ايشولپان ازيانىڭ بەدەلدى سىيلىعىنا يە بولدى - Kaznews.mn
موڭعولياداعى بۇركىتشى قانداسىمىز ايشولپان نۇرعايىپ قىزى «Asia Game Changer Awards 2017» سىيلىعىنا يە بولدى. بۇل تۋرالى اsiasociety.org سايتىنىنا سىلتەمەمەن Kaznews.mn اقپاراتتىق پورتالى جازادى. اتالعان سىيلىقتى قارشاداي قازاق قىزىنا «ەagle Huntress» فيلمى ارقىلى گەندەرلىك توسقاۋىلدى ەڭسەرگەنى ءۇشىن بەرىلگەن.
ايتا كەتەيىك، سونىمەن بىرگە وسى اپتادا قىران بۇركىت باپتاپ، قىردىڭ قىزىل تۇلكىسىن اۋلاپ، الەمگە تانىمال بولعان قازاق قىزىن موڭعوليا پرەمەرى ۋحنااگيين حۋرەلسۋح (Khurelsukh Ukhnaa) مىرزا قابىلدادى، ا ق ش كينوگەرلەرىنىڭ «بۇركىتشى قىز» فيلمى ارقىلى الەمگە تانىمال بولعان ايشولپان موڭعوليا پرەمەرىمەن بولعان كەزدەسۋگە قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمىن كيىپ بارعان. اتالعان ەلدىڭ پرەمەرى Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندەگى جازباسىندا ايشولپان باس كەيىپكەر رەتىندە تۇسىرىلگەن فيلم موڭعول ەلىن الەمگە تانىتقانىن جازدى.
«الەم حالقىنىڭ ماقتانىشىنا اينالعان بۇركىتشى قىزدى قابىلداپ، جۇزدەستىم. بۇركىتپەن ساياتشىلىق قۇرۋ دەگەنىمىز كىشكەنتاي قىز تۇرماق ەر جىگىتتەر ءۇشىن دە ەرلىك پەن باتىلدىقتى تالاپ ەتەتىن قيىن شارۋا. ال، ايشولپان سەكسەنگە جۋىق ەر ازاماتتى شاڭ قاپتىرىپ، بۇركىتشىلەر مەرەكەسىندە العا شىقتى. ول تۋرالى جاسالعان دەرەكتى فيلم الەم ەلدەرىن ەلەڭ ەتكىزدى. "ازيا قۇرلىعىن جاڭعىرتۋشى مارتەبەلى تۇلعا" دەگەن ابىرويلى سىيلىقتىڭ يەگەرى بولىپ، موڭعول ەلىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك ارەنادا بەدەلىن كوتەردى» ، - دەپ مالىمدەدى ەل پرەمەرى ءوز جازباسىندا.
تەھراندا قازاقستان مەن يران ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسى ءوتتى - «فارس» اقپارات اگەنتتىگى
5-6 - قاراشا كۇندەرى قازاقستاننىڭ ءۇش ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وكىلدەرى تەھرانداعى يران ۋنيۆەرسيتەتتەرىن ارالاپ قايتتى. بۇل تۋرالى «فارس» اقپارات اگەنتتىگى جازادى.
قازاقستاننىڭ يرانداعى ەلشىلىگى مەن يراننىڭ عىلىم، زەرتتەۋلەر جانە تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن شارادا قازاقستاننىڭ ءۇش ۋنيۆەرسيتەتى، اتاپ ايتقاندا ءال- فارابي اتىنداعى قازۇۋ، ل. ن. گۋميليەۆ اتىنداعى ەۇۋ جانە وڭتۇستىك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (وقپۋ) وكىلدەرى يراننىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرى جانە تاڭداۋلى عىلىمي ينستيتۋتتارىمەن عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جولدارىن تالقىلادى.
«تاراپتار عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلاپ، پىكىر الماستى. سونىمەن قاتار، قازاقستان قازۇۋ مەن ءشاھيد بەھەشتي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ارىپتەستىگى نەگىزىندە ءال- فارابي ورتالىعىن اشۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسادى» ، - دەپ جازادى اگەنتتىك.
