اقىن قايرات جۇماعاليەۆكە ەسكەرتكىش تاقتا مەن اقپاراتتىق پيلون ورناتىلدى - فوتو

فوتو:
ورال. قازاقپارات - ورال قالاسىندا بەلگىلى اقىن، اۋدارماشى، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى قايرات جۇماعاليەۆتىڭ (1937-2013) كوشەسىندە ەسكەرتكىش تاقتا مەن اقپاراتتىق پيلون ورناتىلدى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

اقىننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي ەسكەرتكىش تاقتانىڭ اشىلۋ راسىمىنە قاتىسقان ورال قالاسىنىڭ اكىمى ميرجان ساتقانوۆتىڭ اتاپ وتكەنىندەي، ءار ەلدىڭ، ءار ءوڭىردىڭ ۇلىقتايتىن مىقتى تۇلعالارى بار. سونىڭ ءبىرى - اقىن قايرات جۇماعاليەۆ.

«قايرات جۇماعاليەۆتىڭ قازاق ادەبيەتىندەگى ورنى ەرەكشە. سونىڭ ىشىندە جاستار مەن بالالارعا ارناعان تۋىندىلارى مەكتەپ وقۋلىقتارىنا ەندى. اقىن ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىن اق جايىقتا وتكىزىپ، وندىرە ەڭبەك ەتىپ، «جارىق دۇنيە»، «كيە» اتتى كىتاپتارىن شىعاردى. جاستارمەن ءجيى كەزدەسىپ، عيبرات الارلىق سوزدەرىن ايتتى. تۋعان ەلىنىڭ ناق ورتاسىندا بولىپ، ۇلگى- ونەگەسىن كورسەتتى. سوندىقتان اقىن ەسىمىن ماڭگى ەستە قالدىرۋ باعىتىنداعى ءىس- شارالار بۇدان كەيىن دە جالعاساتىن بولادى»، دەدى م. ساتقانوۆ.


بەلگىلى اقىن، مەملەكەتتىك جانە حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، «وتان»، «قۇرمەت» وردەندەرىنىڭ يەگەرى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اقۇشتاپ باقتىگەرەيەۆا قازىرگىدەي قيلى كەزەڭدە رۋحانيات جولىنان اينىماي، قايرات جۇماعاليەۆتاي اسىلدارىمىزدى ارداقتاي ءبىلۋ كەرەكتىگىن ايتتى.


«اناسى بار ادامدار ەشقاشان قارتايمايدى» دەپ، انا سىيلاۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ، كەيىنگى ۇرپاققا ۇران تاستاپ، اماناتتاپ كەتكەن قايرات اقىندى قالاي قۇرمەتتەسە دە، جاراسادى. بۇگىنگى ەسكەرتكىش تاقتا دا تاسقا باسىلعان كىتاپتىڭ قۇنى جوعارى، اقىن ءسوزىنىڭ قۇدىرەتتى ەكەندىگىن تاعى ءبىر تانىتىپ تۇر. بۇل تەك قايرات جۇماعاليەۆكە قويىلعان بەلگى عانا ەمەس. بۇل وسىدان جەتپىس جىل بۇرىن حان ورداسىن پوليگون جاساپ، تۋعان جەرىنەن زورلاپ كوشىرگەن زۇلمات زاماندى ەسكە سالىپ تۇراتىن بولادى. وردادان شىمكەنتكە كوشكەن حالىقتىڭ اراسىنان ون بالاسىن كومىپ، ەلگە قايتىپ كەلگەندەر بولدى. بۇل - سول ناۋبەتتى كوزىمەن كورگەن قايراتقا دەگەن ەسكەرتكىش»، دەدى اقىن ا. باقتىگەرەيەۆا.


ق. جۇماعاليەۆتىڭ قىزى جانار قايرات قىزى ءىس- شارانى ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىسىن جەتكىزسە، ەڭبەك ارداگەرى لاۆر حايرەتدينوۆ اقىننىڭ 85 جىلدىعىنا وراي ءالى دە ءبىرقاتار ءىس- شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى.

«بوكەيلىكتەر» قوعامدىق بىرلەستىگى قايرات جۇماعاليەۆتى قۇرمەت تۇتۋ باعىتىندا جۇمىستانىپ كەلەدى. ورال قالاسىندا جۇبان مەن قادىردىڭ ەڭسەلى ەسكەرتكىشى بار. قايرات اعامىز قايتقاننان بەرى ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. اناسى جاڭىلعانىم ەكەۋىنە ەسكەرتكىش ورناتۋ جونىندە باستاما كوتەرىلىپ، جوباسى جاسالدى. مۇنداي جۇمىستاردى تۋعان جەرى - بوكەي ورداسى اۋدانىندا دا تىندىرۋعا بولار ەدى»، دەدى ل. حايرەتدينوۆ.

ايتا كەتەيىك، قايرات جۇماعاليەۆ 1937 -جىلى 16-قىركۇيەكتە بوكەي ورداسى اۋدانى بيسەن اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى بەسقۇدىق ەلدى مەكەنىندە دۇنيەگە كەلدى. 1952 -جىلى وردا اۋدانى تاراتىلىپ، جەرى پوليگونعا بەرىلگەن كەزدە اناسى جاڭىلعانىممەن بىرگە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا كوشىرىلدى. 1959 -جىلى قاز م ۋ-دىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرگەننەن كەيىن «جازۋشى» باسپاسىندا ەڭبەك ەتىپ، باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارلىعىنا دەيىن كوتەرىلدى. 1985-1992 -جىلدارى قازاق رەسپۋبليكالىق تەلەديدارىندا اعا رەداكتور، باس رەداكتور، 1993-1996 -جىلدارى قر پارلامەنتى سەناتىنىڭ اۋدارما- رەداكتسيالىق بولىمىندە سەكتور مەڭگەرۋشىسى، كەڭەسشى بولدى، «سارىارقا» جۋرنالىندا دا ەڭبەك ەتتى. 2009 -جىلى ەلگە ورالىپ، 2013 -جىلى 17-جەلتوقساندا كوز جۇمعانعا دەيىن «جايىق پرەسس» ج ش س- دا ديرەكتوردىڭ كەڭەسشىسى رەتىندە قىزمەت اتقاردى. وتىزعا جۋىق كىتاپ جازعان قالامگەر سوڭىنا مول مۇرا قالدىردى.