بۇل قۇبىلىس 14 شتاتتىڭ اۋماعىن قامتىپ، باتىستاعى ورەگونادان شىعىستاعى ونتۇستىك كاروليناعا دەيىنگى تەرريتوريادا بايقالدى.
سونىمەن قاتار، بىرنەشە شتاتتار جارتىلاي كۇن تۇتىلۋىن باقىلاپ ۇلگەردى. ولاردىڭ اراسىندا مەن تۇرىپ جاتقان كاليفورنياداعى سان فرانتسيسكو دا بار. تىنىق مۇحيتىنىڭ ءدال جانىندا ورنالاسقان كورىكتى قالا مەن ايگىلى كرەمنيي جازىعىندا بۇل كۇن قالاي وتكەنى جونىندە بولىسە جۇرەيىن.
وسى اپتانىڭ دەمالىس كۇندەرىندە كرەمنيي جازىعى ورنالاسقان سانتا كلارا قالاسىنا ءبىر شارۋالارمەن بارىپ، دۇيسەنبى كۇنى تاڭ اتا دوسىممەن بىرگە سان فرانسيسكوعا جولعا شىقتىق. كرەمنيي جازىعىنىڭ بويىندا Apple مەن Google ورنالاسقان سانتا كلارا، Facebook-تىڭ تۇراقتى جەرى سان ماتەو، Adobe كومپانياسىنىڭ وفيسى بار سان حوسەدەن سان فرانسيسكوعا كالترەين (Caltrain) پويىزىمەن شامامەن ەكى جارىم ساعاتتا جەتىپ الۋعا بولادى.
ساعات ونداردا باستالاتىن كۇننىڭ تۇتىلۋىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعىم مەنى شەكتەن تىس كوممۋنيكاتيۆتى ەتىپ، وتىرعان ادامدارمەن سۇحباتتاسۋعا تالپىندىردى. الايدا، كرەمنيي جازىعى تۇرعىندارىمەن كەز كەلگەن ۋاقىتتا، اسىرەسە كالترەيندە سويلەسە سالۋ ونشا وڭاي ەمەس. ويتكەنى، قۇلاقتارىنا مۋزىكا تىڭدايتىن قۇرالداردى تاعىپ الىپ، نوۋتبۋكتارىنا ۇڭىلە قاراپ جۇمىس ىستەگەن ادامداردى مازالاعان ىڭعايىسسىزداۋ، ارينە.
بۇل ايماقتا جۇمىس ىستەيتىن اقىلدى ادامداردىڭ ەڭ باستى ماقساتى - قايدا جۇرسە دە، ۋاقىتتارىن بوس وتكىزبەۋ. مەن بولسام قالاعا جەتكەنشە بىرنەشە اداممەن سۇحباتتاسىپ، ۋاقىت تەز وتە شىقتى. اڭگىمەمىز سول جوعارىدا اتاپ وتكەن كۇننىڭ تۇتىلۋى جونىندە ءوربىدى. جولاۋشىلاردىڭ ءبىرازى جۇمىستان قولى تيمەي، كەزدەسۋدە بولىپ، كورە المايتىندارىن كۇرسىنە ايتسا، شاعىن ستارتاپتا جۇمىس ىستەيتىن رەيچەل ەسىمدى قىز جۇمىسقا جەتۋگە اسىعىپ وتىردى. باسشىسى بىرنەشە كۇن بۇرىن ارنايى كوزىلدىرىكتەردى ساتىپ الىپ، قىزمەتكەرلەرىنە تاراتىپ بەرىپتى. ونداي قامقورشىل باسشىلار مۇندا كوپ، ويتكەنى ارىپتەستەرىن ويلاپ، ولارعا كومەكتەسۋ مادەنيەتتىلىكتىڭ بەلگىسى.
تىنىق مۇحيتتان كەلگەن تۇمانعا، اسىعىپ اعىپ جاتقان بۇلتتارعا قاراماستان ءار جەردە ماشينالارىن توقتاتىپ، بىردەن شىعىپ، ۇيالى تەلەفوندارىن كۇنگە قاراتىپ، سۋرەتكە ءتۇسىرىپ جاتقان ادامدار جول بويىندا كوپ كەزدەسىپ جاتتى. پويىزدىڭ ىشىندە، تەلەفوندارىن كۇننەن الماي، تۇسە سالىپ سۋرەتكە ءتۇسىرىپ جاتقان جولاۋشىلاردىڭ بۇل قۇبىلىسقا قىزۋعىشىلىعىن تۇسىنۋگە بولادى. مەنىڭ دە ويىم وسى تاريحي ءساتتى ءبىر كورىپ قالۋ.
سان فرانسيسكوعا تەزىرەك جەتىپ، كۇننىڭ تۇتىلۋىن باقىلاۋعا بولاتىن ارنايى كوزىلدىرىكتى ساتىپ الۋعا دوسىم ەكەۋىمىز اسىعىپ، كەلە سالا دۇكەندەردى ارالاپ شىقتىق. ارنايى كوزىلدىرىك جوقتىڭ قاسى، اتتەڭ دەپ تۇرعان ساتتە دەنەسىنىڭ ءبارى سۋرەتكە تولى قاراپايىم قىز ءوزىنىڭ كوزىلدىرىگىن بەرىپ، كۇن تۇتىلۋ ءساتىن ءبىراز تاماشالاپ الدىم. اسەر تاماشا.
