بۇل قۇجاتتا كانادالىق ينۆەستورلار جۇمىسىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە سىبايلاس جەمقورلىق بولعانى ايتىلادى. ارنايى قىزمەتتەردىڭ باستاماسىمەن كۋمتور جوباسى بويىنشا كەلىسىمشارتتىڭ كۇشىن جويۋ ءىسى باستالىپ كەتتى. 28 جىل بويى ەلدەگى ەڭ جوعارى بيلىك سىبايلاس جەمقورلىققا باتقان. كۋمتور التىن كەنى جونىندەگى ءىس تەرگەۋىنىڭ العاشقى قورىتىندىسى وسىنداي.
1992 -جىلى كانادالىق ينۆەستورمەن باس كەلىسىم جاساۋ جانە 1994 -جىلى وعان وزگەرىس ەنگىزۋ كەزىندە بولعان پاراقورلىق ءۇشىن بۇرىنعى پرەزيدەنت اسقار اكايەۆ، بۇرىنعى پرەمەر- مينيسترلەر تۋرسۋنبەك چىنگىشيەۆ، اپاس دجۋماگۋلوۆ جانە سول كەزدە «قىرعىزالتىن» مەملەكەتتىك كونسەرنى باسقارعان داستان سارىگۋلوۆ ايىپتالىپ وتىر.
كامچىبەك تاشييەۆ، قىرعىزستان مەملەكەتتىك ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى:
- «كۋمتور گولد كومپاني» 500 ميلليون ا ق ش دوللارىن شىعارىپ، كەيىن ونى ديۆيدەندتەر رەتىندە راسىمدەگەن. بۇل 2017 -جىلى بولعان. ياعني، جارتى ميلليارد دوللار ۇرلادى. بۇل انىقتالعان دەرەك. وسىعان قاتىسى بار بارلىق تۇلعانى انىقتاۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ءوتىپ جاتىر. سونداي- اق تەرگەۋ كۋمتور جوباسى بويىنشا جاڭا شارتتار جونىندە 2009 -جىلى جاسالعان كەلىسىمدەرگە دە زاڭدى باعا بەردى.
ەلدىڭ جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالارى بۇل كەلىسىمدەر رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكاسى مەن ەكولوگياعا زيان كەلتىرەتىنىن بىلە وتىرىپ، «سەنتەررا» كومپانياسىنىڭ مۇددەلەرىن ادەيى جوعارى قويعانىن انىقتادى. بۇل ايىپتارعا قاتىستى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى قۇرمانبەك باكيەۆ پەن ونىڭ ۇلى ماكسيم ىزدەۋگە جاريالاندى.
ادىلبەك ەسەنبەكوۆ، قوعام بەلسەندىسى:
- كۋمتورداعى بىلىقتى اشكەرەلەمەسە، جۇرت پرەزيدەنتتىڭ ءوز ۋادەسىن ورىنداۋعا شاماسى كەلمەدى دەيدى. الايدا زاڭ بويىنشا مۇنى ىستەۋ وڭاي ەمەس. تەرگەۋ بۇكىل قىرعىزستان مەن ءار ازاماتىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
دەرەكتەرگە قاراعاندا بۇرىنعى باسشىلارعا كوپ سۇراق بار. كۋمتوردى ۇلتتاندىرۋعا قارسى شىعىپ جۇرگەندەردى تۇسىنبەيمىن. جۋىردا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى بۇرىنعى پرەزيدەنت سوورونباي جەيەنبەكوۆتى جاۋاپ الۋعا شاقىرعان. ازىرشە ول بۇل ءىس بويىنشا كۋاگەر رەتىندە ءوتىپ وتىر. تەرگەۋشىلەر شەنەۋنىكتەردىڭ زاڭسىز بايۋى جونىندە دەرەكتەردى انىقتاپ جاتىر.
مەملەكەتتىك ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ رەسمي مالىمدەمەسىندە انىقتالعان سىبايلاس جەمقورلىق پەن كانادالىق ينۆەستورلارمەن مامىلەلەردىڭ شارتتارىن ەسكەرىپ، تەرگەۋ باس پروكۋراتۋرامەن بىرلەسىپ كۋمتور جوباسى بويىنشا كەلىسىمشارتتىڭ كۇشىن جويۋ ءىسىن باستاپ كەتتى دەلىنگەن.