NASA عارىش اگەنتتىگىگى ميسسياسىنىڭ ماقساتى جەرمەن سوقتىعىسۋى مۇمكىن قاۋىپتى استەرويد وربيتاسىنا تاجىريبە جۇرگىزۋ بولدى.
الەكساندر سەرەبريانسكي، استروفيزيكانى باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى:
- ءبىزدىڭ مىندەتىمىز سپەكتروگرافتىڭ كومەگىمەن سپەكترلىك باقىلاۋلاردى جۇزەگە اسىرۋ بولدى. بۇل شامامەن 22 مينۋت بويى جۇرگىزىلدى. ول سوققىعا دەيىنگى جانە سوعۋ ءساتىن عانا قامتيدى. ءبىر سپەكتر سوققىدان كەيىن شامامەن 40 سەكۋند جانە سوققىدان شامامەن 20 سەكۋند بۇرىن بولاتىنداي ەتىپ ءتۇسىرىلدى. ەكسپوزيتسيا ءبىر مينۋتقا سوزىلدى. ال سوققىدان كەيىن شامامەن 15 كادر الىندى. بۇل بۇكىل پروتسەستىڭ ديناميكاسىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
DART اپپاراتىنىڭ استەرويدپەن سوقتىعىسقان ءساتىن بىرنەشە عىلىمي توپ باقىلاعان. قازاقستاندىق ماماندار الماتى وبلىسىنداعى اسى- تۇرگەن وبسەرۆاتورياسىندا ورنالاسقان ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى تەلەسكوپ - AZT-20 تەلەسكوپىندا باقىلاۋ جۇرگىزدى. سوقتىعىستىڭ ءوزى جەردەن 7 ميلليون شاقىرىم قاشىقتىقتا بولعان. دەسە دە ونىڭ ءبارى ەگجەي- تەگجەيلى جازىلعان. بۇل كادرلار سىلتىلى مەتالداردىڭ سپەكترلىك سىزىقتارىنداعى وتكىر جارىلىستاردى كورسەتەدى. سوقتىعىسقان كەزدە استەرويدتان عارىشقا گاز كۇيىندە لاقتىرىلعان ءدال وسى زاتتار.
الەكساندر سەرەبريانسكي، استروفيزيكانى باقىلاۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى:
- اقپاراتتىڭ ءبىر بولىگى ءارقاشان كىشى پلانەتالاردىڭ حالىقارالىق ورتالىعىنا جىبەرىلەدى. اقپاراتتىڭ ءبىر بولىگى DART ميسسياسىنىڭ اسەرىن كورۋ ءۇشىن وسى جۇمىستى ۇيىمداستىرعان توپقا بەرىلەدى. بۇل مالىمەتتەر بىرگە تالدانادى. ونىڭ بىرنەشە ءادىسى بار. سودان كەيىن ناقتى رەيتينگىسىنە قاراي نەنى جاريالاۋ كەرەكتىگى تۋرالى شەشىم قابىلدانادى.
الەكساندر سەرەبريانسكيدىڭ ايتۋىنشا، جينالعان جانە وڭدەلگەن اقپارات DART ميسسياسىمەن بايلانىستى ورتاق دەرەكقورعا تۇسەدى. عالىمدار قازىر شاعىن اسپان دەنەلەرىنىڭ قۇرىلىمى مەن حيميالىق قۇرامى تۋرالى ءبىرشاما كوبىرەك بىلەدى. ال ەگەر بولاشاقتا پلانەتامىزعا قاۋىپ توندىرەتىن استەرويدتاردىڭ وربيتالارىن وزگەرتۋ بويىنشا وپەراتسيا جوسپارلاي قالساق، بۇل الىنعان اقپاراتتىڭ پايدالى بولاتىنى ءسوزسىز. ال قازاقستاندىق ماماندار الداعى ۋاقىتتا جاقىن عارىشتاعى جانە جەرگە جاقىن وربيتادا ورنالاسقان اسپان نىساندارىن مۇقيات زەرتتەۋدى جوسپارلاپ وتىر.
www.24.kz