ءشاھيد بەھەشتي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى دوكتور سەيىت حاسان ساددۋق يران مەن قازاقستان اراسىنداعى وتە باي تاريحي جانە مادەني بايلانىستارعا توقتالىپ، قازاقستاننىڭ ايماقتىق ماسەلەلەردە، اتاپ ايتقاندا سيريا داعدارىسىن شەشۋگە ارنالعان استانا كەلىسسوزدەرىن وتكىزۋدەگى ماڭىزدى دا ىقپالدى رولىنە ريزاشىلىق ءبىلدىردى. ول استانا پروتسەسىنىڭ قازاقستاننىڭ ايماقتاعى وزىق ەل ەكەنىن بىلدىرەتىنىن ايتتى.
«قازاقستاننىڭ ابىروي- بەدەلىنىڭ كوتەرىلۋى ءبىز ءۇشىن دە ماقتانىش. عىلىمي جانە ۋنيۆەرسيتەتتىك قاتىناستاردى دامىتۋ قازاقستاندا وسىنداي ماڭىزدى ايماقتىق جانە حالىقارالىق وتىرىستاردى كەڭەيتۋگە نەگىز بولا الادى. ءشاھيد بەھەشتي ۋنيۆەرسيتەتى مەن قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرى اراسىنداعى قارىم- قاتىناستى كەڭەيتۋ - وتە ماڭىزدى جوبا. بۇل جوبا ساياسي ەرىك- جىگەرمەن ىلگەرىلەتىلەتىن بولادى» ، - دەيدى سەيىت حاسان ساددۋق.
وسى ساپار اياسىندا قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ وكىلدەرى تاربيات- ە موداررەس، امير كابير، اللامە تاباتاباي مەن ءاز- زاحرا ۋنيۆەرسيتەتتەرىنە بارىپ، ولاردىڭ عىلىم جانە ءبىلىم سالاسىنداعى الەۋەتتەرىمەن تانىسىپ، ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرا دەڭگەيىندەگى ستۋدەنتتەر جانە وقىتۋشىلارمەن الماسۋ، ورتاق عىلىمي جوبالار ورىنداۋ جانە ورتاق عىلىمي كونفەرەنتسيالار وتكىزۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى. سونداي- اق وڭتۇستىك قازاقستان پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى مەن اللامە تاباتاباي ۋنيۆەرسيتەتى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
موڭعوليا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ق ر ەلشىسىن قابىلدادى- Kaznews.mn
وسى اپتادا 7 - قاراشا كۇنى موڭعوليانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى دامدينگيين تسوگتبااتار ق ر- نىڭ ەلشىسى قالىبەك قوبلانديندى قابىلدادى. بۇل تۋرالى Kaznews.mn سايتى جازادى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى موڭعوليا مەن قازاقستان اراسىنداعى قارىم- قاتىناسقا توقتالا كەلە، ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ مەن نىعايتۋعا بايلانىستى ەكىجاقتى كەلىسسوزدەر، ءوزارا ءىس- ساپارلار سانىن ارتتىرۋ كەرەك ەكەندىگىن ايتتى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ەلشى ق ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆتىڭ موڭعوليانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ جاڭا لاۋازىمعا تاعايىندالۋىنا بايلانىستى قۇتتىقتاۋ حاتىن تابىس ەتتى. سونداي- اق تاراپتار كەلەسى جىلى ۇيىمداستىرىلاتىن جوعارى دەڭگەيدەگى ساپارلار جانە باسقا دا ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تۋرالى پىكىر الماستى.
