ءسابيت مۇقانوۆتىڭ ايەلى ءماريامنىڭ ۇمىتىلماس قايعىلى وقيعاسى

نۇر-سۇلتان.قازاقپارات -جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆ كىشكەنتايىنان جەتىم قالىپ، تۋىسقان اعاسىنىڭ ۇيىندە وسكەن. جوقشىلىقتى جاستايىنان كورگەن. ءبىراق سوندا دا وقۋ- بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى ەرەكشە ەدى.

قانشا تارشىلىق كورسە دە بۇرىنعى لەنينگراد، قازىرگى سانكت- پەتەربۋرگ قالاسىنا، كەيىن ماسكەۋگە وقۋ ىزدەپ كەتتى. لەنينگرادتىڭ ادەبيەت ينستيتۋتىندا وقىپ ءجۇرىپ، قاراجاتتىڭ تاپشىلىعىنان 1929 -جىلى وقۋىن تاستاۋعا تۋرا كەلەدى.

قىزىلجار قالاسىنا كەلىپ، «بوستاندىق تۋى» گازەتىندە جۇمىس ىستەيدى. بۇل قالاعا ەندى بوي ۇيرەنىسە باستاعان كەزىندە وقۋ ىزدەپ قايتا كەتەدى. بۇل جولى ماسكەۋدىڭ ادەبيەت ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسەدى. «ءسابيتتىڭ 60 سوم ستيپەدياسى تاقۇل- تۇقىل، تاماعىمىزعا ارەڭ جەتەتىن» دەپ ەسكە الادى ارداقتى جازۋشىنىڭ جۇبايى ءماريام قوجاحمەت قىزى.

اياۋلى جارىنىڭ «مەنىڭ ءسابيتىم» اتتى ەستەلىگىندە جازىپ قالدىرعان مىنا ءبىر كارتينا كەز كەلگەن جاندى ەرىكسىز ەلجىرەتەر دەگەن ويدامىز:

«سول جىلداردى ەسكە السام، ۇمىتا المايتىن، ۇمىتىلمايتىن ءبىر وقيعا ۇنەمى كوز الدىما كەلەدى. ەكىنشى ۇلىمىز ماراتتان سوڭ دۇنيەگە ءبىر قىز كەلدى. اتىن جاننا دەپ قويدىق. ءبىر جاستان ەكى اي اسقان شاعىندا، قىستىڭ كوزى قىراۋدا ەلدە قالعان تۋىستارىمدى ىزدەپ، بالامەن اۋىلعا باردىم. سول جولى بالاعا قاتتى سۋىق ءتيىپ، اۋىرىپ قايتتى. اكەسى قىزىن وتە جاقسى كورەتىن ەدى. بالا كۇيىپ- جانىپ قىزۋلاعان كەزدە ءسابيت قولىنان تۇسىرگەن جوق. دارىگەرلەر اسقىنىپ كەتكەن، ەش كومەك ەتە المايمىز دەدى.

اقىرى سول بالا ءسابيتتىڭ يىعىندا ءجۇرىپ ءۇزىلدى. سىزگە وتىرىك، ماعان شىن، سول ءسابيدى زيراتقا اپارۋ ءۇشىن اربا جالداۋعا 40 سوم اقشا تابا المادىق. ءارى- بەرى جۇگىردىك، ەشكىمنەن كومەك بولمادى. جەرلەس ستۋدەنتتەردىڭ وزدەرىندە اقشا جوق، الا عوي دەيتىن اعايىن- تۋىس جوق. ويلاسا كەلە، بالانى كورپەگە وراپ، ءسابيت ەكەۋىمىز ترامۆايعا وتىردىق. ءبىر- ەكى مۇسىلمان جەرلەس ستۋدەنتتەر بار ەدى، سولار دا ىلەستى. ترامۆاي تاتار زيراتىنا تايانعان كەزدە ءتۇسىپ قالدىق. كادىمگى ءتىرى بالاشا كورپەگە وراعان قالپى كوتەرىپ، زيراتقا جاياۋ جەتتىك…

قازىر ايتىپ وتىرعانىمدا ەرتەگى سياقتى سەزىلەر، ال شىنىندا سول جولى قاتتى كۇيزەلدىك. ءسابيت ەكەۋىمىز قاتتى جىلادىق. ايتەۋىر، الداعى كۇنگە دەگەن سەنىم بار، كوكىرەكتە تەك ارمان. قانداي اۋىر كەزەڭ بولسا دا، ماقسات - ءسابيتتىڭ وقۋى. وقۋىن ءبىتىرىپ السا، الدىمىز قىزىل- جاسىل دۇنيە سەكىلدى ەدى. راسىندا دا سولاي بولدى. ءسابيتتىڭ اتاعى كۇننەن- كۇنگە ورلەي بەردى. ەلۋىنشى جىلدارعا شەيىن قوڭىرتوبەل تىرلىك، ودان بىلاي نە ىشەمىن، نە كيەمىن دەگەنىمىز جوق. سەكسەننەن استىم، مىنە. ومىرگە وكپەم جوق».

وسىلاي دەپ جازىپ قالدىرعان ەكەن ءسابيت مۇقانوۆتىڭ جارى ءماريام مۇقان كەلىنى.

ايتا كەتەيىك، ءسابيت مۇقانوۆ پەن ءماريام قوجاحمەت قىزى 1926 -جىلى نەكەلەسىپ، 47 جىل وتاۋ قۇرعان.

https://massaget.kz