الايدا، وكىنىشكە وراي، ادامداردىڭ الەۋمەتتىك دەڭگەيى بىردەي ەمەس. ەگەر جەر بەتىندەگى ءار ادام بارلىق بايلىقتان جانە ادامزاتپەن وندىرىلەتىن بارلىق ونىمنەن تەڭدەي ۇلەس الا السا نە بولار ەدى؟
الەمدەگى بارلىق ادام ءبىر-بىرىمەن شىن مانىندە تەڭ بولعان جاعدايداعى قىزىقتى ستاتيستيكامەن تانىسۋعا شاقىرامىز.
جەر
• قۇرلىق اۋدانى - 148429000 ش. ك م.
• ءار ادام باسىنا كەلەتىن جەر شامامەن 19790 ش. م.
• موناكوداعى حالىقتىڭ تىعىزدىعى - 18679 ادام/ش. ك م. الەمدەگى ەڭ ۇلكەن مەملەكەت رەسەيدەگى حالىقتىڭ تىعىزدىعى - 8,56 ادام/ش. ك م.
تۇشى سۋ
• جەر بەتىندە 1386000 تەكشە ك م. سۋ بار، تۇشى سۋ ونىڭ %3 ىن عانا قۇرايدى. ال سول تۇشى سۋدىڭ كوپ بولىگى مۇزدىقتاردا قاتىپ تۇر نەمەسە جەر استى قويناۋىنىڭ تەرەڭ بولىكتەرىندە شوعىرلانعان.
• بارلىق سۋدىڭ %0,649 ى عانا ىشۋگە جارامدى جانە قولجەتىمدى، ال بۇل ادام باسىنا شاققاندا شامامەن 120 ميلليارد ليتر.
• ءوندىرىستىڭ وراسان زور كوپتىگىن، اۋىل شارۋاشىلىعىن، لاستانۋدى جانە بۋلانۋدى ەسكەرگەندە بۇل تىم از. سۋدى بوسقا ىسىراپ قىلماڭىز!
تەمىر جولدار
• الەمدەگى تەمىرجول توسەمىنىڭ جالپى ۇزىندىعى 1370782 ك م.
• ءبىر ادام باسىنا كەلەتىن تەمىر جول ۇزىندىعى 18 س م-دەن ءسال عانا اسادى.
• بۇل شامانىڭ ازدىعى سونداي، ءتىپتى رەلس ۇستىنە پلانەتا تۇرعىندارىنىڭ بارلىعىن ءبىر مەزەتتە سىيدىرىپ تۇرعىزا المايسىڭ دا.
مۇناي
• مۇنايدىڭ دالەلدەنگەن الەمدىك قورى 2016 -جىلى 1707 ميلليارد باررەلدى قۇرادى.
• ءاربىر ادام باسىنا كەلەتىنى 36 مىڭ ليتر شاماسىندا.
• مۇناي پايدالانۋدىڭ قازىرگى دەڭگەيىمەن ەسەپتەگەندە (ءبىر كۇندە ادام باسىنا شامامەن 2 ليتر)، بۇل قور تاعى 50 جىلعا جەتەدى ەكەن.
ءجۇن
• جىلىنا 1160 ميللينو ك گ. ءجۇن وندىرىلەدى.
• ءار ادام باسىنا كەلەتىن ءجۇن شامامەن 155 گرام. بار بولعانى سول-اق.
قاعاز جانە كارتون
• قاعاز بەن كارتوننىڭ جىلدىق شىعارىلىمى 406,5 ميلليون توننا دەڭگەيىندە.
• ال بۇل ادام باسىنا شاققاندا 54 ك گ-نان ءسال عانا اسادى!
• بۇل ءار ادام جىل سايىن جەكە كىتاپحاناسىن سۇيىكتى اۆتورلارىنىڭ ەكى ۇلكەن شىعارمالار جيناعىمەن تولىقتىرا الاتىنداي جەتكىلىكتى مولشەر.
ورماندار
• الەمدەگى ورماندار اۋدانى 2016 -جىلى 3999 گەكتار جەردى قۇرادى.
• ءار ادام باسىنا شاققاندا 5300 شارشى مەتردەن كەلەدى ەكەن.
• بۇل دەگەنىڭ تىم از، اسىرەسە، الدىڭعى پۋنكتتە ايتىلعان قاعاز ءوندىرىسىن جانە بۇكىل جەر شارىندا ءىس جۇزىندە توقتاۋسىز بولىپ جاتقان ورتتەردى ەسكە الار بولساق. ال ورمان دەگەن - جەرىمىزدىڭ وكپەسى عوي.
كوفە
• كوفەنى ەكسپورتتاۋشى ەلدەر 2016 -جىلى 9232140000 ك گ كوفە ءوندىرىپتى.
• ءار ادام باسىنا شاققاندا 1,23 ك گ-نان شىعادى ەكەن. ال بۇل كوفەنى جاقسى كورەتىن ەلدەر ءۇشىن وتە از.
Coca-Cola
• 2016 -جىلى كومپانيا 155 ميلليارد ليتر Coca ءونىمىن ءوندىردى.
• بۇل ءار ادام باسىنا ساناعاندا 20 ليتردەن ءسال اسادى!
• ال الەمدە گازدالعان سۋدىڭ بۇدان دا باسقا كوپتەگەن تۇرلەرى وندىرىلەدى ەمەس پە!
سابىن
• جىل سايىن 4535923700 ك گ. سابىن وندىرىلەدى.
• ءار ادام باسىنا 605 گرام سابىننان كەلەدى ەكەن.
