حالىققا كرەديتتىك امنيستيا نەگە بەرىلمەيدى - ساراپشى پىكىرى

نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - بورىشكەر ازاماتتى قورعاۋدىڭ ءتيىمدى ءادىسى - قازاقستاندا جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى ينستيتۋتىن ەنگىزۋ. مۇنداي پىكىردى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى الماتى قالاسىنداعى وكىلدىگىنىڭ جەتەكشىسى اسەل ابەن ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

«قازاقستانعا ميتينگكە شىققان حالىق تالاپتارىنىڭ ءبىرى - كرەديتتەرى مەن قارىزدارىن ەسەپتەن شىعارۋ. 2020 -جىلى پاندەمياعا جانە كىرىستەن ايىرىلۋعا بايلانىستى 2021 -جىلدىڭ ىشىندە زاڭدى دا، جەكە تۇلعالاردىڭ دا تاراپىنان كرەديتكە سۇرانىس ارتتى. قارجى نارىعىن رەتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس، 2021 -جىلدىڭ قاڭتار- قازانىندا 16745,5 ميلليارد تەڭگە كرەديت بەرىلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ ءدال وسىنداي كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 45,1 پايىزعا كوپ. ونىڭ ىشىندە 2021 -جىلدىڭ قاڭتار- قازانىندا زاڭدى تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديت 16,3 پايىزعا، ال جەكە تۇلعالارعا 97,4 پايىزعا ارتتى. 2021 -جىلدىڭ 1- قاراشاسىنداعى جاعدايعا سايكەس، ازاماتتاردىڭ تۇتىنۋشىلىق ماقساتتاعى كرەديتتەرىنىڭ ءوزى 5833,2 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن كرەديتتەر بويىنشا سىياقىنىڭ تەڭگەرىمدى مولشەرلەمەسى 2020 -جىلمەن سالىستىرعاندا 2021 -جىلدىڭ قازانىندا 18,1 پايىزدى قۇراعانىنا قاراماستان وتكەن جىل بويى سۇرانىس 30 پايىزدان استامعا ءوستى. بۇعان قوسا، بورىشكەرلەر سانى ارتىپ، شامامەن 1 ميلليون ازاماتتىڭ بانكتىڭ زايمدار مەن سالىقتار بويىنشا مەرزىمى وتكەن بەرەشەكتەرى بار»، - دەپ اتاپ وتەدى ول.

ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، بەرەشەك دەڭگەيى ارتىپ، رۇقسات ەتىلگەن نورمادان اسقان سىني جاعدايدا احۋالدى ءبىرشاما تۇراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ءتۇرلى تەتىكتەر قولدانىلادى. مۇنداي ءىس- شارالاردىڭ ءبىرى - كرەديتتىك امنيستيا. ءبىراق، مۇنداي ءىس- شارا وتە سيرەك قولدانىلادى. ويتكەنى، تەرىس سالدارى بولۋى مۇمكىن. ياعني، ازاماتتاردىڭ ءوز مىندەتتەمەلەرى بويىنشا جاۋاپكەرشىلىك دەڭگەيى تومەندەپ، ماسىلدىق كوڭىل كۇي قالىپتاسادى.

«قازاقستاندا 2019 -جىلى مۇنداي ءىس- شارا قولدانىلدى. حالىقتىڭ از قامتىلعان ساناتتارىنىڭ قارىزدارى كەشىرىلىپ، 500 مىڭنان استام ازاماتتىڭ شامامەن 115 ميلليارد تەڭگە قارىزى ەسەپتەن شىعارىلدى. سونىمەن قاتار 1,2 ميلليون ازاماتتىڭ شامامەن 33,6 ميلليارد تەڭگە سوماسىنداعى ايىپپۇلدارى مەن ءوسىمپۇلدارى وتەلدى. احۋالدى قۇقىقتىق ايادا رەتتەۋگە جانە باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن، كرەديتتەر مەن سالىقتار بويىنشا بەرەشەكتىڭ شامادان تىس ارتۋىنا جول بەرمەيتىن ءبىرشاما وركەنيەتتى ءادىس - رەتتەۋشىلىك جانە قۇقىقتىق تەتىكتەردى جەتىلدىرۋ. مۇنداي قادام - قازاقستاندا جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى ينستيتۋتىن ەنگىزۋ. بۇل بورىشكەر ازاماتتى قورعاۋدىڭ ءبىرشاما ءتيىمدى ءادىسى سانالادى ءارى بەرەشەكتەن قۇتىلۋعا جانە ءبارىن تازا پاراقتان باستاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنداي ينستيتۋتتىڭ باستى قۇندىلىعى - ازاماتتارعا زاڭدى تۇلعالار مەن مەملەكەت الدىندا ءوزىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋعا مۇمكىندىك بەرۋىندە. ازامات مىندەتتەمەلەرىن وتەۋگە قاتىستى قيىندىق تۋىنداعان جاعدايدا، كەز كەلگەن ساتىدا بانكروتتىققا باستاما جاساۋعا قۇقىلى بولادى. تۇپتەپ كەلگەندە جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى ينستيتۋتى ازاماتتارعا قارىزدارىن قايتا قۇرىلىمداۋ نەمەسە سوت شەشىمىمەن بورىشكەردىڭ مۇلكىن ساتۋ ارقىلى ءوز تولەم قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ازاماتتاردىڭ، ەڭ الدىمەن ءوحالىقتىڭ الەۋمەتتىك از قامتىلعان توبىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋعا باعىتتالعان اسا قاجەتتى ءارى ماڭىزدى قادام»، - دەدى اسەل ابەن.

اۆتور: مارلان جيەمباي