اجال ءتونىپ تۇرسا دا الاش قايراتكەرلەرىنىڭ دەنى شەتەلگە كەتكەن جوق - تۇرسىن جۇرتباي

اقتوبە. قازاقپارات - اجال ءتونىپ تۇرسا دا الاش قايراتكەرلەرى شەتەلگە كەتكەن جوق.

«وتىرار كىتاپحاناسى» عىلىمي ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى تۇرسىن جۇرتباي اقتوبەدە الاش قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان «الاش يدەياسى - ماڭگىلىك ەلدىڭ ۇستانىمى» اتتى رەسپۋبليكالىق كونفەرەنسيادا وسىلاي ءمالىم ەتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

الاش قوزعالىسىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان كونفەرەنسيادا ەل بىرلىگى مەن تۇتاستىعى، ءاليحان بوكەيحان جانە قازاق ەتنونيمى تۋرالى ايتىلدى.

عالىم تۇرسىن جۇرتباي الاشورداشىلاردىڭ ءتىل، ءدىن، مادەنيەت پەن ۇلتتىق قۇندىلىقتار تۋرالى ويى مەن ۇستانىمىن جان-جاقتى جەتكىزدى.

«الاش يدەياسى دەگەنىمىز - كوشپەلىلەردىڭ، قازاق ۇلتتىق مەملەكەتتىلىگىنىڭ تامىرى. بۇل يدەيا 1901-1905-جىلدارى قالىپتاسىپ، سانكت-پەتەربۋرگتەگى الاشورداشىلار جينالىسىندا تالقىلانعان، مۇحامبەتجان تىنىشبايەۆ بايانداما جاساعان. مەن 40 جىل بويى ۇلتتىق يدەيالار تۋرالى زەرتتەدىم. الاشتىڭ اينالاسىندا ماسەلە كوپ. ءبىر عانا وي ايتامىن. اجال ءتونىپ تۇرسا دا بىردە-ءبىر الاش قايراتكەرى شەتەلگە كەتكەن جوق. قازاقتىڭ قازاقستاننان باسقا وتانى جوق»، - دەدى ت. جۇرتباي.

اقتوبەدە ءوتىپ جاتقان عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنسياعا مۇعالىمدەر مەن ستۋدەنتتەر دە قاتىستى. كونفەرەنسيا كەزىندە م. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ايگۇل ىسىماقوۆا الاش عىلىمى جانە ماڭگىلىك ەل يدەياسى تۋرالى ايتىپ بەردى.

ال، فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور امانگەلدى ايتالى «ءاليحان بوكەيحان جانە قازاق ەتنونيمى» تاقىرىبىن قوزعادى.

«ءاليحان بوكەيحاننىڭ مۇراسىن تۇتاستاي «ۇلت تانۋ» دەۋگە بولادى. «قازاق» ەتنونيمى وسى كۇردەلى ماسەلەنىڭ ءبىرى. وندا قازاقتىڭ ەلى، جەرى، ءتىلى، ۇلتتىق ساناسى، ءدىنى مەن مەملەكەتى، تۇتاستاي ۇلتتىق بولمىسى جاتىر. سوندىقتان ءا. بوكەيحان قازاق ۇلتىنىڭ بولاشاعىن ۇلتتىڭ مەملەكەتتتىلىگىمەن بايلانىستارادى. «مەن كادەت پارتياسىنان نەگە شىقتىم» دەگەن اشىق مالىمدەمەسىندە كادەت پارتياسىنىڭ ۇلت اۆتونومياسىنا قارسى بولعاندىعىنان دا كەتكەنىن ايتادى. دەربەس مەملەكەتسىز قازاق ۇلتى بارا-بارا جەرىنەن، دىنىنەن، دىلىنەن ايىرىلاتىنىن تەرەڭ ءتۇسىندى. ول قازاقتى مەملەكەت قۇرۋشى ۇلت مارتەبەسىنە يە، دامىعان، كەمەلدەنگەن ەلدەر قاتارىنان كورگىسى كەلدى. ول مۇمكىندىك قازاق ۇلتىنا ⅩⅩعاسىردىڭ اياعىندا عانا بۇيىردى»، - دەدى ا. ايتالى.

اقتوبەدەگى عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنسيا ەرتەڭ دە جالعاسادى. كونفەرەنسيا كەزىندە تاۋەلسىزدىك يدەياسى، رۋحاني كود، مەملەكەتتىك ءتىل تۋرالى ايتىلادى.