زەلەنوۆ اۋداندىق جاس تۋريستەر ستانساسىنىڭ جاس گەولوگتارى تاپقان بىرەگەي ولجانى زەرتتەۋ ماقساتىندا ورالعا كەلگەن رەسەيلىك عالىم، گەولوگيا- مينەرالوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى، بۇكىل رەسەيلىك پالەنتولوگيا قوعامى ۋليانوۆ بولىمشەسىنىڭ ءتوراعاسى ۆلاديمير ەفيموۆ ايتقانداي، بۇل - قازاقستاننان تابىلعان، مەزوزوي داۋىرىنە جاتاتىن بىرەگەي ولجا، ەڭ كونە يحتيوزاۆر، ول سۋدى مەكەندەگەن بارلىق دينوزاۆرلاردىڭ ءتۇپ اتاسى بولىپ سانالادى. بۇرىن ەش جەردە كەزدەسپەگەن، عىلىمدا سيپاتتالماعان تىرشىلىكتىڭ جاڭا ءتۇرى. سوندىقتان وعان زەلەنوۆ اۋدانى جاس گەولوگتارىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا جاڭا اتاۋ بەرىلەدى.
ۇزىندىعى 6-7 مەترگە جەتەتىن بۇل جانۋار جىرتقىش بولعان. باس سۇيەگى ءبىر مەتردەن اسسا، ەسكەك اياقتارى ەكى مەتردەي، كەۋدەسىنىڭ ديامەترى - 1 مەتر. ول نەگىزىنەن بالىقتارمەن جانە تەڭىز ۇلۋلارىمەن قورەكتەنگەن وتە ءىرى جانۋار بولعان. يحتيوزاۆرلاردىڭ كوزى دە ۇلكەن، 20 سانتيمەترگە دەيىن جەتكەن. سول جەرلەردەن ارحەولوگيالىق قازبالار جۇرگىزسە، بۇدان باسقا دا قىزىقتى ولجالار تابۋعا بولادى. تۇپتەپ كەلگەندە، ورالدا ءىرى پالەنتولوگيالىق مۋزەي اشۋ كوزدەلۋدە.
ايتا كەتەيىك، زەلەنوۆتىق جاس گەولوگتار يحتيوزاۆردىڭ سۇيەكتەرىن ولگا سۋببوتينانىڭ جەتەكشىلىگىمەن 2016 -جىلعى ەكسپەديتسيا بارىسىندا ءساۋىر ايىندا تاپقان. سودان سوڭ ۇيىرمە مۇشەلەرى سول جىلى ءبورلى اۋدانى اقبۇلاق اۋىلىندا وتكەن جاس گەولوگتاردىڭ وبلىستىق سلەتىندە عىلىمي زەرتتەۋلەرىن قورعاپ، ءبىرىنشى ورىنعا يە بولدى. كەيىن بۋرابايدا ت م د جاس گەولوگتارى باس قوسقان وليمپيادادا قازاقستاندىق دەلەگاتسيا اكەلگەن دينوزاۆر سۇيەكتەرى قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن اۋداردى.
ب ق و بالالار- جاسوسپىرىمدەر تۋريزمى جانە ەكولوگيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ۆيكتور فوميننىڭ ايتۋىنشا، باتىس قازاقستاندا يحتيوزاۆرلاردى زەرتتەيتىن عالىم جوق. سوندىقتان دينوزاۆرلاردىڭ كوپتەگەن ءتۇرىن تاپقان وسى سالانىڭ بىلگىر مامانى ۆلاديمير ەفيموۆقا ساراپشى بولۋعا ۇسىنىس جاسالدى. ول اتالمىش يحتيوزاۆر بۇدان بۇرىن تابىلعانداردان 5 ميلليون جىل بۇرىن (ياعني 150 ميلليون ەمەس، 155 ميلليون جىل بۇرىن) ءومىر سۇرگەن دەپ وتىر. سونىمەن قاتار عالىم اتالعان جەردى ءالى دە زەرتتەي تۇسۋگە كەڭەس بەردى.
«زەلەنوۆ اۋدانى كراسنوۆ اۋىلدىق وكرۋگىندە پالەنتولوگيالىق قورىق اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولادى. الدىمەن شەكاراسى انىقتالىپ، سودان كەيىن قازبا جۇمىستارى جالعاسادى. يحتيوزاۆرلاردىڭ باسقا دا تۇرلەرى تابىلىپ قالۋى ابدەن ىقتيمال»، دەدى قازاقپارات تىلشىسىنە ۆ. فومين.
اۆتور: ەلجان ەرالى