بۇگىندەرى اليكانتە ۋنيۆەرسيتەتىندە اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسى اياسىندا الەۋمەتتانۋ ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتقان ول قوعامداعى كوكەيكەستى ماسەلەلەردى تۋىندىلارىنا ارقاۋ ەتتى. لەيلامەن تىلدەسكەن ەدىك.
- الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى قىلقالام تۋىندىسىنا اينالدىرۋ يدەياسى قالاي كەلدى؟
- مەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تۋماسىمىن. بالا كۇنىمنەن سۋرەت سالۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىم بولدى. مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ، ل. گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ الەۋمەتتانۋ فاكۋلتەتىنە مەملەكەتتىك گرانتپەن وقۋعا ءتۇستىم. دەسە دە، شىعارماشىلىعىمدى ماماندىعىممەن بايلانىستىرۋ بۇرىننان كوكەيىمدە ءجۇردى. ساباق بارىسىندا سان ءتۇرلى الەۋمەتتىك، وتباسىلىق وقيعالار جايلى كەيس- ستادي ارقىلى تالداۋ جۇمىستارىن جاسايتىنبىز. بۇگىنگى قوعامنىڭ كورىنىسىن، الەۋمەتتىك ماسەلەنى قىلقالام تۋىندىسىنا نەگە اينالدىرماسقا دەگەن وي كەلدى. باستى ماقساتىم - الەۋمەتتانۋ، عىلىمىنا باسقاشا قىرىنان كەلىپ، ءوز ۇلەسىمدى تيگىزۋ. وسىلايشا، زەرتتەۋ جۇمىستارىمنىڭ جەمىسى رەتىندە العاشقى تۋىندىلارىم ومىرگە كەلدى. العاشقى جيىرما كارتينامدى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە تانىستىردىم. الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاريالاپ ءجۇردىم. ۋاقىت وتە كەلە، نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە كورمە وتكىزۋگە نيەت ءبىلدىردىم. وندا 50 كارتينامدى ۇسىندىم. مىنە، تاۋەلسىزدىك كۇنىنە وراي يسپانيا تورىندە كارتينالارامدى تانىستىرىپ، جۇرتشىلىقتان جىلى لەبىزدەر ەستىپ جاتىرمىن. راسىندا، باتىس ەلدەرى قازاقستاندى جاقسى بىلمەيدى. ءاربىر كارتينامدا ۇلتتىق ناقىش بار. سوندىقتان تۋىندىلارىم ارقىلى ەلىمىزدى تانىستىرعىم كەلدى.
بۇل - مەن ءۇشىن ۇلكەن باقىت.
- كورمە قالاي ءوتتى؟ جۇرتشىلىق قالاي قابىلدادى؟
- يسپانياعا كەلگەندەگى ماقساتىمنىڭ ءبىرى سۋرەت كورمەسىن وتكىزىپ، قازاق ەلىن الەمگە تانىتۋ بولدى. كورمە وتە جاقسى ءوتتى. شەت ەلدىكتەر ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ءتىپتى پروفەسسورلاردان كارتينالارىمدى ساتىپ الۋ جونىندە ۇسىنىستار ءتۇستى. الەمنىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىنەن جيىلعان ستۋدەنتتەر كارتينالارىمنان تەرەڭ ماعىنا تاۋىپ، ءوز پىكىرلەرىن الەۋمەتتىك جەلىلەرگە جازىپ جاتىر. كەيبىرەۋلەرىنىڭ قازاقستان دەگەن ەلگە قىزىعۋشىلىعى ويانىپ، ەلىمنىڭ تاريحى مەن مادەنيەتى جايىندا ىزدەنە باستادى. كورمەگە كەلۋشىلەر ءاربىر كارتيناما كەم دەگەندە 5 مينۋت ۋاقىتىن ارناپ، سونداعى ەموتسيانى جەكە- جەكە تالقىلادى. بۇل دا مەن قوزعاعان تاقىرىپتىڭ تىڭ ءارى قىزىقتى ەكەنىن اڭعارتسا كەرەك.
- كورمەنىڭ «مىڭ كۇي» دەپ اتالۋىندا دا وزىندىك سىر بار شىعار. كارتينالارىڭنىڭ نەگىزگى مازمۇنى قانداي؟
- سۋرەتتەرىم جاڭا ستيلدە سالىنعان. مۇحيت تۇبىنەن عارىشقا دەيىن تابيعاتتىڭ تۇگەلگە جۋىق بولشەگى قامتىلعان. سۋرەتتەر ارقىلى ادامداردىڭ بولمىسىن، مىنەز- قۇلقىن، ءالترۋيزمدى كورسەتكىم كەلدى. ءبىر قاراعاندا سۋرەتتەر ابستراكتسيالىق سىزبالارعا ۇقسايدى. ءبىراق مۇنىڭ استارىندا تەرەڭ وي، ماعىنا بار. سۋرەتتەرىمدى اركىم ءارقالاي قابىلدايدى. ءارتۇرلى ەموتسيا بىلدىرەدى. ءارتۇرلى كوزقاراستار قاقتىعىسى بولادى. سوندىقتان دا كورمەمدى «مىڭ كۇي» دەپ اتادىم. بۇگىنگى جاستار دايىن دۇنيەگە ۇيرەنگەن. بارلىعىن ينتەرنەت جەلىسى ارقىلى وقىپ، تانىپ بىلۋگە بولادى دەيدى. مەنىڭ ايتپاعىم جاستاردى ويلاندىرىپ، ءبىر ساتكە توقتاپ تولعاندىرۋ بولدى.
- اڭگىمەڭىزگە راقمەت!
سۇحباتتاسقان اقبوتا يسلامبەك