قازاقستان ب ۇ ۇ- نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ءتوراعالىق ەتەدى - «فارس» اقپارات اگەنتتىگى
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءتوراعاسى الداعى جىلدىڭ باسىندا ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ كەزەڭدىك ءتوراعالىعىنىڭ قازاقستانعا جۇكتەلەتىنىن مالىمدەدى. Fars اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋى بويىنشا، قازاقستان پارلامەنتى سەناتىنىڭ ءتوراعاسى قاسىم- جومارت توقايەۆ ب ۇ ۇ باس حاتشىسىنىڭ ارنايى وكىلى ءارى اتالمىش ۇيىمنىڭ ورتالىق ازياداعى پريەۆەنتيۆتى ديپلوماتيا ىستەرى بويىنشا ايماقتىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى ناتاليا گەرمانمەن كەزدەسۋىندە ب ۇ ۇ- نىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى مىندەتتەرگە توقتالىپ، الداعى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى ءتوراعالىعى قازاقستانعا جۇكتەلەتىنىن ايتتى. «قاسىم- جومارت توقايەۆ قازاقستاننىڭ ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ءتوراعالىعى شەڭبەرىندە اۋعانستاننىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋ باعىتىندا جوعارى دەڭگەيدە كەلىسسوزدەر وتكىزۋدىڭ جوسپارلانعانىن مالىمدەدى» ، دەپ جازادى اگەنتتىك.
ق. توقايەۆ سونىمەن قاتار ايماقتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتىپ، ورتالىق ازيادا تۇراقتىلىق پەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ قازاقستاننىڭ ب ۇ ۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە ءتوراعالىق ەتۋ كەزەڭىندەگى جۇمىستارىنىڭ باستى باعدارى بولاتىنىن ايتتى.
«نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جانە قازاقستاننىڭ قارىشتى قادامى» كىتابى قىتاي تىلىندە جارىق كوردى - «جەنمين جيباو» (People Daily)
6- قاراشادا قىتايدىڭ مەملەكەتتىك رەزيدەنتسياسى «دياويۋيتايدا» قىتاي تىلىندەگى «نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جانە قازاقستاننىڭ قارىشتى قادامى» كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. بۇل تۋرالى قىتايدىڭ «جەنمين جيباو» باسىلىمىنىڭ رەسمي سايتى جازدى. كىتاپتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ق ح ر- داعى ەلشىلىگىنىڭ قولداۋىمەن «سينسين» كورپوراتسياسىنىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن «جەنمين» مەملەكەتتىك باسپاسى شىعاردى. اتالمىش ەڭبەكتى بەيجىڭ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ە يۋنلۋننىڭ باسشىلىعىنداعى اۋدارماشىلار القاسى اۋدارعان. رەداكتورى - ق ح ر جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى، قىتاي مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، ق ح ر جازۋشىلار وداعىنىڭ «قىتاي جازۋشىلارى» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى اكبار ءماجيت.
تۇساۋكەسەرگە كىتاپ اۆتورى، بريتانيا پارلامەنتىنىڭ بۇرىنعى مۇشەسى دجوناتان ايتكەن، ق ر ۆيتسە- پرەمەرى- اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ، قازاقستاننىڭ قحر- داعى ەلشىسى شاحرات نۇرىشيەۆ، ق ح ر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ كومەكشىسى (ورىنباسارى) لي حۋەيلاي، جازۋشى اكبار ءماجيت، بەيجىڭدە اككرەديتاتسيادان وتكەن ازەربايجان، ارمەنيا، گرۋزيا، رەسەي، تاجىكستان، تۇرىكمەنستان، وزبەكستان ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەرىنىڭ باسشىلارى، ۋكراينا، مولدوۆا، ۇلىبريتانيا، ت. ب. ەلدەردىڭ ديپلوماتتارى، ش ى ۇ باسشىلىعى، قىتايدىڭ عىلىمي جانە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسياسى، قازاق دياسپوراسى، سونداي- اق ب ا ق وكىلدەرى قاتىستى.