كرەمني جازىعىندا ورنالاسقان NASA- نىڭ ەيميس زەرتتەۋ ورتالىعىندا (Ames Research Center) تاڭعى ساعات سەگىزدە ءىس- شارا ۇيىمداستىرىلىپ، سپۋتنيكتەردەگى كورىنىستەردى موديفيكاتسيالانعان تەلەسكوپتار ارقىلى كورۋگە جاعداي جاسالدى. بۇل ءىس- شارا كرەمني جازىعىندا كوپشىلىكتى جيناسا، وكلەندتەگى (سان فرانسيسكونىڭ جانىنداعى قالاشىق) چابوت كوسموس جانە عىلىم ورتالىعىنا (Chabot Space and Science Centre) شامامەن 1000 ادامعا جۋىق قاتىسۋشىلار كەلىپ، قىزىقتادى. كەيبىر كىتاپحانالار مەن مەكتەپتەردە وقۋشىلارعا اقپارات بەرىلىپ، ارنايى كوزىلدىرىك تاراتىلىپ، قىزىقتاۋعا جاعداي ۇيىمداستىرىلعان بولاتىن.
سان- فرانسيسكونىڭ اتاقتى كوپىرلەرى مەن توبەشىكتەرىندە ءبىراز ادامدار ارنايى جينالىپ، ەكى ساعاتتاي كۇندى تاماشالاسا، بىرەۋلەر كوشەلەر اراسىندا بارا جاتىپ، باعدارشامعا كەلگەندە توقتاي سالا، كوزىلدىرىكتەرىن تەز كيىپ، 20-30 سەكۋند بولسا دا كۇندى باقىلاپ، ءارى قاراي كەتىپ جاتتى.
قاراپايىم حالىقتىڭ بۇل قۇبىلىسقا قىزىعۋشىلى نەگە جوعارى دەيسىز عوي. ەڭ الدىمەن، امەريكاننىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى كەز كەلگەن جاڭالىقتى الدىن الا، شامادان تىس تالقىلايدى. ونى ەستىپ العان حالىق قوعامدىق، عىلىمي، ساياسي قۇبىلىستارعا بەلسەندى ارالاسىپ جاتادى. ولاردىڭ بەلسەندى بولۋى ابدەن تۇسىنىكتى، ويتكەن بالاباقشا، مەكتەپتەردەن باستاپ، جوعارى وقۋ ورىندارىندا «سەنىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىڭ ەل ءۇشىن ماڭىزدى، قوعامعا، ساياساتقا ارالاس، داۋىسىڭ، قالاۋىڭ وتە كەرەك»، - دەپ، ءار ادامدا ەلدىڭ تاعدىرىن وزگەرتە الاتىنداي سەنىم قالىپتاستىرادى.
وعان قوسا، بۇل دامىعان ەلدىڭ عىلىم سالاسىنىڭ حالىقپەن قاتىناسى وتە جوعارى. عىلىمداردىڭ تاريحى، جاڭا اشىلىمدار تەك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى عانا ەمەس، مادەني تانىمدىق سالالار ارقىلى حالىققا جەتكىزىلىپ وتىرادى. كەز كەلگەن اتى بار كومپانيانىڭ وزىنە ءتيىستى مۋزەيى، كەلۋشىلەر ورتالىقتارى بار. بۇل ارينە دامىعان ەلدىڭ نەمەسە ءتۋريزمنىڭ كورىنىسى عانا ەمەس، كاپيتاليستتىك كوزقاراسىڭ كەز كەلگەن سالادان قاراجات جاساۋعا قۇشتارلىعى مەن بەيىمدىلىگى شىعار.
ال ۇشىنشىدەن، دامىعان ەلدىڭ ادامدارى كوپ نارسەگە نەمقۇرايلى قارامايدى، قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن سالالارى تىم كوپ، مىسالى، ۆولونتەرلىق ەرىكتى كومەكتەسۋ، اقىسىز قىزمەت ەتۋ، بوس ۋاقىتتارىندا تۇرىپ جاتقان جەرگە، قوعامعا پايدالى بولۋ. ول دجون كەنەديدىڭ «ءار ازامات ەلىم ماعان نە بەردى دەمەي، مەن ەلىمە نە بەردىم دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەۋى كەرەك»، - سوزدەرىنىڭ يدەولوگيالىق جەمىسى بولار.
ءوزىمىزدىڭ جەرلەستەردەن كۇن تۇتىلۋىن كورە الدىڭدار ما دەپ شاعىن ساۋالناما جۇرگىزگەنىمدە ءبىرازىنىڭ قولى تيمەي، قالعانى ينتەرنەتتەگى تىكەلەي ەفيردەن باقىلاعاندارىمەن، ال دالادان كۇندى قاراعاندارى سۋرەتتەرىمەن ءبولىستى.
ايتپاقشى، NASA كوسموستان تىكەلەي ەفير قوسىپ، ونى youtube, facebook, amazon سياقتى قوعامدىق جەلىلەر ارقىلى كورۋ مۇمكىنشىلىگىن ۇيىمداستىرىپ قويعان ەكەن. ونى ءوزىم دە ءبىر تەكسەرىپ الدىم. قازىرگى عىلىم مەن تەحنولوگيالاردىڭ دامىعان زامانىندا ءبىر كەزدە قول جەتپەيتىن، كورە المايتىن تابيعي قۇبىلىستار ءبىز ءۇشىن جەتىمدى ءارى جاقىن بولىپ كەلەدى. بار تالاپ - ءبىزدىڭ قىزىعۋشىلىعىمىز. ءومىر مەن تابيعاتتىڭ قۇبىلىستارى مەن ەرەكشە كۇندەرىنەن تىس قالمايىق. جاقسىلاپ قاراساڭ، كەز كەلگەن كۇن ەرەكەشە سياقتى.
ەلنۋرا اباكانوۆا، حالىقارالىق «بولاشاق» ستيپەندياسىنىڭ يەگەرى، سان فرانسيسكو قالاسى