بۇل تۋرالى وتاندىق ب ا ق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن كەزدەسۋى تۋرالى سۇراققا جاۋاپ بەرگەن قازاقستان پرەزيدەنتى ا ق ش پەن قازاقستان اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ارى قاراي دامي بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ءسىزدىڭ ا ق ش پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋىڭىزگە تاريحي ساپار دەگەن باعا بەرىلگەن بولاتىن. كوپتەگەن ادامدار سول كەزدە ءسىز بەن ا ق ش پرەزيدەنتى اراسىندا پايدا بولعان «حيميا» تۋرالى جارىسا جازعان ەدى. ايەل مەن ەركەك اراسىنداعى «حيميا» تۇسىنىكتى-اۋ، الايدا پرەزيدەنتتەر اراسىنداعى «حيميا» دەگەن نە؟ وسى تۋرالى ايتىپ بەرە الاسىز با؟ سول كەزدەسۋدىڭ تاريحي ماڭىزىنا قالاي باعا بەرەر ەدىڭىز؟»، - دەگەن سۇراق قويىلدى.
بۇل سۇراققا جاۋابىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ دونالد ترامپپەن وسى جولعى كەزدەسۋى - ا ق ش- قا 11-ساپارى بولعانىن ەسكە الدى.
«ول مەنىڭ التىنشى رەسمي ساپارىم. ا ق ش- تىڭ سان جاعىنان بەسىنشى پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋگە باردىم. قانشالىقتى ەجەلگى ەكەنىمدى بىلە بەرىڭىز (كۇلدى). تاريحي ماڭىزى جاعىنان العاندا ا ق ش- تىڭ جاڭا پرەزيدەنتىمەن كەزدەسۋگە بارعان كەزىمدى ايتار ەدىم. ونىڭ ب ا ق- قا دەگەن قارىم-قاتىناسى ەرەكشە ەكەن. ونىڭ امال-ءادىسى تولىعىمەن بيزنەسمەننىڭ ءىس-ارەكەتىنە ساي كەلەدى. سوندىقتان، ونىمەن كەزدەسۋ ماعان پايدا اكەلۋى كەرەك دەپ ويلادىم»، - دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
پرەزيدەنت ءوز سوزىندە امەريكا قازىرگى تاڭدا الەمدەگى ەڭ ءىرى دەرجاۆا ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەلباسى امەريكانى دەرجاۆا رەتىندە مويىنداۋ قاجەتتىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
«الايدا تەكەتىرەستىڭ سالدارىنان سول باياعى ەۋروپانىڭ، رەسەيدىڭ، قىتايدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ السىرەۋى بۋمەرانگ بولىپ ورالىپ، امەريكانىڭ دا ەكونوميكاسىنا سوققى بولىپ تيەرى انىق. ەگەر سەنىڭ ەكونوميكاڭنىڭ ءوسىمى جوعارى بولسا، ءوز تاۋارىڭدى مىندەتتى تۇردە بىرەۋگە ساتىپ، ارى قاراي دامۋدىڭ جولىن ىزدەۋ كەرەك. ەگەر بۇل تەكەتىرەس بۇكىل الەمدىك ەكونوميكاعا كەرى اسەرىن تيگىزەر بولسا، سەنىڭ ەلىڭە دە وڭاي بولمايدى. سول ءۇشىن ءبىز وتە ءساتتى كەلىسسوزدەردى جۇرگىزدىك. كەزدەسۋ وتە جايلى بولدى. العاشقى مينۋتتاردان باستاپ ول ءبىزدى جاقسى قارسى الدى. وعان دەيىن ەكى مارتە تەلەفون ارقىلى سويلەسكەنبىز. ەر-ريادتا ءبىر مارتە كەزدەسكەن ەدىك. «حيميا» دەگەن ءسوز - ەكى ساياساتكەردىڭ ءبىرىن-ءبىرى ءتۇسىنۋى دەر ەدىم. كەيدە پرەزيدەنتتەر ءبىر-بىرىمەن ءتىل قاتىسىپ تۇرسا دا، ىشكى اشۋدان ءبىر-بىرىنە بىردەڭە ايتقىسى كەلىپ تۇراتىنى بار. ال بىزدە ونداي ەشتەڭە جوق»، - دەدى پرەزيدەنت.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستان مەن ا ق ش اراسىندا ەشقانداي تۇسىنىسپەۋشىلىك جوق ەكەنىن العا تارتتى.
