مەملەكەتتىك مەكەمەلەردەگى قىزمەتكەرلەر جىلدىڭ وسى كەزەڭىندە دەمالىسقا شىعىپ الۋدى ءجون كورەدى.
ءبىراق بۇل ۋاقىتتى قازاقتار شىن مانىندە قالاي پايدالانىپ، نەگە ارناپ ءجۇر؟ NUR. KZ پورتالىنىڭ ءتىلشىسى قاراپايىم قازاقستاندىقتاردىڭ ەڭبەك دەمالىسى مەن وعان بەرىلەتىن اقىنى قايدا جۇمساعانىن انىقتاپ كوردى.
جازدىڭ ورتاسىنان اۋعان شاقتا قازاقستاندىقتاردىڭ كوپشىلىگى وزىنە بەرىلگەن اقىلى ەڭبەك دەمالىسىنىڭ قالاي جىلدام ءوتىپ كەتكەنىن سەزبەي قالعان.
NUR. KZ ساۋالناماسىنا قاتىسقان 980 الماتىلىقتىڭ 70 پايىزى (686 ادام) اقىلى ەڭبەك دەمالىسىندا ءبىر جەرگە قىدىرىپ، دەمالۋعا ۋاقىت بولمەگەنىن العا تارتادى.
ساۋالناما ناتيجەسىندە جوعارىدا اتالعان 686 الماتىلىقتىڭ اقىلى ەڭبەك دەمالىسىندا دەمالۋىنا نە كەدەرگى ەكەنى انىقتالدى.
1. توي جاساۋ/تويعا بارۋ
دەمالۋعا مۇلدە ۋاقىت بولمەۋىنىڭ ەڭ ءجيى اتالعان سەبەبى - توي قامى. ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 35 پايىزى ەڭبەك دەمالىسىنا وراي بەرىلەتىن جالاقىنى تويعا سالعاندارىن/سالاتىندارىن ايتادى. تويدىڭ كوپتىگى وعان شاقىرىلعان قوناقتاردىڭ دا قالتاسىنا وڭايعا سوقپايدى.
«جازدا قىزىمدى ۇزاتتىم. سوندىقتان دەمالۋعا ۋاقىتىم دا، اقشام دا بولعان جوق. ەندى ون كۇننەن كەيىن جۇمىس باستالادى»، - دەيدى بوتاگوز ەسىمدى مۇعالىم.
2. كرەديت جابۋ
ەكىنشى ورىندا - ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 28 پايىزى ەڭبەك دەمالىسىنىڭ اقىسىن كرەديت جابۋعا جۇمساعان. ولاردىڭ كەيبىرى الدىڭعى كرەديتىنەن قۇتىلۋ ءۇشىن بار اقشاسىن سالىپ، قايتادان كرەديت العان.
«مەنىڭ جالاقىم 100 مىڭنان ارەڭ اسادى. العان ەڭبەك اقىمدى كرەديتىمدى تولىق وتەۋگە جۇمسادىم. ويتكەنى اي سايىن وتىز مىڭداپ تولەۋ قيىنعا سوعىپ كەتتى. دەمالىستان كەيىن كورە جاتارمىز»، - دەيدى كۇلىپ نارتاي ەسىمدى تۇرعىن.
3. باسپانا قۇرىلىسى/جوندەۋ جۇمىستارى
ساۋالناماعا قاتىسقان الماتىلىقتاردىڭ 21 پايىزى وزدەرىنىڭ جازعى ۋاقىتتاعى ەڭبەك دەمالىسىن باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە ارناعانىن، سايكەسىنشە اقشاسىن سول قۇرىلىس ماتەريالدارىنا، ەڭبەك كۇشىنە جۇمساعاندارىن جەتكىزدى.
«قالانىڭ شەتىنەن ءۇي سالىپ باستادىق. جولداسىم ەكەۋمىزدىڭ بار تاپقان تابىسىمىز سونىڭ قۇرىلىسىنا كەتىپ جاتىر. اللا قالاسا، ءالى دەمالىپ ۇلگەرەرمىز دەپ ءجۇرمىز»، - دەيدى بيبىگۇل ەسىمدى ساۋالناماعا قاتىسۋشى تۇرعىن.
4. ۇيگە ءىرى ساۋدا جاساۋ (تۇرمىستىق تەحنيكا، جيھاز)
دەمالىپ ۇلگەرمەگەندەردىڭ كەلەسى ايتقان ءۋاجى - ۇيگە ءىرى زات ساتىپ الۋى سەبەپتى قارجىنىڭ تاپشىلىعى. تۇرمىستىق تەحنيكا مەن جيھاز سياقتى ۇيگە قاجەتتى دۇنيەلەر ارزان تۇرمايتىنى بەلگىلى. ساۋالنامادا 11 پايىز قاتىسۋشى ءدال وسىلاي جاۋاپ بەردى.
«ءبىز ۇيگە جيھاز الىپ قويدىق. اقشا تاۋسىلدى. قارىز مۇلدە المايمىز. سوندىقتان بيىل دەمالۋعا جوسپار جوق»، - دەيدى ساۋالناماعا قاتىسۋشى نۇرلان اتتى الماتىلىق جىگىت.
5. جازدا مۇلدە ەڭبەك دەمالىسىنا شىقپايتىندار
جاز مەزگىلى ادامنىڭ جۇمىسقا دەگەن قۇلشىنىسى تومەندەيتىن كەزەڭ بولا تۇرا، كەيبىر الماتىلىقتار بۇل كەزدە مۇلدە ەڭبەك دەمالىسىنا شىقپاستان جۇمىس ىستەپ جۇرگەن كورىنەدى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 5 پايىزى جازدا ەڭبەك دەمالىسىنا مۇلدە شىقپاپتى.