• قولدى ءاردايىم جۋىپ تۇرۋ ارقىلى عانا جىل سايىن 1,4 ميلليوننان استام ءولىمنىڭ الدىن الۋعا بولادى. سوندىقتان، تازالىقتى ەلەمەي جۇرمەڭىز، قوش ءيىستى سابىن جاساسىن!
باناندار
• الەمدە جىل سايىن شامامەن 103 ميلليون توننا بانان وندىرىلەدى.
• ادام باسىنا شاققاندا ءارقايسىمىزعا 14 ك گ-عا جۋىق بانان تيەدى ەكەن. ءبىراق، ارينە، بۇل جەمىستەردىڭ ەداۋىر ۇلەسى دامۋشى ەلدەردە جەلىنەدى.
التىن
• التىن ءوندىرۋدىڭ بۇكىل تاريحىندا جەر قويناۋىنان 187200 توننا التىن الىنعان.
• ءار ادام باسىنا 25 گراممنان كەلەدى ەكەن.
• ساقتاۋلى قورلاردىڭ مولشەرى 57000 توننانى قۇرايدى، بۇل ءار ادامعا 7,6 گراممنان ءبولىپ بەرۋگە بولاتىنداي جەتكىلىكتى. سىزگە دە ۇيدەگى بار اشەكەي بۇيىمدارىڭىزدىڭ سالماعىن ولشەپ كورۋ قىزىق بولىپ تۇر ما؟
دونور قانى
• بۇكىل جەر شارىندا ءبىر جىلدا شامامەن 112,5 ميلليون دوزا (450 م ل) قان تاپسىرىلادى، بۇل 50625 مىڭ ليتردى قۇرايدى.
• ءار ادام باسىنا 6,75 م ل-دەن كەلەدى ەكەن. كۇن سايىن قان قۇيۋدى قانشاما ادام قاجەت ەتەتىنىن ەسكەرەر بولساق، بۇل تىم از.
پوليەتيلەن پاكەتتەرى
• ادامدار جىل سايىن 5 تريلليون نان استام پوليەتيلەن پاكەتتەرىن وندىرەدى!
• ال بۇل ادام باسىنا 700 گە جۋىق پاكەتتەن كەلەدى دەگەن ءسوز!
• ولاردىڭ كوپشىلىگىنىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمى بىرنەشە سەكۋندتان اسپايدى، ال ىدىراۋ ۋاقىتى جانە ەكولوگيا مەن جانۋارلار الەمىنە تيگىزەر اسەرى جۇزدەگەن جىلدارمەن ەسەپتەلەدى. پوليەتيلەن پاكەتتەرى - بۇل قايتا وڭدەلۋى كۇردەلى ماتەريال، ءارى ولار جاھاندىق پروبلەماعا اينالدى، سوندىقتان كوپتەگەن مەملەكەتتەردە ولاردى ساتۋ مەن وندىرۋگە تولىقتاي نەمەسە ءىشىنارا تىيىم سالۋ ەنگىزىلۋدە.
McDonald’s بۋرگەرلەرى
• ءىرى امەريكالىق كورپوراتسيا McDonald’s سەكۋند سايىن 75 تەن استام بۋرگەر وندىرەدى! ال بۇل جىلىنا شامامەن 2365200000.
• ءار ادام باسىنا بۋرگەردىڭ 1/3 گە جۋىق بولىگى عانا تيەدى ەكەن!
• ءبىراق كوڭىل ءتۇسىرۋدىڭ قاجەتى جوق - McDonald’s كە بۇل كورسەتكىشتى وراسان زور مولشەرگە دەيىن كوبەيتەتىن وزگە دە فاستفۋد جەلىلەرى كومەككە كەلەدى.
عارىشتىق قوقىس
• قازىرگى ۋاقىتتا عالىمدار وربيتادان جالپى سالماعى 7500 تونناعا جەتەتىن بىرنەشە ءجۇز مىڭداعان عارىشتىق قوقىس زاتتارىن باقىلاۋدا.
• ءارقايسىمىزعا 1 گرام عارىشتىق قوقىستان تيەدى ەكەن.
تەمەكى
• الەمدە ءبىر جىل ىشىندە شامامەن 5,8 تريلليون تەمەكى تارتىلادى.
• ادام باسىنا شاققاندا 773 تەمەكىدەن شىعادى ەكەن. ءتىپتى وسىنداي كورسەتكىشتىڭ ءوزى قورقىنىشتى، ال ەگەر جىل سايىن تەمەكى تارتۋدان ميلليونداعان ادام ولەتىنىن ەسكە الساق، ودان دا قورقىنىشتى بولىپ كەتەدى.
ءسۇت
• ءسۇتتىڭ الەمدىك ءوندىرىسى 826 ميلليون توننا دەڭگەيىندە قالىپتاسقان.
• سوندا ءبىر ادام باسىنا كەلەتىن ءسۇت مولشەرى - 110 ليتر.
مىسىقتار
مىسىق - كەڭ تاراعان ءۇي جانۋارلارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىنا قاراماستان، جاھاندى مەكەندەيتىن مىسىقتار سانى 600 ميلليون ءار ادام باسىنا شاققاندا شىعاتىنى - بار بولعانى 0,08 مىسىق... سوندىقتان، ۇيىڭىزدە مىسىعىڭىز بار بولسا، ءوزىڭىزدى بايمىن دەپ ساناي بەرىڭىز دە بارىپ ونى ءبىر سيپاپ قويىڭىز:)
دەرەككوز bilim-all.kz