ۇلى دالاداعى حاندىقتاردى قازاققا ەشكىم ورناتىپ بەرگەن جوق - مىرزاتاي جولداسبەكوۆ
«ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىنىڭ تۇركى الەمىندەگى ورىنى قانداي؟ مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ وسى ساۋالدار توڭىرەگىندە جاۋاپ بەرە كەلە، ۇلى دالانىڭ ۇلى تۇلعالارىن ۇلىقتاۋ كەرەكتىگىن ايتتى دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«جالپى، وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، ەلباسى قازاق تاريحىنا بۇرىننان مويىن بۇرعان ەدى. اسىرەسە، وعان تەرەڭ كەلگەن كەزى - كورشى مەملەكەتتىڭ باسشىسى «قازاقتا مەملەكەت بولماعان، تاريح بولماعان» دەگەن ءسوزدى ايتىپ جاتقان كەزدە ءبىز قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا دايىندالىپ جاتتىق. ناقتى وسى 550 جىلدىق وتە مە، وتپەي مە دەپ ۋايىمداپ جۇرگەن كەزدە ەلباسى قاسيەتتى ۇلىتاۋدىڭ ەتەگىندە مىڭبۇلاقتىڭ باسىندا قازاقپەن سىرلاسىپ، تەلەديدارعا سۇحبات بەرگەن ەدى. سوندا تالاي نارسەنىڭ باسى اشىلدى. سول جولى قازاق حاندىعىنىڭ 550 -جىلدىعىن تويلاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى»، - دەيدى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ۇلتتىق كىتاپحانادا وتكەن جيىندا.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى سول جولى ەلباسى «قازاقتىڭ ەشكىمنەن ۇيالمايتىن تاريحى بار» دەگەن ءسوزدى ايتقانىن ەسكە الدى.
«ۇلى دالادا جەتى تۇگىلى جەتپىس قىرى بولۋى مۇمكىن. ءبىراق، مەملەكەت باسشىسى ەڭ نەگىزگى دەگەن جەتى قىرىن الىپ وتىر. شىنتۋايتىنا كەلگەندە ۇلى دالادا ورىن العان دۇنيە ءجۇزى بىلەتىن مەملەكەتتەردىڭ، ماسەلەن ءۇيسىن مەملەكەتى، قاڭلى مەملەكەتى، ساق پەن عۇن مەملەكەتتەرى، تۇرىك قاعاناتى، دەشتى قىپشاق، التىن وردا جانە قازاق حاندىعىنىڭ ءبارى ۇلى دالادا ورناعان مەملەكەتتەر. ول حاندىقتاردى شەتتەن كەلىپ ەشكىم ورناتىپ بەرگەن جوق. قازاق دالاسىنداعى قاسيەتتى ەسكەرتكىشتەردىڭ ءبارىن دە ورناتقان ءبىزدىڭ بابالارىمىز. ءبىزدىڭ بابالارىمىز ەشكىمنەن كەم بولماعان. التىن تاقتا، التىن سارايدا وتىرعان، التىننان كيىنگەن. مۇنداي تاريحي دۇنيە جۇزىندە جوق»، - دەيدى قوعام قايراتكەرى.
مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ءوز سوزىندە قازاق حالقى بوداندىق ەزگىنىڭ سالدارىنان بارىنەن دە ايىرىلا جازداعانىن تىلگە تيەك ەتتى.
«بارىمىزدان، قاسيەتىمىزدەن، ۇلتتىق جادىمىز بەن تاريحىمىزدان ايىرىلا جازدادىق. بودان بولعان ۋاقىتتا ءبىزدى اقىماق دەپ ەسەپتەدى. ءبىراق، شىندىعىنا كەلگەندەر الەمدىك مادەنيەتتەردى جاساعان - وسى ۇلى دالانى مەكەندەگەن حالىقتار. ماقالانىڭ ىشىندە ءبارىمىزدىڭ كوكەيىمىزدەن شىققان تاراۋلار وتە كوپ. سولاردىڭ ءبىرى - قازاقستان تۇركى الەمىنىڭ التىن بەسىگى دەيدى. شىعىس قازاقستاندا وسى جىلى «التاي - تۇركى الەمىنىڭ التىن بەسىگى» اتتى كونفەرەنتسيا ءوتتى. سول شارادا «حالىقتى وياتۋ ءۇشىن تاريحتى وياتۋ» كەرەك دەگەن مەنىڭ ءسوزىم جازىلعان ەكەن. ءبىزدىڭ ەلباسىمىز وسىنى قولعا الىپ جاتىر»، - دەيدى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ.
مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ءسوزىن جالعاستىرا كەلە قازاق تاريحىنداعى تۇلعالارعا ەرەكشە ءمان بەرۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
«ۇلى ەسىمدەردى ۇلىقتاعىمىز كەلسە، مەنىڭ ويىمشا، قورقىتتىڭ رۋحىن جاڭعىرتۋىمىز كەرەك. ارىستانبەك (مۇحامەدي ۇلىنا قاراتا - اۆت.)، قورقىت وسى جەردە تۋعان، قورقىت وسى جەردە جاتىر. بۇكىل ونەرىن وسى قازاق دالاسىندا - ۇلى دالاعا توككەن ادام. كوسەم دە جىراۋ دا بولعان ادام. ءبىز قورقىتتاي بابامەن ماقتانا ءبىلۋىمىز كەرەك. قورقىت - تۇركى حالىقتارىنىڭ باباسى. قۇداي قالاسا، قورقىتتىڭ باسىنا بۇكىل پرەزيدەنتتەردى جيناپ، تۇنەتىپ، مەيمانحاناسىن جوندەپ قويسا بولار ەدى. تۇركىستاندا ۇلكەن توي جاساپ، جىلىنا ءبىر رەت ناۋرىزدا جيىن جاساپ وتىرساق، تۇركى بالاسىنىڭ باسى ءبىر بولادى. وسىنداي ماقالا جازعان، حالقىنىڭ قامىن ويلاعان ەلباسىنا بۇكىل حالىقتىڭ اتىنان، ءبىز سەكىلدى اعالاردىڭ اتىنان مىڭ العىس»، - دەدى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ.