نوبەل سىيلىعىن قانشا ايەل قالامگەر العان؟

نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - 1901 -جىلدان 2020 -جىلعا دەيىن نوبەل سىيلىعى ادەبيەت بويىنشا 113 - رەت بەرىلدى. ونىڭ 15 ءى ايەل بولعان. بيىل ادەبيەت بويىنشا نوبەل سىيلىعى اقش اقىنى لۋيزا گليۋككە بەرىلدى.

شۆەتسيا اكادەمياسى ءونىڭ «ومىردى ءوزىنىڭ ادەمىلىگىمەن امبەباپ ەتەتىن پوەتيكالىق داۋىسىن» جوعارى باعالادى.

گليۋك 1943 -جىلى نيۋ- يوركتە دۇنيەگە كەلگەن. ول امەريكا ونەر جانە ادەبيەت اكادەمياسىنىڭ مۇشەسى جانە شىعارماشىلىعى ءۇشىن ا ق ش پەن الەمدە بىرنەشە جوعارى ماراپاتتارعا يە بولعان. ونىڭ ىشىندە «امەريكالىق پوەزيا اكادەمياسى» سىيلىعى (1968)، «ۇلتتىق سىنشىلار قوعامى كىتاپ» سىيلىعى (1985)، «پۋليتتسەر» سىيلىعى (1993) ، «بوللينگەن» سىيلىعى (2001) بار. ول 2003-2004 -جىلدارى اقش- تىڭ اقىنى اتانعان.

لۋيزا گليۋك

ادەبيەت بويىنشا نوبەل سىيلىعىنا الى ەشكىم بىرنەشە رەت لاۋرەات اتانعان ەمەس. سىيلىقتى ەڭ كوپ الۋشىلار فرانتسيالىق جازۋشىلار. ءبىراق لاۋرەاتتاردىڭ كوپشىلىگى (29 ى) ءوز شىعارمالارىن اعىلشىن تىلىندە جازعان. سونىمەن قاتار، نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارىنىڭ شىعارمالارى جازىلعان ۇزدىك تىلدەر قاتارىندا - فرانتسۋز (15)، نەمىس (14)، يسپان (11)، شۆەد (7)، يتاليان (6)، ورىس (6)، پولياك (5) جانە باسقالار بار.

ماراپاتتاۋ كەزىندە نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارىنىڭ ورتاشا جاسى 65 جاس بولعان. ەڭ جاسى رەديارد كيپلينگ، ول 1907 -جىلى 41 جاسىندا نوبەلگە لاۋرەاتى اتاندى. ەڭ قارت لاۋرەات - 88 جاستاعى اعىلشىن جازۋشىسى دوريس لەسسينگ (2007).


جەتى رەت نوبەل كوميتەتى مەن شۆەتسيا اكادەمياسى بۇل سىيلىققا لايىق ۇمىتكەر جوق دەگەن شەشىم شىعارعان. بۇل جاعدايلاردىڭ كوپشىلىگى ءبىرىنشى جانە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا (1914، 1918،1940-1943 -جىلدارى) تۇسپا- تۇس كەلەدى. تەك 1935 -جىلى عانا شىنىندا دا شۆەد اكادەميكتەرى سىيلىققا لايىق قالامگەر تاپپاعان ەكەن.

نوبەل سىيلىعى ادەبيەت كاتەگورياسى بويىنشا بىرنەشە شىعارماشىلىق يەسىنە ءبولىپ بەرىلگەن جاعدايلار بار. مۇنداي جاعداي نوبەل تاريحىندا ءتورت رەت بولدى. ءبىرىنشى رەت سىيلىق 1904 -جىلى فرانتسۋز اقىنى فرەدەريك ميسترال مەن يسپان دراماتۋرگى حوسە ەچەگاراي- ي- ەيساگيررەگە تابىستالدى. بۇدان بولەك 1917 -جىلى دانيالىق حەنريك پونتوپپيدان مەن اقىن كارل گەللەرۋپ، 1966 -جىلى شۆەتسياعا گەرمانيادان قونىس اۋدارعان يزرايلدىك شمۋەل يوسەف اگنون مەن نەللي زاكس، ال 1974 -جىلى شۆەد حارري مارتينسون مەن ەيۆيند يۋنسون نوبەلدى ءوزارا ءبولىپ العان.

https://massaget.kz/