«اتالعان ءومىرباياندىق كىتاپتا قازاقستان پرەزيدەنتى نازاربايەۆتىڭ ءومىر بەلەستەرى، دارا قاسيەتتەرى، قيىن- قىستاۋ كەزەڭدەردەگى دانا شەشىمدەرى باياندالىپ، ونىڭ كەمەڭگەر تۇلعاسى سومدالعان. كىتاپ وقىرمانعا قازاقستان مەن ونىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن جان- جاقتى تانىستىرادى. بۇل كىتاپتى جازۋ ءۇشىن اۆتور ن. ءا. نازاربايەۆتىڭ وزىمەن جانە باسقا دا قايراتكەرلەرمەن بىرنەشە رەت سۇحباتتاسىپ، بۇرىن ەش جەردە جاريالانباعان كوپتەگەن تاريحي ماتەريالداردى جيناقتاعان. سوندىقتان دا كىتاپتىڭ تاريحي قۇندىلىعىن جوعارى باعالاۋعا بولادى. كىتاپتىڭ ءتۇپنۇسقاسى اعىلشىن تىلىندە جازىلىپ، بۇگىنگە دەيىن قازاق، ورىس، قىتاي، كورەي، تۇرىك تىلدەرىنە اۋدارىلعان» ، دەپ جازادى دەرەككوز.
شارادا ا. مىرزاحمەتوۆ جينالعاندارعا كىتاپتىڭ مازمۇنى جانە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنداعى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ءرولى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى. شارا قاتىسۋشىلارى قازاقستاننىڭ وركەندەۋى، قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەنى جانە ونداعى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ورنى جايلى وي ءبولىسىپ، قازاقستاننىڭ « ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» جوباسىنىڭ اسا ماڭىزدى قاتىسۋشىسى ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قىتايعا باردى - قىتايدىڭ «ورتالىق حالىق راديوسى» (CNR)
وسى اپتادا، ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قىتايعا رەسمي ساپارمەن باردى. وسىعان دەيىن جاپونيا مەن وڭتۇستىك كورەيادا بولعان امەريكا باسشىسى كەزدەسۋلەرىنىڭ نەگىزگى تاقىرىبى سولتۇستىك كورەيامەن اراداعى جاعدايدىڭ شيەلەنىسە ءتۇسۋى بولىپ وتىر.
قىتاي باسشىسى سي تسزينپين 9 - قاراشا كۇنى بەيجيڭدەگى حالىق سارايىندا ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن كەڭەس وتكىزدى. ەكى ەل باسشىسى ا ق ش پەن قىتاي قارىم- قاتىناسى تۋرالى جانە تاراپتار ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعان ماڭىزدى حالىقارالىق جانە ايماقتىق ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماستى. بۇل تۋرالى قىتايدىڭ «ورتالىق حالىق راديوسى» سايتى حابارلادى.
«تاراپتار وسى جىلى قىتاي مەن ا ق ش قارىم- قاتىناسىندا ماڭىزدى دامۋ بولدى دەپ ەسەپتەيدى. ەكى ەلدىڭ بەيبىتشىلىك پەن دوستىققا نەگىزدەلگەن قاتىناسى بۇكىل الەمنىڭ قاۋىپسىزدىگى، تۇراقتىلىعى جانە وركەندەۋىنە اسەر ەتەدى. ىنتىماقتاستىق - قىتاي مەن ا ق ش- تىڭ بىردەن- ءبىر دۇرىس تاڭداۋى» ، دەپ جازادى ورتالىق حالىق راديوسى.
ا ق ش ليدەرى قىتاي باسشىسىن سولتۇستىك كورەياداعى يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىندە وڭ ىقپال جاساۋعا شاقىردى. «ا ق ش پەن قىتاي - الەمدەگى ەڭ ءىرى ەلدەر، ساۋدا بويىنشا ماڭىزدى ارىپتەستەر. قوس تاراپتىڭ ورتاق مۇددەسى بار، ىنتىماقتاستىقتىڭ بولاشاعى زور، ءوزارا ءىس- قيمىلدى نىعايتۋ قاجەت. ا ق ش ۇكىمەتى قىتاي ساياساتىن قولدايدى. ا ق ش تارابى ەكى ەلدىڭ ديپلوماتيالىق قاۋىپسىزدىك، ەكونوميكا، قوعامدىق جانە گۋمانيتارلىق، قۇقىق قورعاۋ جانە ينتەرنەت قاۋىپسىزدىگى سىندى سالالاردا ىنتىماقتاستىقتى قولداۋعا دايىن، حالىقارالىق جانە ايماقتىق ماسەلەلەر بويىنشا كەلىسىم مەن بايلانىستى ءارى قاراي نىعايتامىز. ا ق ش قىتايدىڭ سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق قارۋ ماسەلەسى بويىنشا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىنا ۇلكەن ءمان بەرەدى. سولتۇستىك كورەياداعى يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن ىسكە اسىرۋدا قىتايدىڭ بىرگە ىنتىماقتاسا جۇمىس اتقارۋىنا ءۇمىتتىمىن» ، - دەدى دونالد ترامپ.