«امەريكا - قازاقستاننىڭ ءىرى ينۆەستورى. وسىعان دەيىن 40 ميلليارد ا ق ش دوللارىن سالدى. ورتاق ينۆەستيتسيا 300 ميلليارد دەسەك، بالكىم وسى جىلى ا ق ش ينۆەستيتسيانىڭ مولشەرى 50 ميلليارد دوللارعا تاقاپ قالۋى كەرەك. ا ق ش پرەزيدەنتى دە مۇنىڭ ءبارىن جاقسى ءبىلىپ وتىر. بىزدە ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىق بار. ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەستە دە ءبىز ءاردايىم ءتىل تابىسىپ كەلەمىز»، - دەدى ول.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ا ق ش پەن رەسەي اراسىنداعى سانكسيالىق داۋ قازاقستانعا جايسىز تيەتىنىن ايتتى.
«البەتتە، بۇل ءبىزدى دە ىرەپ وتەدى. سوندىقتان، اڭگىمە سوڭىندا مەن وعان «بۇل ءبىزدى ىرەپ وتپەسىن، ءبىزدىڭ قاتىسىمىز جوق» دەگەن ەدىم. ءبىراق، بۇل ماسەلە بىزگە دە ءبارىبىر تيەدى. ءبىراق، ءبىز ستراتەگيالىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا كەلىستىك. ءبىز تىكەلەي تەلەفون بايلانىسىن ورناتۋعا كەلىستىك. قازىر ول جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. ول وسى ايماقتىڭ ماسەلەلەرى بويىنشا مەنىمەن اقىلداسۋدى ءجون كورىپ وتىر. ءبىز رەسەي مەن ۋكراينا، سولتۇستىك كورەيا مەن قىتاي، سيريا - بارلىق ماسەلە بويىنشا سويلەستىك. ول مەنىڭ ويىمدى بىلگىسى كەلدى. مەن بولسام تىكەلەي نە ويلايتىنىمدى ايتتىم. ول مەنىڭ ءسوزىمدى تىڭداپ، ءوز تاراپىنا «كوردىڭدەر مە، قازاقستاندا ماڭايىندا ءبارى دوس. ال بىزدە شە؟» دەپ سۇراپ جاتتى. مەن بولسام «ەندى بۇعان كىم كىنالى؟» دەگىم كەلدى»، - دەيدى ەلباسى.
پرەزيدەنت سونىمەن بىرگە سول كەزدەسۋ بارىسىندا قۇنى 7 ميلليارد تەڭگەنىڭ 20 قۇجاتىنا قول قويىلعانىن اتاپ ءوتتى.
«سودان كەيىن قازاقستانعا ا ق ش- تىڭ ساۋدا ءمينيسترى كەلىپ، وزىمەن بىرگە بيزنەسمەندەردى الىپ كەتتى. بايلانىس جالعاسۋدا. ءبىزدىڭ مينيسترلەر دە ول جاققا باردى. كوپتەگەن سۇراقتار بويىنشا قارىم-قاتىناسىمىزدى جالعاستىرىپ كەلەمىز. ءبىز قازاقستان ءۇشىن ا ق ش-قا قاراي ون جىلدىق ۆيزا تۋرالى كەلىسىپ الدىق. مەنىڭ ويىمشا، ءبارىن دۇرىس جاساعان سەكىلدىمىز. سوندىقتان، وزدەرىڭىز كورىپ وتىرعانداي، بۇل ساپار ەكى ەل ءۇشىن وتە پايدالى بولدى. سوندىقتان، اراداعى «حيميا» ءالى جۇمىس ىستەپ تۇر»، - دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.