عالىمدار الماتىنىڭ اتموسفەرالىق مودەلىن جاساماق
بۇل تۋرالى PhD دوكتورى، «عارىشتىق زەرتتەۋلەر مەن تەحنولوگيالار» ا ق جانىنداعى «يونوسفەرا ينستيتۋتى» ا ق اتمفوسفەرا فيزيكاسى سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى الەكسەي اندرەيەۆ تيان-شان استرونوميالىق ەكسپەديتسياسىندا ايتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
«ءبىزدىڭ ينستيتۋت ءبىرقاتار عىلىمي جوبا ۇسىنباق. اتاپ ايتقاندا، قالانىڭ ميكروكليماتىن زەرتتەسەك دەگەن وي بار. الماتى تۇرعىندارىن لاستانعان اۋا ماسەلەسى قاتتى الاڭداتادى. وسى ماقساتتا ءبىز اتموسفەرالىق مودەل جاساي الامىز. بۇل فيزيكالىق، كومپيۋتەرلىك باعدارلاما. ول جەرگە جاقىن اۋا قاباتىن مودەلدەيمىز»، - دەدى الەكسەي اندرەيەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، جاڭا تەحنولوگيا قالا ءومىرىن مودەلدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قاي ستانسا - قانشا زياندى زات شىعاراتىنىن، قاي اۋدانداردا قانشا اۆتوكولىك زياندى زات بولەتىنىن انىقتاۋعا بولادى.
«بۇل جۇمىس ارقىلى بولاشاقتا قالانىڭ قاي اۋداندارىندا قارا ءتۇتىن قالىپتاساتىنىن الدىن الا انىقتاۋعا بولادى. سوعان قاراي قالا بيلىگى قاي اۋداندا قۇرىلىس سالۋعا بولاتىنىن شەشەدى. كەيبىر اۋدانداردا بيىك عيمارات سالۋ قالاداعى اۋا اعىنىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن»، - دەدى عالىم.
زەرتتەۋ جۇمىسى ءۇشىن باعدارلاماشى، فيزيك، مەتەورولوگ مامانداردان تۇراتىن جۇمىس توبى قۇرىلادى.
«مۇمكىن ج ە س- تى ءبىر شاقىرىم قالادان جىلجىتۋىمىز كەرەك بولار. سوندا قالانى باسقان قارا ءتۇتىن سەيىلەدى دەپ ەسەپتەيمىز. ونى مودەل جۇزىندە تەكسەرمەسەك، ەش ناتيجە شىعارا المايمىز. الەمدە بارلىق قالالار وسىلاي سالىنادى»، - دەدى ول.
اۆتور: گۇلميرا عوسمانالي