راۋان مىڭبايەۆ، ءتىلشى:
- اۋەلدەن ماقتا ءوسىرىپ، جەمىس- جيدەك، كوكونىس باپتاپ، ءونىمىن سىرتقا ساۋدالايتىن وزبەك حالقى وسى كۇنى ماشينا قۇراستىرۋ سالاسىندا وزىق تۇر. سىرتقى نارىققا كوپ ەكسپورتتايدى. الايدا تاسىمالعا كەلگەندە تىنىسى تارىلادى. كورشىلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. قازاقستان قاشاندا قولعابىس قىلادى.
ۇلان- عايىر اتىرابى ارقىلى رەسەيگە جانە قىتايعا جۇكتەرىن جونەلتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وزبەك بيلىگى بىرنەشە جىلدان بەرى سىرتقى ساۋداداعى نەگىزگى سەرىكتەستەرىمەن ەكونوميكالىق تۇرعىدا بىرىگۋدى ويلاپ ءجۇر. سەبەبى، تاسىمالدان تۋعان ماسەلە كەيدە كەدەن سالاسىنداعى تۇيتكىلدەرگە اكەلەدى. بۇل ءبىر. ەكىنشىدەن ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن بايلانىس ازىرگە تەك ساۋداداعى الىس- بەرىس اياسىندا ءوربىپ جاتىر. بىرلەسكەن كاسىپورىندار جوقتىڭ قاسى.
ۆالەري بيريۋكوۆ، ساراپشى:
- قازاقستان وزبەكستان ءۇشىن سىرتقى ساۋدا اينالىمىنداعى ءۇشىنشى ەل. اراداعى الىس- بەرىس ميللياردتاعان دوللارمەن ەسەپتەلەدى. وسى باعىتتا ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا ورتالىعىن قۇرۋ جونىندەگى جوبا جانە سول شارۋانىڭ ناتيجەلى ورىندالۋى بايلانىستى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەدى. وزبەكستان ەۋرازيالىق وداققا باقىلاۋشى مارتەبەسىن 2020 -جىلى الدى. ال وعان قوسىلۋ ماسەلەسى ءالى باسى اشىق كۇيىندە قالىپ وتىر. 2 جىلدان بەرى ەۋرازيالىق بەستىك رەسمي تاشكەنتتىڭ جاۋابىن كۇتۋدە. ەلگە بىرلەستىك اۋماعىنا ەركىن تاۋار تاسىمالداۋ شارتى، تەحنيكالىق رەگلامەنتى بەرىلگەن. جەرگىلىكتى ماماندار قۇجاتتاردى تىڭعىلىقتى زەرتتەپ جاتىر.
ۆالەري بيريۋكوۆ، ساراپشى:
- قازىر وزبەك ەلىنە ەۋرازيالىق وداقپەن ەركىن قارىم- قاتىناس ورناتۋعا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر. ەكەۋى ەكى ءتۇرلى بىرلەستىك سەكىلدى. بۇلاي جالعاسا بەرسە، ەۋرازيالىق بەستىككە ءتيىمدى بولمايدى. ءبىر مەزەتتە وداق وزبەكستاندى تولىققاندى مۇشە اتانۋعا شاقىرادى. ويتكەنى ولار دا وسى ەلدىڭ نارىعىنا ەنگىسى كەلەدى. باستامانى ازىرگە ەكونوميستەر قولداپ وتىر. وداققا ەنۋدەن سىرتتاعى 5 ميلليون ەڭبەك ميگرانتى ۇتادى دەيدى. جىل سايىن ولار وتانىنا 8 ميلليارد دوللار قارجى اۋدارادى. ترانزاكتسيالار كەزىندە الىم- سالىق ۇستالىپ، زەينەتاقى جانە مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قامتاماسىز ەتىلمەيدى.
فارحود توليپوۆ، ساياساتتانۋشى:
- 90-جىلداردان بەرى وزبەكستان كوپتەگەن ەلمەن ەڭبەك ميگرانتتارىنا قاتىستى كوشى- قون قۇجاتتارىن ازىرلەدى. قازىر ءبىزدىڭ ەل سول كەلىسىمدەردى ەكىجاقتى تۇردە جەتىلدىرگىسى كەلەدى. ەۋرازيالىق وداققا قوسىلۋعا كەلسەك، كورشى مەملەكەتتەردىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرىپ جاتىرمىز. جالپى وزبەكستان ورتالىق ازياداعى ءىرى تۇتىنۋشى نارىق. تاياۋدا حالىق سانى 35 ميلليونعا جەتتى.
ەگەر ينتەگراتسيالىق ۇيىمعا بىرىكسە، ەۋرازيالىق بەستىك، ياعني قازاقستان، رەسەي، بەلارۋس، ارمەنيا، قىرعىزستان دا سول نارىققا ەركىن ەنە الادى. كەرىسىنشە وزبەكستان دا وداقپەن قارىم- قاتىناسىن جاقسارتادى. تاۋار تاسىمالى جەڭىلدەيدى. ساراپشىلاردىڭ بولجاۋى بويىنشا جوسپار الداعى بىرەر جىلدا ورىندالۋى مۇمكىن.
راۋان مىڭبايەۆ، سانجار شاتولەگەنوۆ
www.24.kz