جانتۇرشىگەرلىك ستاتيستيكاعا قاراماستان، ءبىرقاتار مەملەكەت كەسەلدى جۇقتىرۋدىڭ شارىقتاۋ شەگىنەن وتتىك دەپ وتىر. سوندىقتان كارانتين ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋگە كوشىپتى. وكىنىشكە قاراي مۇنداي جاڭالىقتى ءالى رەسمي ەشكىم جاريالاعان جوق. دەسە دە، دۇكەن، مەكتەپ، ساۋدا ورتالىقتارىن اشىپ جاتقان ەلدەر بار. بۇگىندە جاھاندى جايلاعان قاۋىپتى كەسەلگە بايلانىستى ءبىرقاتار ەلدە 10 نان استام ادامنىڭ جينالۋىنا شەكتەۋ قويىلعان. دەسە دە، وتكەن دەمالىستا ۆاشينگتون كوشەلەرىنە بىردەن 2500 دەي تۇرعىن شىعىپتى. ەرىككەننەن ەمەس، ەرەۋىلگە. نارازى حالىق كارانتين ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋ كەرەك دەپ وتىر. ويتكەنى ەلدە جۇمىسسىزدىق ەتەك جايعان. 22 ميلليون حالىق قاجەتتى قارجىلاي كومەككە ءوتىنىش جازىپتى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ وتىنىشىنە قاراماستان، ەرەۋىلشىلەردىڭ كوبى بەتپەردە تاقپاي، قولعاپ كيمەي شىققان.
بليتس:
- ءبىزدىڭ گۋبەرناتور كارانتين ءتارتىبىن جەڭىلدەتپەي، لاۋازىمىن اسىرا پايدالانىپ وتىر. تۇرعىنداردى ۇيدە قاماپ، ەلدىڭ ەكونوميكاسىنا شىعىن كەلتىردى. كاسىپورىنداردى ىسكە قوسىپ، ادامدار جۇمىسقا ورالۋى كەرەك. - ءۇي قاماقتا وتىرمىز. بىزگە ەركىندىك كەرەك. شارشادىق، قاجىدىق. جۇمىسقا شىعىپ، ءناپاقامىزدى تاپساق دەيمىز. باستىسى قاشىقتىقتى ساقتاپ، بەتپەردە كيسەك بولدى ەمەس پە؟
ەڭ قىزىعى، بۇل جاپپاي ەرەۋىلدى ەل پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ءوزى قولداپ وتىر. بۇعان دەيىن اق ءۇي باسشىسى ا ق ش اۋرۋدى جۇقتىرۋدىڭ شارىقتاۋ شەگىنەن ءوتىپ، ءبىرقاتار شتاتتى قايتا اشۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزگەن. ال جۇما كۇنى تۆيتتەرگە مالىمدەمە جاساپ، تۇرعىنداردى قۇددى ەرەۋىلگە يتەرمەلەگەندەي بولدى. دەسە دە، ترامپ پەن تۇرعىنداردىڭ بۇل باستاماسىن كەيبىر شتات گۋبەرناتورلارى جاقتىرماي وتىر. شەكارانى اشىپ، ادامداردى جاپپاي سىرتقا شىعارۋعا ءالى ەرتە دەيدى ولار.
ەندريۋ كۋومو، نيۋ- يورك قالاسىنىڭ گۋبەرناتورى:
- ارينە، اۋرۋدى جۇقتىرعاندار سانىنىڭ تومەندەۋى جاقسى جاڭالىق. ءبىراق، قۋانىپ، توي جاساۋعا ءالى ەرتە. بىزدە 770 مىڭ ادام كوروناۆيرۋسقا شالدىققان. كارانتين ءتارتىبىن جەڭىلدەتسەك، بۇل سان ەسەلەنىپ كەتۋى مۇمكىن. ءبىز جىرتقىش اڭدى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز دەپ ەسەپتەڭىز. ول اڭ ءالى ولگەن جوق. ۋاقىتشا ءۇنى شىقپاي وتىرعان شىعار. سوندىقتان سابىرلىق تانىتىپ، وقشاۋلانۋدى جالعاستىرۋ كەرەك.
دجون حوپكينس ۋنيۆەرسيتەتى ماماندارىنىڭ مالىمەتىنشە، امەريكا قۇراما شتاتتارىندا COVID-19 دان كوز جۇمعانداردىڭ سانى 41 مىڭنان اسقان. كەسەلدى جۇقتىرعاندار سانى - 770564 ادام. جۇقتىرعاندار سانى كۇننەن كۇنگە تومەندەپ كەلەدى. دەسە دە، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ەرەۋىلگە شىققان جۇرتتى قاتاڭ سىنعا الدى. ءتىپتى كەيبىرى كوشەگە شىعىپ، ەرەۋىلشىلەردى وزدەرى تارقاتپاق بولعان. ال يزرايلدە جۇرت كوپتەن كۇتكەن جاقسى جاڭالىققا ەرەۋىلسىز- اق جەتتى.
