بۇل تۋرالى Baq.kz اقپارات اگەنتتىگى Phys.org باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.
عالىمدار ازىرگە مارستىكىنىڭ ورنىنا گاۆاي ارالدارىنداعى جانارتاۋلاردان الىنعان «توپىراقتى» پايدالانعان. زەرتتەۋشىلەر ونى شوشقا قيى، وسىمدىك قالدىقتارىمەن ارالاستىرىپ، ۇستىنە رۋككولا وتىرعىزىپ، جاۋىنقۇرتتاردى جىبەرگەن. ناتيجەسىندە جاۋىنقۇرتتاردىڭ ورگانيكالىق قوسپاسى بار توپىراقتى جاقسىلاپ ارالاستىرىپ، ازوت، فوسفور جانە كالي سىندى زاتتار ءبولىپ شىعاراتىنى انىقتالعان.
بۇدان وزگە ولار توپىراقتى اۋا جانە ىلعالمەن قامتاماسىز ەتەدى. مۇنىمەن قاتار، جاۋىنقۇرتتار وسىنداي توپىراقتا ەركىن كوبەيە الادى. عالىمدار اتالعان جانارتاۋ توپىراعىندا ۇرمەبۇرشاق، بۇرشاق جانە شالعام سەكىلدى ادامعا زيانى جوق كوكونىس تۇرلەرىن ءوسىرىپ كورگەن. زەرتتەۋ اۆتورلارى وسى ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاسىندا وزگە ارىپتەستەرى مارس پلانەتاسىندا جابىق ەكوجۇيە قۇرا الاتىندارىنا سەنىمدى.