اتىراۋ وبلىسىندا تەڭدەسى جوق تەمىر ساۋىتتى جاۋىنگەر تابىلدى
وبلىستىق تاريحي ولكەتانۋ مۋزەيى ماماندارى قىزىلقوعا اۋدانىنداعى ميالى قورعاندار توبىنىنىڭ 3 قورعانىنا جاساعان ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى بارىسىندا قارۋ- جاراعىمەن جەرلەنگەن جاۋىنگەردى تاپتى. اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ماحامبەت دوسمۇحامبەتوۆ تاريحي- ولكەتانۋ مۋزەيىنە ارنايى بارىپ، جاۋىنگەردىڭ سۇيەگىن كوردى.
«باسىنان اياعىنا دەيىن وتە ەرەكشە ۇلگىدەگى تەمىر ساۋىتپەن جابدىقتالعان ادام قاڭقاسىنىڭ ۇزىندىعى - 175 س م. ال تابىلعان قابىردىڭ ۇزىندىعى - 2 م 40 س م، ەنى - 80 س م. سونداي- اق، مۇردەمەن بىرگە ۇزىندىعى 1 مەتر بولاتىن سەمسەرى، جەبە ۇشتارى مەن قورامساعى، قالقانى، پاتەرا، ات ابزەلدەرى جانە تاعى دا باسقا كوپتەگەن جادىگەرلەر تابىلعان. زەرتتەۋ جۇمىستارى حالىقارالىق دارەجەدەگى قالپىنا كەلتىرۋشى، «قىرىم ارالى» عىلىمي- زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى قىرىم التىنبەكوۆتىڭ باسشىلىعىمەن جۇرگىزىلۋدە» ، دەلىنگەن حابارلامادا. قىرىم التىنبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي تاريحي جادىگەر وتە سيرەك كەزدەسەدى. «تابىلعان سۇيەكتى «تەمىر ادام» دەپ اتاۋىمىزعا دا بولادى. ويتكەنى ول باسىنان اياعىنا دەيىن تەمىر ساۋىتپەن جابدىقتالعان. ءارى ەرەكشە ۇلگىدە. سوعان قاراعاندا، جاۋىنگەر بولۋى ابدەن مۇمكىن. ءبىزدى تاڭ قالدىرعانى - تەمىر ساۋىتتىڭ ۇرلانباي ساقتالعانى. مۇنداي دۇنيەلەردىڭ مىڭداعان جىلدار بويى ساقتالۋى - وتە سيرەك كەزدەسەتىن جاعداي. قازاقستاندا ءدال وسى ىسپەتتەس تاريحي قۇندىلىق ءالى بىردە- ءبىر رەت تابىلعان جوق»، - دەدى قىرىم التىنبەكوۆ.
تابىلعان تاريحي قۇندىلىققا جاسالاتىن زەرتتەۋ جۇمىستارى ءالى بىرنەشە جىلعا سوزىلۋى مۇمكىن. ويتكەنى رەنتگەن جانە مەتالل ىزدەگىش قۇرىلعىلاردىڭ كومەگىمەن جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋ ناتيجەسىندە التىن، كۇمىس، تەمىر، سۇيەكتەن جاسالعان بۇيىمداردىڭ بار ەكەنى انىقتالعان. انتروپولوگيالىق، د ن ك- لىق زەرتتەۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الداعى ۋاقىتتا مۇردەنىڭ باس سۇيەگى مەن ساۋىتىن قالپىنا كەلتىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«ءالى تازالايمىز، جادىگەرلەردىڭ ءارقايسىسىنا بولەك بولەك ءادىس جاساپ، اناليزگە دايىندايمىز. وعان ۋاقىت كوپ كەتەدى. سونىڭ نەگىزىندە تالاي قازبالار شىعۋى مۇمكىن. بۇعان دەيىن قازاقستاندا تەمىر ساۋىتپەن ادام شىقپاعاندىعىن ەسكەرسەك، مۇردە تولىقتاي قالپىنا كەلتىرىلگەندە، تەك اتىراۋدىڭ عانا ەمەس، بۇكىل قازاقستاننىڭ ماقتانىشى بولارى ءسوزسىز»، - دەپ اتاپ ءوتتى قىرىم التىنبەكوۆ.