جاڭا زاڭ جوباسىن ق ر ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشيەۆ تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ وسىمدىكتەر دۇنيەسى اعاش- بۇتا جانە ءشوپ وسىمدىكتەرىنىڭ 6 مىڭنان استام ءتۇرىن قۇرايدى.
«ونىڭ ىشىندە 1,5 مىڭعا جۋىق ءتۇرى دارىلىك وسىمدىك بار، 390 ءتۇرى – ق ر قىزىل كىتابىنا ەنگىزىلگەن، 110 ءتۇرى - رەليكتى وسىمدىكتەر، سونداي- اق 700 ەندەميكالىق وسىمدىك تۇرلەرى بار. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاننان ەكسپورتتالاتىن دارىلىك وسىمدىكتەرىنىڭ تىزىمىنە 14 ءتۇرى كىرەدى - بۇل ميا، فەرۋلا، سيستانحە، تۇركىستان سابىن تامىرى جانە باسقالارى. رەتتەۋسىز قولدانىلۋىنا بايلانىستى دارىلىك وسىمدىكتەردىڭ شيكىزات قورى تاۋسىلۋدا»، - دەدى ەكولوگيا ءمينيسترى ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا.
مينيستر دارىلىك وسىمدىكتەردى باقىلاۋسىز جيناۋدىڭ ارتۋىنا سىرتقى نارىقتارداعى سۇرانىستىڭ كوبەيۋى ىقپال ەتەتىنىن، كەدەندىك ستاتيستيكا دەرەكتەرى بويىنشا قازاقستاندىق ميا تامىرىن وتكىزۋدىڭ نەگىزگى نارىقتارى - قىتاي، تۇركيا جانە ا ق ش بولىپ وتىرعانىن ايتتى. مىسالى، قىتايعا 2018 -جىلدان 2021 -جىلعا دەيىن 32,7 مىڭ توننا ميا تامىرى ەكسپورتتالدى، بۇل جالپى بوتانيكا جانە فيتوينترودۋكتسيا ينستيتۋتى ۇسىنعان ميا تامىرىن ناقتى وڭىرلەر بويىنشا دايىنداۋ كولەمىنەن ەداۋىر اسىپ تۇسەدى.
«تاعى ءبىر رەتتەلمەگەن ماسەلە - رەسپۋبليكا اۋماعىنا وسىمدىكتىڭ بوتەن تۇرلەرىن باقىلاۋسىز اكەلۋ بولىپ وتىر. وسىمدىكتىڭ بوتەن تۇرلەرى ەنگىزىلگەن جاعدايلار بار. ماسەلەن، «مەدەۋ» وڭىرلىك تابيعي پاركىنىڭ اۋماعىندا سولتۇستىك امەريكادان اكەلىنگەن «اسەر نەگۋندو» ۇيەڭكى اعاشىنىڭ تارالۋى بايقالادى، ول كادىمگى ورىك پەن سيۆەرس الماسىن ىعىستىرادى. سونداي- اق، ەلىمىزگە ينۆازيالىق زيانكەستەرمەن جانە اۋرۋلارمەن زالالدانعان بوگدە وسىمدىك رەسۋرستارىن اكەلۋ قاۋپى بار. مىسالى، الماتى قالاسىنىڭ جاسىل ەكپەلەرىندە كاشتاندى زاقىمدايتىن وحريد كەنىشىنىڭ جانە ەمەن ەكپەلەرىنە زيان كەلتىرەتىن ەمەن يگەۋىشىنىڭ بەلسەندى تارالۋى بايقالادى»، - دەدى س. برەكەشيەۆ.
وسىلايشا، ەكولوگيا ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا، نورماتيۆتىك- قۇقىقتىق بازانىڭ بولماۋى جانە وسىمدىك دۇنيەسى وبەكتىلەرىن باقىلاۋسىز پايدالانۋ تابيعي وسىمدىك رەسۋرستارىنىڭ ساقتالۋىنا تەرىس اسەر ەتىپ قانا قويماي، دارىلىك وسىمدىكتەردى وندىرۋگە جانە قايتا وڭدەۋگە سالىناتىن ينۆەستيتسيالارعا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر.
«قۇرمەتتى دەپۋتاتتار! زاڭ جوباسىن قابىلداۋداعى ماقسات - رەسپۋبليكانىڭ بۇكىل اۋماعىندا وسىمدىكتەر دۇنيەسىن قورعاۋ، مولايتۋ جانە ۇتىمدى پايدالانۋ سالاسىنداعى قاتىناستاردى قۇقىقتىق رەتتەۋدى ەنگىزۋ. قازىرگى ۋاقىتتا وسىمدىكتەر دۇنيەسىن پايدالانۋدى رەتتەۋگە بايلانىستى جەكەلەگەن نورمالار ق ر ورمان، ەكولوگيا، جەر، سۋ، كاسىپكەرلىك كودەكستەرىن، «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساۋلەت، قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس قىزمەتى تۋرالى» جانە «ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي اۋماقتار تۋرالى» ق ر زاڭدارىن قامتيدى. وسىعان بايلانىستى «وسىمدىكتەر دۇنيەسى تۋرالى» ارنايى زاڭدى قابىلداۋ قاجەتتىگى بار، ول قازاقستان تاراپى بولىپ تابىلاتىن حالىقارالىق كونۆەنتسيا ەرەجەلەرىنە دە نەگىزدەلگەن»، - دەدى سەرىكقالي برەكەشيەۆ.
اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى