قاراعاندىدا كوللەدج مۇراجايىندا ەرەكشە فوتومۇرا ساقتاۋلى تۇر - فوتو

قاراعاندى. قازاقپارات - قاراعاندىدا فوتوگراف پيەۆەل كۋنينگە ارنالعان «شەبەر تۋرالى ەستەلىك» اتتى كورمە ءوتىپ جاتىر.

كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلعان جادىگەرلەر اراسىندا وسىدان تۋرا 77 جىل بۇرىن تۇسىرىلگەن فوتوسۋرەت بار، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى. كولەمى التى دا توعىز كىشكەنتاي فوتوسۋرەت. تاريحتىڭ شىنايى دالەلى. فوتودا جاۋىنگەرلەر جەڭىسكە قۋانىپ بيلەپ جاتىر.

ارتقى جاعىندا «1945 -جىلعى 9-مامىر. بەرلين ماڭىندا» دەگەن جازۋ بار. كادر ورتاسىندا - پاۆەل كۋنين، كەيىنىرەكتە فوتوونەرىمەن قاراعاندىنى داڭققا بولەگەن تۇلعا.


«پاۆەل سەمەنوۆيچپەن كەزدەيسوق كەزدەستىك. بىردە ول ماعان كوشەدە «سۋرەتكە تۇسكىڭىز كەلمەي مە؟» دەپ سۇرادى. سودان كەيىن ءبىزدىڭ كينومەحانيكتەردى دايىندايتىن مەكتەپكە ءجيى كەلەتىن بولدى. جىگىتتەرمەن سويلەسىپ جۇرەتىن. ول جاقسى اڭگىمەشى ەدى. وپتيميست. ءبىز ونى پىسىق دەپ اتايتىنبىز. كوپ جىلدار جەڭىس كۇنىن بىرگە اتاپ وتتىك. ول ءارقاشان اليۋميني كرۋجكاسىن الا كەلەتىن. بىزگە ءوز جۇمىستارى مەن فوتوسۋرەتتەرىن جەكە مۇراعاتتان سىيعا تارتتى. ونىڭ ءبىرى مەن ءۇشىن وتە قىمبات، ول سۋرەتتە جاس جاۋىنگەردىڭ «يابلوچكو» انىنە بيلەپ جاتقانى بەينەلەنگەن»، - دەپ ەسكە الادى قاراعاندى قالاسى №9-كاسىپتىك مەكتەبىنىڭ بۇرىنعى ديرەكتورى رايسا تامابايەۆا.

كوللەدج مۇراجايىندا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارىنا ارنالعان جەكە ستەند بار. وقىتۋشىلار مەن وقۋشىلاردىڭ قولىمەن جاسالعان البومداردا ارداگەرلەر تۋرالى ەستەلىك ساقتالعان. پاۆەل كۋنين (1925 - 2000) تامبوۆ وبلىسىنىڭ نوۆويۋريەۆو اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1943 -جىلى قاڭتاردا اسكەرگە شاقىرىلدى، ءبىراق ءالى 18 جاسقا تولماعان ەدى.


مايدانعا اتتانۋ ءۇشىن ول وزىنە جاس قوسىپ العان. زەنيتتىك ارتيللەريادا قىزمەت ەتتى. ستالينگرادتان بەرلينگە دەيىن ءوتىپ، سوعىسقا قاتىسقان. ول رەيحستاگقا ءوز قولتاڭباسىن قالدىرعانداردىڭ ءبىرى بولدى. جاۋىنگەرلىك ەڭبەگى ءۇشىن «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن، سونداي- اق «ستالينگرادتى قورعاعانى ءۇشىن»، «ۆارشاۆانى ازات ەتكەنى ءۇشىن»، «بەرليندى العانى ءۇشىن» مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان. گەرمانيادا العاش رەت كامەرانى قولىنا العان. شتابتىڭ جانىندا شاعىن فوتوستۋديا بولدى.

دەموبيليزاتسيادان كەيىن پاۆەل كۋنين تۋعان اۋىلىنا ورالدى. مەكتەپتە بەينەلەۋ جانە سۋرەت ءمۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەدى. 1953 -جىلى قاراعاندىعا كەلدى. جانە زەينەتكە شىققانعا دەيىن «سەنتركازگەولوگيادا» سۋرەتشى- بەزەندىرۋشى بولىپ ەڭبەك ەتكەن.


بۇكىل بوس ۋاقىتىن فوتوسۋرەتكە ارنادى. قاراعاندىنىڭ العاشقى فوتوكلۋبىن ۇيىمداستىرىپ، وعان كوركەمونەرپازدار ۇجىمى اتاعى بەرىلدى. ول «كۋنين اسەرى» دەپ اتالىپ كەتكەن وزىندىك ستيلىن ومىرگە اكەلدى. سوعىس ارداگەرىنىڭ جاۋىنگەرلىك ناگرادالارىنا شىعارماشىلىق ماراپاتتارى قوسىلدى. ونىڭ جۇمىستارى بەدەلدى حالىقارالىق كورمەلەردە جۇلدە الدى.


فوتوگرافيا تەحنيكاسىندا ول ءارتۇرلى جانردا جۇمىس جاسادى. اسىرەسە پورترەتتى جاقسى كورەتىن. تاجىريبە جاساۋدان قورىقپاي، اۆانگارد ستيلىندە جۇمىس ىستەۋگە تىرىسقان. پاۆەل كۋنيننىڭ فوتواپپاراتتارىنىڭ ءبىرى وبلىستىق تاريحي- ولكەتانۋ مۇراجايىندا ساقتاۋلى. بۇل كۇندەرى «شەبەر تۋرالى ەستەلىك» كورمەسى ساۋلەتشىلەر وداعىنىڭ ۇيىندە ءوتىپ جاتىر. كورمە مامىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى.


اۆتور: اگاتا مۋحامەدجانوۆا