جەر بەتىندەگى ەڭ ءىرى ورمان - امازون القابى بار بولعانى 5 جىلدان كەيىن اعاشسىز قالۋى مۇمكىن. جىلدىڭ ءبىر مەزگىلىندە عانا جولداعىنىڭ ءبارىن جايپاپ وتەتىن تورنادو ەندى ا ق ش- تا قالىپتى جاعدايعا اينالماق. امازون وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقان الەمدەگى ەڭ ءىرى تروپيكالىق ورمان 5 جىلدان كەيىن جويىلۋى مۇمكىن. بۇل تۋرالى قۇرامىنا 200 ساراپشى تارتىلعان عىلىمي توپ مالىمدەدى. ماماندار جاريالاعان ەسەپتە 2 نەگىزگى تەرىس فاكتور ايتىلعان.
ولار: كليمات وزگەرىسىنە بايلانىستى عالامدىق تەمپەراتۋرانىڭ كوتەرىلۋى جانە امازون ورمانىنىڭ ۇلكەن بولىگى ورنالاسقان برازيلياداعى اعاشتاردى جاپپاي كەسۋ. ماماندار جاسىل جەلەكتىڭ 25 اق پروتسەنتى وتالعان كۇننىڭ وزىندە ەكولوگيالىق اپاتقا اينالا باستايدى دەيدى. ال برازيلياداعى امازون ورمانىنىڭ اعاشتارىن كەسۋ كورسەتكىشى بيىل سوڭعى 15 جىلدا ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جەتكەن. وسى اپتادا ەكولوگتار اعاش ساتۋ بويىنشا جالعان قۇجات جاساۋمەن اينالىسقان جۇزدەگەن كومپانيانىڭ سحەماسىن اشكەرەلەدى.
راوني رادجاو، جەردى پايدالانۋ بويىنشا ساراپشى:
- برازيليانىڭ قورشاعان ورتا جانە تابيعي رەسۋرستار ينستيتۋتىندا «اعاشتار زاڭدى جولمەن كەسىلدى» دەگەن جالعان قۇجات بەرۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. الاياقتار بۇل كۋالىكتى تۇتىنۋشىلارعا كورسەتىپ، ساۋداسىن جۇرگىزىپ كەلگەن. وسىنداي زاڭسىزدىقتار ورماننىڭ جويۋ پروتسەسىن تەزدەتۋدە.
اركتيكادا 38 گرادۋس تىركەلدى ال اركتيكادا كۇن جىلىنىپ جاتىر. بۇكىلالەمدىك مەتەورولوگيا ۇيىمى سىبىردەگى رەسەيلىك ۆەرحويانسك قالاسىندا ەڭ ىستىق اۋا رايىن رەسمي تىركەدى. بىلتىر 20 - ماۋسىمدا ياكۋتيادا تەمپەراتۋرا باعانى 38 گرادۋسقا جەتىپ، ورمان ورتەنىپ، اۋاعا كومىرتەگىنىڭ رەكوردتى كولەمى تاراعان. عالىمدار كليماتتىڭ بۇل وزگەرىسى بۇكىل ادامزاتتى الاڭداتۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى.
كلەر نۋلليس، بۇكىلالەمدىك مەتەورولوگيا ۇيىمىنىڭ رەسمي وكىلى:
- ىستىق اۋا رايىنا بايلانىستى اركتيكا تەڭىزىندەگى الىپ مۇزدار جاپپاي ەري باستادى. عالامدىق كليمات وزگەرىسى بولماعاندا، بۇل مۇمكىن ەمەس تە ەدى. زەرتتەۋ جۇمىسىن جالعاستىرىپ جاتىرمىز. كاليفورنياداعى ءولىم اڭعارىندا بىلتىر دا، بيىل دا تەمپەراتۋرا 54 گرادۋستان جوعارى بولدى. مۇنىڭ بارلىعى قورقىنىشتى كورسەتكىشتەر.
ا ق ش- تا كۇننىڭ جىلىنۋى تورنادونىڭ كوبەيۋۋىنە اكەلمەك. بۇل ەلدە قۇيىن ەندى ادەتتەگىدەي كوكتەمدە عانا ەمەس، جىلدىڭ كەز كەلگەن مەزگىلىندە سوعىپ، قالىپتى جاعدايعا اينالۋى مۇمكىن. وتكەن اپتادا عانا 6 شتاتتىڭ اۋماعىندا بىرنەشە تورنادو تۇتاس قالالار مەن ەلدىمەكەندەردى تالقانداپ، جۇزگە جۋىق امەريكالىقتىڭ ءومىرىن قيدى.
www.24.kz