تاريحي جادىگەرلەرگە تىڭ كوزبەن قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەلەۋلى وقيعا - عالىم
«ەلباسى قالامىنان شىققان بۇل ماقالانىڭ اۋقىمى الدەقايدا كەڭ. ماقالادان گورى ەلدىڭ ەرتەڭگى رۋحاني، مادەني ءوسۋىنىڭ باعدارى، باعدارشامى دەرسىز. ءار سويلەمدە ۇلكەن ءمان بار، وي بار، سۇرىپتالعان ءسوز، ىرىكتەلگەن تىركەس، كوپتەن تولعاندىرىپ جۇرگەن ويدىڭ اسەرلى تولقىنىسىنان تۋعان تۇجىرىم بار»، - دەيدى عالىم.
قالامقاس ساعىندىق قىزىنىڭ سوزىنشە، «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» - «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ جالعاسى ىسپەتتى قۇندى دۇنيە. پرەزيدەنت بۇل جولى ۇلتتىق بولمىسىمىزدى ساقتاپ، تاريحىمىزدى جاڭعىرتۋ جايىنا كەڭىنەن توقتالعان.
«قازاق حالقىنىڭ دۇنيەتانىمىندا، ءدىلى مەن تىلىندە جىلقىعا قاتىستى وزگەشە فيلوسوفيالىق جانە مادەني جۇيە قالىپتاسقان، - دەيدى قالامقاس قالىبەكوۆا. - سونىڭ ءىزى ادام مەن جىلقىنىڭ قاتار ءومىر سۇرە باستاعان بايىرعى زاماننان بايقالادى. ەجەلگى داۋىرلەردە- اق قازىرگى قازاقستان اۋماعى جىلقىنىڭ قولعا ۇيرەتىلگەن مەكەنى بولعاندىعىن ارحەولوگيالىق قازبالار دالەلدەيدى. جىلقى مىنەزدى قازاق ءومىرىنىڭ ءاربىر بەلەسىن ۇلتتىق قۇندىلىقتارمەن قاتىستىرا سۋرەتتەۋى - ءتۇپ- تامىرىمىزدى بىلۋگە، ۇلتتىق تاريحىمىزعا تەرەڭ ءۇڭىلىپ، ونىڭ كۇرمەۋلى ءتۇيىنىن شەشۋگە ىقپالى تيەرى ءسوزسىز. قازاق حالقى جىلقىنى، ەڭ الدىمەن، ەل قورعانى ەردىڭ جان سەرىگى دەپ دارىپتەگەن. ۇلتتىق ميفولوگياداعى يەسى قىسىلعاندا ءتىل ءبىتىپ، اقىل ايتاتىن تۇلپارلار (مىسالى، «ەر توستىك»، «التىن ساقا» ، ت. ب. ەرتەگىلەردە) ، باتىرلىق جىرلارداعى قوبىلاندىنىڭ تايبۋرىلى، الپامىستىڭ بايشۇبارى، قامباردىڭ قاراقاسقا اتى، بەرگى زامان باتىرلارى يساتايدىڭ اقتابانى، امانگەلدىنىڭ شالقاسقاسى يەلەرىمەن بىرگە جىر- اڭىزعا اينالىپ، ەل قۇرمەتىنە بولەنگەن».
عالىمنىڭ پىكىرىنشە، اتا- بابامىزدىڭ جىلقى جانۋارىن ەڭ العاش قولعا ۇيرەتۋى - ادامزات وركەنيەتىنە قوسىلعان قوماقتى ۇلەس ەكەنى اقيقات.
«ۇلتتىق كود - گەنەتيكالىق جادىڭنىڭ ءبىر ۇشىعى. ۇلتتىق كود - ەڭ الدىمەن، تىلدە، سوسىن ءداستۇرىمىز بەن سالتىمىزدا، مىنەزىمىزدى ايقىندايتىن دىلدە، ۇلتتىق مادەنيەتتە. قازاق بالاسىنىڭ تاعىلىمى مول تاريحىندا مادەني- رۋحاني بولمىسى ىزگىلىكپەن ادىپتەلىپ، قاراپايىمدىلىقپەن شىڭدالىپ، پاراساتپەن شىرايلانعان. ۇلتتىق كودىمىزدا ىزگىلىك، ادالدىق، پەرزەنتتىك يناباتتىلىق، ادامگەرشىلىك، پارىز، ەتيكەت، اقىل- پاراساتتىلىق كەڭىنەن ورىستەگەن، مولىنان قامتىلعان»، - دەپ اتاپ ءوتتى فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
قازاق فولكلورى اۋىزدان اۋىزعا تاراپ، بۇگىنگە جەتكەنى ايان. ءبىر كەزدە ايرانداي ۇيىعان وسى ءبىر بەيكۇنا قازاق حالقى تاريحي سەبەپتەردەن توز- توزى شىعىپ، الەمگە تارىداي شاشىلىپ كەتە باردى. ادەبيەتى مەن مادەنيەتى دە وزىمەن بىرگە قيىن كۇي كەشتى.
«قازاق ەلى تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن بارىپ باسىمىزعا باس قوسىلىپ، شەتەلدەگى قانداستارىمىزدىڭ ادەبيەتى مەن مادەنيەتى ارنامىزعا قۇيىلا باستادى. وسى ءۇردىستى حالىق ساناسىندا ساقتاۋدا ماقالانىڭ بەرەرى مول»، - دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى قالامقاس ساعىندىق قىزى.