ونى ويلاپ تاپقان دجون نايت تەمىرجولدا قولدانىلعان سەمافورلاردى قۇراستىرۋمەن اينالىسقان مامان ەدى.
العاشقى باعدارشامنىڭ ەكى عانا سەمافورلىق قاناتى بولعان. كولدەنەڭىنەن ورنالاسقان قانات «توقتا» دەگەندى بىلدىرسە، 45 گرادۋس بۇرىشقا ەڭكەيتىلگەن بەلگى «ابايلاپ ءوتىڭىز» دەگەندى ءبىلدىردى.
باعدارشامنىڭ تۇستەرىن تاڭداۋدا دجون نايت تەمىرجول سەمافوراسىنا باسىمدىق بەرگەن. ول قىزىل، جاسىل جانە اق تۇستەردى تاڭداپ الدى. الايدا اق ءتۇس كەيىن قاجەت بولماي، تەك قىزىل مەن جاسىل ءتۇس قالعان. ارادا ءبىر اي وتكەندە باعدارشام شامىندا گاز شىعىپ، جارىلادى. سالدارىنان باعدارشامنىڭ جۇمىسىن رەتتەپ وتىرعان ساقشى قىزمەتكەردى ءورت شالادى.
وسى وقيعادان سوڭ ەۋروپادا باعدارشامدى قولدانۋعا تىيىم سالىنادى. تەك جارتى عاسىرعا جۋىق ۋاقىت وتكەندە امەريكالىق ينجەنەر ەرنست سيررين اۆتوماتتى تۇردە جۇمىس ىستەيتىن باعدارشامدى ويلاپ تاپقان.
كوز ۇيرەنگەن ءۇش ءتۇستى باعدارشامنىڭ العاشقى نۇسقاسى 1920-جىلى نيۋ-يورك پەن دەترويتتا قويىلدى. قىزىل مەن جاسىل ءتۇستىڭ ورتاسىنا سارى ءتۇستى قوسقان. بۇل ءۇش ءتۇستىڭ جارىق تولقىنى ۇزىن بولعاندىقتان جۇرگىزۋشىلەر باعدارشامدى الىستان كورە الادى. ونىڭ ىشىندە قىزىل ءتۇستىڭ جارىق تولقىنى ەڭ ۇزىنى سانالادى. بۇعان قوسا ديحروماتيا اۋرۋىنا شالدىققان ادامدار تۇستەردى تەك ولاردىڭ جارىقتىعىنا، ياعني سپەكترى بويىنشا عانا اجىراتا الادى.
جىلى توندار سپەكترىنە قىزىل، سارعىلت جانە سارى تۇستەر كىرەدى. ال سۋىق سپەكتردىڭ تىزىمىندە جاسىل، كوك، كۇلگىن تۇستەر بار. سوندىقتان دا، باعدارشامدى قۇراستىرعاندا تۇستەرگە وسىنداي ايرىقشا ءمان بەرگەن.
1914-جىلى 5- تامىزدا ا ق ش- تىڭ كليۆلەند قالاسىندا زاماناۋي باعدارامشنىڭ تۇپنۇسقاسى جاسالعان. الايدا ونىڭ تەك قىزىل جانە جاسىل ءتۇسى بولعان. ءدال وسى كۇندى ەسكەرە وتىرىپ، جىل سايىن 5- تامىزدا «حالىقارالىق باعدارشام كۇنى» اتاپ وتىلەدى.
massaget.kz