اقتوبەلىك وقۋشى تاسجول بەرىكتىگىن ارتتىراتىن ءادىستى ۇسىندى
اقتوبەدەگى نازاربايەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ 12-سىنىپ وقۋشىسى گاۋحار احتان قىزى اۆتوكولىك جولدارىنىڭ قۇرامىنداعى بەتون بەرىكتىگىن ارتتىراتىن حيميالىق قوسپانى ويلاپ تاۋىپ، ونەرتابىسىن پاتەنتتەدى.
جەتەكشىلەرىنىڭ يدەياسىن ىسكە اسىرعان زياتكەر 2 -جىل ىشىندە اۋقىمدى زەرتتەۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ، تاجىريبە جۇرگىزگەن. جاس ونەرتاپقىشتىڭ سوزىنشە، جول ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن گليتسەريد فەلون قىشقىلىن پايدالانۋعا بولادى. بۇل - قوسپانىڭ ەڭ نەگىزگى كومپونەنتى.
«حيميالىق قوسپانى ازىرلەۋ ۇزاق پروتسەسس. اۆتوكولىك جولدارىنىڭ قۇرىلىمى مەن قۇرىلىسىن زەرتتەۋ، لابوراتوريالىق ەكسپەريمەنت وتكىزۋ سەكىلدى بىرنەشە كەزەڭنەن تۇردى. قاراپايىم كارتوپتى پيروليزدەۋ ءادىسى ارقىلى كەرەكتى ەلەمەنت، ياعني، گليتسەريد فەلون قىشقىلىن الدىق. كەيىن دايىن قوسپانىڭ ىلعال سىڭىرگىشتىك قاسيەتى مەن جۇك كوتەرۋ مۇمكىندىگىن انىقتادىق. وسىلايشا ءونىمنىڭ جول ساپاسىن جاقسارتا الاتىنىما كوز جەتكىزدىك»، - دەيدى جاس عالىم گاۋحار احتان قىزى.
ەلىمىزدە مۇنداي حيميالىق قوسپانىڭ انالوگى بار. وندىرۋشىلەر ونى قىزىلشادان جاسايدى. الايدا گاۋحار احتان قىزى بەتون بەرىكتىگىن نىعايتۋعا ارنالعان قوسپانى كارتوپتان العان الدەقايتا ءتيىمدى ءارى ۇنەمدى، ءوندىرۋ دە قيىنعا سوقپايدى دەپ ەسەپتەيدى. سونداي- اق حيميا ءپانىنىڭ ءمۇعالىم- مودەراتورى داستان نازاروۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇرگىزىلگەن جوبادا ەلىمىزدەگى جولداردىڭ نەلىكتەن ساپاسىز ەكەنى قاراستىرىلعان.
« كوپتەگەن مەردىگەر كاسىپورىن جول سالۋ تەحنيكاسىنان قاتەلىك جىبەرەدى. بۇل مامان تاپشىلىعى سالدارىنان بولادى. سونداي- اق كوپتەگەن جول- قۇرىلىس كومپانياسى قاجەتتى قوسپانى پايدالانبايدى. ونى ارتىق شىعىن دەپ ەسەپتەيدى. ءبىز وسى ماسەلەلەردى ەسكەرىپ، بەتون بەرىكتىگىن ساقتايتىن ۇنەمدى قوسپا دايىندادىق« ، - دەيدى زياتكەر.
ايتا كەتەيىك، 2019 -جىلى باستالعان زەرتتەۋ جۇمىسى اقتوبەدەگى نازاربايەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ بازاسىندا جۇرگىزىلدى.
مۇندا تاجىريبە جاساۋعا بارلىق مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. ەندى دايىن قوسپانى وندىرىسكە ۇسىنۋ ءۇشىن سەرتيفيكاي الىپ، عىلىمي- تەحنيكالىق ساراپتامادان وتكىزۋ جوسپاردا بار. ال مەكتەپ تۇلەگى گاۋحار احتان قىزى بولاشاعان قۇرىلىس ينجەنەريا سالاسىمەن بايلانىستىرعىسى كەلەدى.