پاريجدە ۇلتتىق دومبىرا كۇنى اتالىپ ءوتتى

فوتو: None
پاريج. قازاقپارات - سەنبى، ۇلتتىق دومبىرا كۇنى قارساڭىندا قازاقستاننىڭ فرانسياداعى ەلشىلىگى «قورقىت» قازاق مادەنيەت ورتالىعىمەن بىرلەسىپ، كونتسەرت ۇيىمداستىردى، دەپ حابارلايدى «قازاقپارات» ح ا ا.

كونسەرت قازاقستاننىڭ فرانسياداعى ەلشىلىگىنىڭ عيماراتىندا ءوتتى. كورەرمەندەردىڭ الدىنا قازاقستاندىق ديپلوماتتار مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرى، «قورقىت» قازاق مادەنيەت ورتالىعى، سونىمەن قاتار ديساپورا وكىلدەرى مەن فرانسۋز ازاماتتارى اسىراپ العان بالالارى شىعىپ ءسوز سويلەدى.

ءوزىنىڭ كىرىسپە سوزىندە قازاقستاننىڭ فرانتسياداعى ەلشىسى جان عاليەۆ فرانسيا جەرىن دومبىرامەن كوپ نارسە بايلانىستىراتىنىن ايتتى.

«دومبىرا العاش رەت پاريجدە 1925 -جىلى ەكسپو كورمەسىندە كورسەتىلگەن. قازاق مۋزىكا ونەرىنىڭ مايتالمانى امىرە قاشاۋبايەۆ ويناعان دومبىرانىڭ كۇمبىرلەگەن داۋسىنا ءتانتى بولعان فرانسۋزدار ول تۋرالى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جازدى» ، - دەدى ديپلومات.

2014 -جىلى يۋنەسكو- نىڭ شتاب- پاتەرىندە قازاقتىڭ دومبىرادا كۇي تارتۋ ءداستۇرى ادامزاتتىڭ مادەني مۇراسىنىڭ تىزىمىنە ەندى.

 ج. عاييەۆ ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە وراي قازاقستان ەلشىلىگىندە قازاق ءتىلىن جانە ۇلتتىق اسپاپتاردا ويناۋدى ۇيرەنەم (دومبىرا، قوبىز، جەتىگەن) دەۋشىلەرگە ارنايى ورتالىق اشىلعاندىعىن ايتتى.

كونسەرتتىك باعدارلامانى قازاق مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ جاس تالىمگەرى ماەل دەكامپ اشىپ، فورتەپيانودا ابايدىڭ «كوزىمنىڭ قاراسى» ءانىن ورىندادى.

دومبىراشىلار وندا ءابدىمومىن جەلدىبايەۆتىڭ «ەركە سىلقىم» ، قۇرمانعازىنىڭ «اداي» ، سەكەن تۇرىسبەكوۆتىڭ «كوڭىل تولقىنى» جانە كومپوزيتور الشەكەي بەكتىباي ۇلىنىڭ «تەپەنكوگى» سياقتى تۋىندىلارجى ورىندادى.

قازاق ءتىلىن ۇيرەنبەك بولىپ جۇرگەن فرانسۋز شارل كۋلبۋا ەلىمىزدە بولىپ كەلگەننەن كەيىن اباي قۇنانبايەۆتىڭ «عىلىم تاپپاي ماقتانبا» اتتى ولەڭىن ۇدايى مانەرلەپ وقىپ جۇرەتىن بولعان.

ال جەتىگەن اسپابى ارقىلى فرانسيالىق كورەرمەندەر قازاقتىڭ مۋزىكا ونەرىنىڭ تۋىندىلارىمەن تانىستى. جەتىگەندە «قورقىت» قازاق مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ دارىندى تالىمگەرلەرىنىڭ ءبىرى ارۋجان بولات قىزى قازاقتىڭ حالىق ءانى «بۇلدىرگەندى» ورىنداپ بەردى.

«قورقىت» قازاق مادەنيەت ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى، كوپتەگەن مۋزىكالىق فەستيۆالداردىڭ لاۋرەاتى ايگەرىم ەرسايىنوۆانىڭ جەتىگەن شەرتۋى جينالعانداردى تاڭداي قاقتىردى.

كورەرمەندەردى تاڭ قالدىرعان ەرەكشە وقيعا ساحناعا مەلۆين كلەرونىڭ شىعۋى بولدى. قارا ءناسىلدى ونەرپاز «دۋدارايدى» قازاق تىلىندە تامىلجىتا شىرقادى.

 

مۋزىكانتتىڭ ايتۋىنشا، ونى ونەرگە باۋلىعان قازاقستاندىق ديپلومات بەرلين يريشيەۆ ەكەن. ول سونداي- اق «دۋدارايمەن» قاتار باتىرحان شۇكەنوۆتىڭ «گۇل الماتىم» ءانىن دە ورىندادى.

قازاق ديسپوراسىنىڭ وكىلدەرى «سارجايلاۋ» ءانىن سالعاندا قول شاپالاقتاماعان ادام قالمادى.

اسەل نوعايبايەۆا فورتەپيانودا قازاقتىڭ حالىق اندەرىنەن پوپۋري ورىندادى.

كونسەرت سوڭىندا قازاقستاندىق ديپلومات مۇراگەر ساۋرانبايەۆ دومبىرادا، ال «قورقىت» قازاق مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ تالىمگەرى ايگەرىم ماتايەۆا فورتەپيانودا سۇيەمەلدەپ، نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ «كوڭىلدى بيكەش» كۇيىن ورىندادى.

«دياسپورا وكىلدەرىمەن جانە فرانسيا ازاماتتارى اسىراپ العان باللارمەن بىرگە بىزدە بىرنەشە فرانسۋز قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ جاتىر. ولاردىڭ ءارقايسىسىنىڭ ءوزىنىڭ ماقساتى بار. كەيبىرەۋى ديماش قۇدايبەرگەن تۋرالى ءبىلىپ الىپ، فان- كلۋب قۇرعىلارى كەلەدى» ، - دەدى ايگەرىم ماتايەۆا.

2016 -جىلى قۇرىلعان «قورقىت» قازاق مادەنيەت ورتالىعى قازاق ءتىلىن ۇيرەنىپ، ۇلتتىق اسپاپتاردا ويناۋعا، سونداي- اق كوركەم شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ماۋسىمنان باستاپ ورتالىق قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ عيماراتىنا ورنالاستى.

كونسەرت قالىڭ كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. 1,5 ساعاتقا سوزىلعان، ۇلتتىق دومبىرا كۇنىنە ارنالعان شارا پاريج تۇرعىندارىنىڭ ەسىندە قالاتىنى ءسوزسىز.