ولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ قاۋىپتىسى 2169-2199-جىلدار ارالىعىندا عالامشاردىڭ ءبىر بولىگىن جويىپ جىبەرۋى مۇمكىن 492 مەترلىك بەننۋ استەرويدى ەكەنىن عالىمدار قازىردىڭ وزىندە بىلەدى. بۇعان جول بەرمەۋ ءۇشىن ماماندار جەردى استەرويدتارمەن سوقتىعىسۋدان قورعاۋدىڭ ءادىسىن ازىرلەپ جاتىر.
مۇنى ىستەۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى - استەرويدقا اۋىر عارىش كەمەسىن سوعىپ، استەرويد باعىتىن وزگەرتۋ. تۇندە NASA اەروعارىش اگەنتتىگى بۇل ءادىس جۇمىس ىستەۋ تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن دالەلدەدى. اگەنتتىك DART زوندىن ديمورف استەرويدىنە قاراي ۇشىرىپ، سوعۋدى ءساتتى ۇيىمداستىردى. سوققى عارىش نىسانىن باستاپقى باعىتىنان تايدىرۋعا كومەكتەستى عالىمدار سوعۋعا دەيىن تۇسىرىلگەن فوتوسۋرەتتەر بار. ولار استرونوميا تاريحىنا مىندەتتى تۇردە ەنەدى.
Didymus استەرويدى (جوعارىدا) جانە ونىڭ سەرىگى ديمورف DART- پەن سوقتىعىسۋدان شامامەن 2,5 مينۋت بۇرىن
DART- تىڭ ديمورفتى سوعۋى
DART عارىش زوندى 2021-جىلدىڭ قاراشاسىندا SpaceX كومپانياسىنىڭ Falcon 9 زىمىرانى ارقىلى عارىشقا ۇشىرىلدى. ديمورف استەرويدىنە ۇشۋ ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىتتى الدى. دۇيسەنبىدە، 2022-جىلدىڭ 26 - قىركۇيەگىندە ول دىتتەگەن جەرىنە جەتتى. DART اپپاراتىنىڭ سوققى جاساۋى جەردەن 10,9 ميلليون شاقىرىم قاشىقتىقتا بولدى. سالماعى 610 كەلى بولاتىن NASA عارىش كەمەسى ساعاتىنا 22526 شاقىرىم جىلدامدىقپەن 160 مەترلىك استەرويدتى سوقتى. مۇنىڭ بارلىعى تىكەلەي ەفيردە كورسەتىلدى.
DART اپپاراتىنىڭ ديمورف استەرويدىن سوعۋى جەردەگى دە، عارىشتاعى دا كوپتەگەن تەلەسكوپتارمەن باقىلاندى. ونىڭ ءوزى دە بەينەجازبا كامەراسىمەن جابدىقتالعان. ول عارىش نىسانىنا جاقىنداعان ءساتىن ءتۇسىرىپ ۇلگەردى. جوعارىداعى سۋرەتتە تاريحي سوققىدان 2 سەكۋند بۇرىن استەرويد ديمورفوستىڭ بەتى كورسەتىلگەن. وسىدان كەيىن DART قۇرىلعىسى عارىش نىسانى بەتىنە قۇلاعاندىقتان سيگنال جىبەرۋدى توقتاتتى.
«ءبىز جاڭا داۋىرگە، ياعني قاۋىپتى استەرويد سوققىسىنان ءوزىمىزدى قورعاۋعا مۇمكىندىگىمىز بار داۋىرگە قادام باسىپ جاتىرمىز»، - دەدى NASA- نىڭ پلانەتالاردى بارلاۋ ءبولىمىنىڭ ديرەكتورى Lori Glaze.
استەرويدتىڭ باعىتىن وزگەرتۋ مۇمكىن بە؟
ديمورف استەرويدى - ودان دا ۇلكەن نىسان - ديديم استەرويدىنىڭ سەرىگى. ول 11 ساعات 55 مينۋتتا نەگىزگى نىساندى اينالىپ شىعادى. DART اپپاراتىمەن سوقتىعىسۋدىڭ كومەگىمەن امەريكالىق ماماندار ۇشۋ ۋاقىتىن 10 مينۋتقا قىسقارتقىسى كەلەدى. جەردەگى تەلەسكوپتار اسپانداعى بۇل نىسانداردى كورە المايدى، ءبىراق ولاردان شىعاتىن جارىقتىڭ وزگەرۋىن انىقتاۋعا ابدەن قابىلەتتى. مۇمكىن، DART ميسسياسى تولىق ورىندالدى ما، ءبىز بىرنەشە اپتادان كەيىن عانا بىلەمىز.
جەردەگى جانە عارىشتىق تەلەسكوپتاردان باسقا، LICIACube قۇرىلعىسى تاريحي وقيعانى باقىلاعان. بۇل توستەر ولشەمىندەگى عارىش «وپەراتورى» DART جۇيەسىنە سالىنعان جانە سوققىدان بىرنەشە اپتا بۇرىن ودان بولىنگەن. كوپ ۇزاماي ول وقيعا ورنىنا جاقىن ۇشىپ، استەرويدتىڭ شاشىراڭقى قالدىقتارىن سۋرەتكە تۇسىرەدى. بۇدان اتاقتى وقيعادان دجەيمس ۋەبب عارىشتىق تەلەسكوبى دا شەت قالمادى.
ديديم استەرويدىنىڭ كولەمى
ديمورف استەرويدىن زەرتتەۋ
ديمورف استەرويدىمەن نە بولعانى تۋرالى قوسىمشا اقپاراتتى ءبىز 2027-جىلى بىلە الامىز. ءدال سول كەزدە ەۋروپالىق عارىش اگەنتتىگى (ESA) گەرا پلانەتاارالىق ستانسياسىن نىسانعا جەتكىزەدى. ول استەرويدتىڭ بەتىن زەرتتەۋگە تىرىسادى جانە بۇل ماسەلەدە وعان استەرويدقا قونۋعا تىرىساتىن بىرنەشە شاعىن سپۋتنيكتەر (كۋبەساتتار) كومەكتەسە الادى. بۇل شاعىن قۇرىلعىلاردىڭ مىندەتتەرىنىڭ قاتارىندا استەرويدتىڭ رەلەفىن، سونداي-اق ونىڭ حيميالىق قۇرامىن زەرتتەۋ بار.
استەرويد ديمورف، گەرا جانە كۋبەساتتار
جالپى، DART ميسسياسى ادامزات استەرويدتاردى ءدال سوعۋعا قابىلەتتى ەكەنىن كورسەتتى. ەندى ىقتيمال قاۋىپتى استەرويدتاردىڭ قوزعالىس باعىتىن وسىلايشا وزگەرتۋگە بولا ما، جوق پا، سونى انىقتاۋ كەرەك. ازىرگە ناقتى دەرەكتەر جوقتىعىنا قاراماستان، DART ميسسياسىنىڭ ينجەنەرى ەلەنا ادامس وسى كۇننەن باستاپ ادامدار تىنىش ۇيىقتاي الاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ا ق ش- تان باسقا، قىتاي قاۋىپتى استەرويدتاردى جويۋ تەحنولوگياسىن ازىرلەپ جاتىر. ولار پلانەتاداعى تىرشىلىكتى جويىپ جىبەرەتىن بەننۋ استەرويدىنىڭ باعىتىن وزگەرتكىسى كەلەدى.
massaget.kz