اتاتۇرىكتىڭ ەكسكليۋزيۆتى سۋرەتتەرى جاريالاندى - TRT
10- قاراشا - تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە تۇڭعىش پرەزيدەنتى مۇستافا كەمال اتاتۇرىكتىڭ قايتىس بولعان كۇنى. وسىعان بايلانىستى تۇركيادا اتاتۇرىكتى ەسكە الۋ اپتالىعى ءوتتى. پرەزيدەنت ەردوعان «تاريحتا وشپەس ءىز قالدىرعان گازي مۇستافا كەمالدىڭ ەڭ ۇلكەن ەرەكشەلىگى حالقىنا دەگەن شەكسىز سەنىم» ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. بۇل تۋرالى TRT پورتالى جازادى.
ەردوعان «قاسيەتتى ۇلتىمىز گازي مۇستافا كەمال باسشىلىعىمەن 1919 -جىلى باستالىپ، 1923 -جىلى رەسپۋبليكا قۇرىپ جەڭىسكە جەتكەن ۇلكەن كۇرەستە بىزدەردى وتانسىز قالدىرعىلارى كەلگەندەرگە قانىمەن، جان- تانىمەن جۇرەگىمەن قارسى شىقتى. ۇلت- ازاتتىق كۇرەسىمىزدە وتانىن جانە بايراعىن باتىلدىقپەن قورعاعان، بارلىق قيىنشىلىقتارعا قاراماستان كەمەل كەلەشەككە دەگەن سەنىمى پايدا بولىپ، ءوز بيلىگىن ءوز قولىنا العان حالقىمىز قازىردە ۇلتىمىزعا باعىتتالعان بارلىق شابۋىلدارعا تويتارىس بەرەتىن قايرات پەن تاباندىلىققا يە بولدى» دەدى.
ايتا كەتەيىك، 10 - قاراشا كۇنى استاناداعى ل. گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە مۇستافا كەمال اتاتۇرىككە ارنالعان فوتوكورمە اشىلدى. اتاتۇرىكتىڭ دۇنيەدەن وتكەنىنە 79 جىل تولۋىنا بايلانىستى ۇيىمداستىرىلعان كورمەگە بۇعان دەيىن حالىق نازارىنا ۇسىنىلماعان 40 تان استام فوتوسۋرەت قويىلدى.
مۇستافا كەمال اتاتۇرىك - تۇركيا رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى، تۇڭعىش پرەزيدەنت، رەفورماتور، اسكەري قولباسشىسى جانە مەملەكەت قايراتكەرى، الەمدىك دەڭگەيدە تانىمال تۇلعا. ول 1881 -جىلى سەلانيكتە دۇنيەگە كەلىپ، 1938 -جىلى 10 - قاراشادا ساعات 09.05 مينۋت وتكەندە دۇنيە سالدى. سودان بەرى ءار جىلى ءدال وسى ۋاقىتتا تۇركيا بويىنشا ەسكە الۋ شارالارى وتەدى.
نازارلارىڭىزعا TRT سايتىندا جاريالانعان مۇستافا كەمال اتاتۇرىكتىڭ ەكسكليۋزيۆتى سۋرەتتەرىن ۇسىنامىز.
اۆتور: ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى