ەلىمىزدە ارزان اقشاعا ستۋدەنتتەردى توپىرلاتىپ جينايتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر كوبەيۋى مۇمكىن
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ باعا ساياساتىنا قاتىستى شەكتەۋدى الىپ تاستاۋى ءتۇرلى تۇسىنبەۋشىلىك تۋىنداتۋى مۇمكىن.
سەبەبى، بۇعان دەيىن اقىلى وقۋ ءبولىمىنىڭ قارجىسى گرانتقا تولەنەتىن اقشادان تومەن بولماۋى ءتيىس ەدى. ەندى ءار جوعارى وقۋ ورداسى اقىلى وقۋ اقىسىن كەرەگىنشە ءوزى بەلگىلەيدى، دەپ حابارلايدى ك ت ك ارناسى.
قۇزىرلى مينيسترلىك نارىققا سايكەس باسەكەلەستىك ورنايدى دەگەنمەن، ماماندار ارزان اقشاعا تالاپكەرلەردى توپىرلاتىپ جينايتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر كوبەيىپ كەتە مە دەپ قاۋىپتەنەدى. ال، تالاپقا ساي ءبىلىم الماعان ديپلوم يەسى جۇمىسسىز قالادى، دەيدى ولار.
قۇزىرلى مينيسترلىك ەل قۇلاعى ەلەڭدەگەن جاڭا باستامانى قىزعىشتاي قورىپ الەك. سەبەبى، باعا ساياساتىنا ەركىندىك بەرىلىپ، نارىقتاعى ناعىز باسەلەستىك باستالماق. ارينە، ءبىر- بىرىمەن تالاسقا تۇسكەن ۋنيۆەرسيتەتتەر باعانى تومەندەتسە، بولاشاق ستۋدەنتتىڭ قالتاسىنا جەڭىل تيمەك.
«اتالمىش زاڭدى قابىلداعانعا دەيىن اقىلى بولىمگە قاتىستى شەكتەۋ بولاتىن. ول مەملەكەتتىك گرانتتىڭ باعاسىمەن ولشەنىپ، ودان تومەن بولماۋى ءتيىس ەدى. ءقازىر بۇل شەكتەۋ الىنىپ تاستالدى. ەندى ءار ۋنيۆەرسيتەت قانداي اقىلى وقۋ اقىسىن قانشادان بەلگىلەسە دە ءوزى بىلەدى»، - دەيدى ق ر ب ع م دەپارتامەنت ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بانۋ ناربەكوۆا.
الايدا، وقۋ اقىسىنىڭ ارزانداعانىن بايقامادىق. ماسەلەن، الماتىداعى بەلدى ءبىلىم ورداسىنان ءتىس دارىگەرى مامانداعىن تاڭداعان تالاپكەر 1 ميلليون 200 مىڭ تەڭگە تولەۋى قاجەت. تەك، مەديتسينا سالاسىنداعى بۇل كورسەتكىش استانا، اقتوبە جانە سەمەي قالالارىندا 650-900 مىڭ شاماسىندا. ال، كەرىسىنشە اقىلى وقۋ اقىسى جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 6-10 پايىزعا وسەدى ەكەن.
«635800 تەڭگە دەپ كەلەدى گرانتتىڭ ءوزىنىڭ باعاسى. سول توڭىرەكتە ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەر تومەن قابىلداماۋ كەرەك ەدى. ياعني، مەملەكەت تاراپىنان قاتاڭ تەكسەرىلەتىن ەدى. قازىرگى جاعدايدا باعانى ءار ۋنيۆەرسيتەت حالىقارالىق رەيتينگىنە سايكەس بەلگىلەيدى جانە دە جىل سايىنعى ينفلياتسياعا وراي ءوزىنىڭ باعاسىن كوتەرۋگە مۇمكىندىك بەرىپ تۇر»، - دەيدى ءال-فارابي اتىنداعى قاز ۇ ۋ قابىلداۋ كوميسسياسى جاۋاپتى حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان ساپاروۆ.
ءبىراق، اڭىسىن اڭدىعان كەيبىر وقۋ وردالارى ءالى كۇنگە دەيىن اقىنى بەلگىلەمەپتى. ال، الماتىداعى ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەر تالاپكەردىڭ قالتاسىن ءتۇرلى باعادا قاعۋعا ءازىر. ءبىر قىزىعى، اگرارلىق سالانى تاڭداعاندار جىلىنا 635800 تولەيدى. دەگەنمەن، جەڭىلدىك ارقىلى 420 جانە 230 مىڭعا دا ماماندىق تاڭداۋعا بولادى. ال، باعا ساياساتىنىڭ ەركىندىگى ايماقتاعى ۋنيۆەرسيتەتتردىڭ وڭ جامباسىنا ءتيىپ، وقۋ اقىسى ارزانداۋى مۇمكىن دەگەن ماماندار، كەيبىرىنىڭ ارانى اشىلاتىنىن دا جاسىرمادى.
«كەيبىر جوعارى وقۋ ورىندارى ارتىق قويامىز دەگەن. مىسالى، نارحوز. ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اقىسى 1 جارىم ميلليونعا دەيىن. ءبىراق سۇرانىس بار ما، جوق پا؟ قولىنا بيلىك العانىمەن، ەرتەڭ مينيسترلىك تەكسەرەمىز دەپ جاتىر. ماسەلەن، 100 مىڭ تەڭگە الدىڭ با؟ جەتكىلىكتى وقۋلىقتار بار ما، مۇعالىمدەر ايلىق الىپ جاتىر ما، عيماراتتارىڭ جەتكىلىكتى مە دەگەندەي»، - دەيدى قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى راحمان الشانوۆ.
سوندىقتان، بىلىمگە اركىمنىڭ اق تالابى بولعانىمەن، وقۋ اقىسى ارزان دەپ كەز-كەلگەن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەسىگىن جاعالاۋعا بولمايدى، دەيدى ماماندار.
«ءبىز قازىر ەلىمىزدەگى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءار ماماندىق بويىنشا رەيتينگىسىن جاساپ جاتىرمىز. العاشقى كەزەڭدە ەكونوميست، مۇناي- گاز جانە تاۋ- كەن ءوندىرىس سەكىلدى 33 ماماندىقتى تاڭداپ، وتكەن جىلى بىتىرگەن 3 مىڭ تۇلەككە ساۋلاناما جۇرگىزدىك. وكىنىشتىسى، ونىڭ 1247 سى وسىعان دەيىن جۇمىس تاپپاعان»، - دەيدى «اتامەكەن» ۇ ك پ باسقارۋشى ديرەكتورى ولجاس وردابايەۆ.
مينيسترلىكتىڭ ۋاجىنشە، شەكتەۋدەن قۇتىلعان باعانى نارىق رەتتەيدى. ءارى ءبىلىم قۋعان ءتۇرلى الەۋمەتتىك توپ وكىلدەرىنە تاماشا مۇمكىندىك تۋماق. ءبىراق، ماماندار ارزان اقشاعا تالاپكەرلەردى توپىرلاتىپ جينايتىن ۋنيۆەرسيتەتتەر ءبىلىم ساپاسىن بازارعا اينالدىرىپ جىبەرە مە دەپ قاۋىپتەنەدى.