ەپيدەميولوگيالىق شابۋىلدان ەسىن جيعان ەل قاۋىپتى ىندەتتىڭ الدىن العانىن حابارلادى. يزرايلدە ناۋقاستار قاتارى كۇن ساناپ كەمىپ كەلەدى. سوندىقتان ەل بيلىگى سانيتارلىق شەكتەۋلەردى بىرتىندەپ الىپ تاستاۋدى كوزدەپ وتىر. ەڭ الدىمەن جۇمىسقا ورالاتىندار سانى كوبەيەدى. قازىر ەلدە «كۇلگىن ستاندارت» اتتى ەرەجە ەنگىزىلدى. كاسىپورىندار وسى تالاپقا ساي كەلسە عانا جۇمىسىن جالعاستىرادى. ەكى شارشى مەتر اۋماقتا ەكى ادام عانا ەڭبەك ەتۋى ءتيىس. ازىق- تۇلىك ساتپايتىن دۇكەندەر دە ەسىگىن اشادى. ءبىراق ءبارى ەمەس. تەك كوشە بويىندا تۇرعاندارى عانا جۇمىسىن باستايدى. قوعامدىق كولىك جۇمىسى دا قايتا جانداندى.
بينيامين نەتانياحۋ، يزرايل پرەمەر- ءمينيسترى:
- ەڭ الدىمەن جۇمىس ورىندارىنداعى قىزمەتكەرلەر سانىن 15 پروتسەنتتەن 30 پروتسەنتكە دەيىن كوبەيتەمىز. ەكىنشىدەن، ءبىز جوعارى تەحنولوگيالىق كومپانيالار مەن ءتۇرلى سالالارداعى سەرۆيستىك قىزمەتتەردىڭ اياسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەمىز. ولار سانيتارلىق ستاندارتتاردى قاتاڭ ساقتاۋى ءتيىس. ەۋروپا ەلدەرى دە بىرتىندەپ كارانتين ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋدى باستادى. گەرمانيا اۋماعى 800 شارشى مەتردەن اسپايتىن كاسىپورىنداردى ىسكە قوستى. سونداي- اق اۆتوسالون جانە كىتاپ دۇكەندەرى جۇمىس ىستەپ تۇر. چەحيادا اشىق بازارلاردىڭ جۇمىسى قايتا جانداندى. نورۆەگيادا بالاباقشالار اشىلدى. ءبىر اپتادان سوڭ جوعارى وقۋ ورىندارى مەن ءسان سالوندارى دا ىسكە قوسىلماق. بەلگياداعى احۋال دا وسىنداي. جۇقتىرۋشىلار سانى كەمىگەن سوڭ، بيلىك كارانتين ءتارتىبىن بىرتىندەپ جەڭىلدەتۋگە كىرىستى. سوڭعى كۇندەرگى دەرەكتەرگە قاراپ، بەلگيادا ىندەتتتىڭ تارالۋى باسەڭدەي باستاعانىن ايتۋعا بولادى. بۇل تۋرالى كوروناۆيرۋس دەرتىنىڭ تارالۋىنا قارسى كۇرەس شتابىنىڭ وكىلى ەممانۋەل اندرە مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، كارانتين مەرزىمىنىڭ ءۇشىنشى مامىرعا دەيىن ۇزارتىلۋى ءوز جەمىسىن بەرگەن. ەممانۋەل اندرە ەل تۇرعىندارىن قاجەتسىز ۇيدەن شىقپاۋعا شاقىردى. بۇگىنگى كۇننەن باستاپ قۇرىلىس پەن باۋ- باقشا كۇتىمىنە ارنالعان دۇكەندەر اشىلدى. ال ەرتەڭنەن باستاپ «ماكدونالدس» جۇيەسىنىڭ ءدامحانالارى اۆتوكولىك يەلەرىنە قىزمەت كورسەتەتىن بولدى. فلاندريا وڭىرىندەگى كەيبىر مەكتەپتەر قاشىقتان وقىتا باستادى جالپى ەلدە وقۋشىلاردىڭ دەمالىسى 3-مامىرعا دەيىن ۇزارتىلدى.
بەلگيا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەلەسى وتىرىسى 24 - ساۋىردە وتەدى. وندا كارانتيننەن تولىق شىعۋ جوسپارى بەكىتىلەدى دەپ كۇتىلۋدە. مەكتەپتەر مەن قوعامدىق كولىك سەكىلدى اراقاشىقتىق ساقتاۋ مۇمكىندىگى جوق ورىنداردا بەتپەردە تاعۋ مىندەتتەلەتىن بولۋى مۇمكىن. ال ەۋروپاداعى تاعى ءبىر ەل - ۇلىبريتانيادا جاعداي ءماز ەمەس. كوروناۆيرۋستى جۇقتىرعاندار سانى كۇرت ءوسىپ، 120 مىڭعا جەتتى. 16 مىڭ تۇرعىن قايتىس بولدى. پرەمەر دجونسوننىڭ قىزمەتىن ۋاقىتشا اتقارۋشى دومينيك رااب ەلدەگى كارانتيندى تاعىدا ءۇش اپتاعا ۇزارتتى. ماماندار كەسەلدىڭ دەندەۋىن جاپپاي تەستىلەۋدەن وتكىزۋمەن اقتاسا، ب ا ق- تىڭ بولجامى باسقا.
«ساندەي تايمس» باسىلىمى كوروناۆيرۋستىڭ تاراۋىنا كوكتەگى قوزعالىستى توقتاتپاۋ سەبەپ دەيدى. پاندەميا باستالعالى ەلگە 545 جەكە رەيس قونعان. سونداي- اق چارتەرلى ۇشاقپەن دوكەيلەر ەمىن- ەركىن دەمالىسقا ۇشىپ جاتقان كورىنەدى. ولاردىڭ سانى - 767 رەيس. سونداي- اق كۇندەلىكتى قاراپايىم رەيسپەن كەمىندە 15 مىڭ جولاۋشى ەلگە كەلىپ جاتىر.
www.24.kz