مۇنداي جاعداي باي ەلدەردە عانا ەمەس، كەدەي مەملەكەتتەردە دە بايقالدى. ماسەلەن، ا ق ش ۆاليۋتاسىنىڭ قىمباتتاۋىنان افريكاداعى كەنيادا جانارماي باعاسى شارىقتاپ كەتكەن. قازىر دوللار 2000- جىلداردان بەرگى ەڭ جوعارى دەڭگەيدە تۇر. سونىڭ سالدارىنان جاپون يەناسىنىڭ باعامى قۇلدىراپ، 32 جىل بۇرىنعى كورسەتكىشكە ءبىر- اق جەتتى. وسىلايشا جاپون ۆاليۋتاسى 1990 -جىلعى كورسەتكىشكە ءتۇستى. بۇگىندە كۇنشىعىس ەلىندە 1 دوللار - 149 يەنا. ايتا كەتەيىك، جىل باسىنان بەرى يەنانىڭ دوللارعا شاققانداعى قۇنى شامامەن 30 پايىزعا تومەندەپ كەتتى.
دوللاردىڭ وزگە ۆاليۋتالارعا اسەرى
دوللاردىڭ وسۋىنەن زارداپ شەگىپ جاتقان جالعىز جاپون جۇرتى عانا ەمەس. مۇنداي تەندەنتسيا الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە بايقالادى. ويتكەنى كوبىنىڭ ەكونوميكاسى تۇپتەپ كەلگەندە امەريكا ۆاليۋتاسىنا تەلۋلى. تۇركيانى الايىق. بيىل بۇل ەلدىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى 28 پايىزعا السىرەپ كەتكەن. سونىڭ سالدارىنان جەرگىلىكتى بيزنەس كۇتپەگەن قيىندىقتى باستان وتكەرىپ جاتىر.
دوللاردىڭ قىمباتتاۋى اسىرەسە كەدەي ەلدەرگە قيىن ءتيىپ تۇر. ماسەلەن، كەنيادا كۇندەلىكتى سۇرانىسقا يە تاۋارلاردىڭ باعاسى ەسەلەپ وسكەن. جانارماي باعاسى مەن يمپورتتىق اۆتوبولشەكتەر بولسا ءتىپتى قولجەتىمسىز.
ءۇندىستاندا دا وسىعان ۇقساس جاعداي. دوللار قىمباتتاپ جاتىر سوڭعى ايلاردا دوللاردىڭ نىعايىپ كەتۋىنە حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى دا الاڭداۋشىلىق بىلدىرە باستادى. ويتكەنى ول الەم ەلدەرىندە شارىقتاپ تۇرعان ينفلياتسيا دەڭگەيىن تومەندەتۋگە كەدەرگى كەلتىرەدى دەيدى. قوردىڭ رەسمي سايتىندا جاريالانعان ماقالاعا سايكەس، ا ق ش ۆاليۋتاسىنىڭ كۇشەيۋى اسىرەسە، دامۋشى ەلدەر مەن تابىسى تومەن مەملەكەتتەردىڭ ەكونوميكاسىنا قاتتى قىسىم كورسەتەتىنى ايتىلادى. بۇدان بولەك، ماماندار دوللاردىڭ كۇرت نىعايۋىنىڭ ماكروەكونوميكالىق سالدارى بارىن دا ءسوز ەتەدى. ويتكەنى حالىقارالىق ساۋدا مەن قارجى نارىعىندا دوللاردىڭ ۇستەمدىگى وتە جوعارى دەيدى ولار. ماسەلەن، ترانسشەكارالىق نەسيەلەر مەن بورىشتىق باعالى قاعازداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى ءدال وسى دوللارمەن جاسالعان.
ا ق ش ەكونوميكاسى رەتسەسسياعا ۇشىراۋى مۇمكىن
ءوز كەزەگىندە Bloomberg Economics ا ق ش ەكونوميكاسى الداعى ءبىر جىل ىشىندە رەتسەسسياعا تۇسەتىنىن بولجاپ وتىر. ويتكەنى ەلدە ينفلياتسيا ءورشىپ تۇر. ونىڭ ۇستىنە فەدەرالدىق قور جۇيەسى قارجى- نەسيە ساياساتىن قاتاڭداتقان. بۇل ازداي الەمدە گەوساياسي احۋال دا ۋشىعىپ بارادى.
www.24.kz