«5- قاڭتاردا ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق جاعدايعا قاتىستى كەڭەستە مەملەكەت باسشىسى قاسىم- جومارت توقايەۆ «جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭدى ازىرلەۋگە كىرىسۋدى تاپسىردى. بۇل تاپسىرما وتە ماڭىزدى جانە حالىقتىڭ قارىزى پروبلەماسىنىڭ ۋشىعۋىنا بايلانىستى. ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتىنشە، 2021 -جىلعى قاراشا ايىنداعى جاعداي بويىنشا جەكە تۇلعالاردىڭ مەرزىمى وتكەن بەرەشەگىنىڭ كولەمى 294 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. دەگەنمەن، بۇل كورسەتكىش سوڭعى جىلدارى ىلگەرىلمەلى تۇردە تومەندەپ (2018 -جىلدىڭ اياعىندا 383 ميلليارد تەڭگە بولدى) جاتسا دا، قارىز پروبلەماسى ايتارلىقتاي وزەكتى بولىپ تۇر»، - دەدى ۆياچەسلاۆ دودونوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى بويىنشا نورماتيۆتىك بازانىڭ جوقتىعىنان ازاماتتار وزدەرىنىڭ قارىزدارىن جابا الماي، وتە قيىن جاعدايعا تاپ بولادى. وسىدان ءوزىنىڭ مۇلكىنەن، باسپاناسىنان ايىرىلىپ قالۋ قاتەرى تۋىندايدى. كەپىلدى مۇلىكتى تومەن باعالاۋ مەن ونى ءوندىرىپ الۋ راسىمدەرىنىڭ قىر- سىرى جەكە پروبلەماعا اينالعان.
وسى تەكتەس احۋالعا «جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭ توسقاۋىل بولا الادى. قۇجات اياسىندا قارىز الۋشىلار مەن بورىشكەرلەردىڭ ءوزارا قارىم- قاتىناسىنداعى قازىرگى ماسەلەلەردى شەشۋگە بولادى.
سونىمەن بىرگە، قارىز الۋشى كەپىل بولمايتىن مۇلىكتى ءوندىرىپ الۋ قادامدارىنان قورعالۋى ءتيىس. وسى ورايدا كەپىل مۇلىكتى ءادىل باعالاۋ، قاجەتتى مۇلىكتى مەنشىكتە ساقتاۋ، قارىزدى قايتا قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگىن الۋى كەرەك. بۇل قادامدار قارىزدى وتەمەگەن جاعدايدا ءۇي شارۋاشىلىعىن جانە ادامداردىڭ قالىپتى ءومىرىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك جاسايدى.
ءوز كەزەگىندە بانك نەمەسە باسقا دا كرەديتور ءتيىستى بەرەشەكتى ەسەپتەن شىعارا الادى.
«ياعني، جەكەلەي قارجىلىق قاۋقارسىزدىق ينستيتۋتىن ەنگىزۋ بارشا مۇددەلى تاراپقا ءتيىمدى بولادى. وسى زاڭدى قابىلداۋ قازاقستاندى الەمنىڭ دامىعان كوپتەگەن مەملەكەتىمەن ءبىر قاتارعا قويادى. سەبەبى بۇل ەلدەردەگى ءتيىستى نورماتيۆتىك اكتىلەر قارىز الۋشىلاردىڭ ءومىرىن جەڭىلدەتىپ، نەسيەلەۋ پروتسەستەرى مەن قارجى سەكتورىن دامىتۋدى جانداندىرادى»، - دەدى ساراپشى.
ونىڭ پايىمىنشا، بورىشكەردى كرەديتورلاردىڭ شەكتەن تىس تالاپتارىنان قورعايتىن جانە ادامداردىڭ قارجىلىق قاۋقارىن قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالعان «جەكە تۇلعالاردىڭ بانكروتتىعى تۋرالى» زاڭ قازاقستاندا تەز ارادا قابىلدانسا، وندا ءبىرقاتار وڭتايلى ناتيجەگە قول جەتكىزىلەدى. بۇل تۇرعىدا الەۋمەتتىك شيەلەنىستى تومەندەتۋ مەن دارمەنسىز بورىشكەرلەردى قالىپتى ەكونوميكالىق قىزمەتىنە قايتارۋدان باستاپ، بانكتەردىڭ نەسيەلىك بەلسەندىلىگىن كۇشەيتۋ مەن كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتى جانداندىرۋعا دەيىن مۇمكىندىك بەرەدى.
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