قۋعىن-سۇرگىن اۋىرتپالىعىن كورگەن قازاق سۋرەتشىسىنىڭ تۇڭعىش جەكە كورمەسى وتەدى
كورمە جەتەكشىسى گالينا سىرلىبايەۆانىڭ ايتۋىنشا، «بەيمالىم قوجاحمەت قوجىقوۆ. 1910-1953» اتتى بىرەگەي كورمە ساياسي قۋعىن- سۇرگىننىڭ باستالعانىنا 80 جىل تولۋىنا دا ارنالادى. سۋرەتشىنىڭ ءبىرىنشى رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان جەكە كورمەسىندە مۋزەي قورىنان جانە جەكە كوللەكتسيالاردان الىنعان 70 تەن استام تۋىندى كورەرمەن نازارىنا ۇسىنىلادى. سۋرەتشىنىڭ ءومىرى ۇزاق بولماعانىمەن، ول ماڭىزدى دا ءماندى وقيعالارعا تولى بولدى. قوجاحمەت قوڭعىرقوجا ۇلى قىزىلوردا قالاسىندا دۇنيەگە كەلدى. اكەسى - قوڭىرقوجا، مۇعالىم، اناسى - ءلاتيپا، حالىق شەبەرى، بالالارىنىڭ شىعارماشىلىق ىنتا- تالاپتارىن مەيلىنشە قولداپ وتىردى.
قوجاحمەت تە، قالعان ءۇش ءىنىسى دە ونەردىڭ بارلىق ءتۇرىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ، رەسپۋبليكاداعى بەلگىلى سۋرەتشى، كينورەجيسسەر، ءمۇسىنشى بولدى. قوجاحمەتتىڭ دارىنى وتە ەرتە بايقالدى. 1926 -جىلى مەكتەپ بىتىرگەن ول بىردەن قازاقستان حالىق اعارتۋ كوميسسارياتىنان ماسكەۋدەگى بۇكىل وداقتىق كوركەم سۋرەت- تەحنيكالىق شەبەرحانالار جانىنداعى كۋرسقا جولداما الادى. وسى جىلدارداعى استانادا وتكەن كوركەمدىك ءومىر ەرەكشە قىزۋ قارقىنمەن ءوتتى.
ق. قوجىقوۆ ەڭبەك جولىن ءارى گرافيك، ءارى كەسكىندەمەشى بولۋدان باستايدى، باسپالاردا قىزمەت ەتەدى، بالالار كىتاپتارى مەن تەاتر سپەكتاكلدەرىن بەزەندىرەدى، وزەكتى تاقىرىپتارعا كاريكاتۋرالار سالادى، بەينەلەۋ ونەرى تەحنيكۋمىندا ساباق بەرەدى. ولەڭ جازادى. جاڭا زامان، جاڭا ءداۋىر تىنىسى 1935-1937 -جىلدارى سالىنعان اكۆارەلدەر توپتاماسىندا كورىنىس تاپتى. 1930-جىلدارعا ءتان تاقىرىپ ابدەن ساراپتالىپ بولسا دا، سۋرەتشى وسى تاقىرىپتى جاڭا قىرىنان اشا ءبىلدى. ول ەڭبەك پروتسەسىنىڭ ىرعاعىنا جاۋاپ بەرەتىن ەرەكشە ەكسپرەسسيۆتىك مانەردە شەشىلدى، ال ايرىقشا تۇستىك ۇيلەسىم - سەنىمدى قولدان شىققان ديناميكالىق سارعىش- قىزعىلت، سارى جانە ءتۇرلى رەڭكتەگى كوگىلدىر بوياۋلار ادام بالاسىنىڭ جەر بەتىندەگى بولمىسىنىڭ ارتىقشىلىعىن بىلدىرەدى.
سۋرەتشى 1937 -جىلى تۇتقىندالىپ، 10 جىل پوليار ايماعىنا ايدالىپ، شىعارماشىلىق بەلسەندىلىگى ءۇزىلىپ قالدى. ول 1943 -جىلى الماتىعا دەنساۋلىعىنان ايرىلىپ، وتە اۋىر حالدە ورالادى. سولاي بولسا دا، جۇمىسقا كىرىسىپ، سول كەزدەگى بارلىق كورمەلەرگە بەلسەنە قاتىسادى.
يتتەرى ارتىنان ەرىپ، وتارلى قويىن باعىپ جۇرگەن شوپاندار، اتتا وتىرعان كىسىلەر اكۆارەلدەردىڭ تۋىنداۋىنا شابىت كوزى بولعان. ءومىردىڭ اۋىر سىناقتارىنا قاراماستان، ونداعى تۇستەر دە بۇرىنعىداي سەنىممەن ءورشىل ءۇن قاتادى، كۇن شاپاعى پاراق بەتىنە تۇگەلدەي شاشىراي تۇسكەن. سۋرەتشىنىڭ قىلقالامى دا جىگەرلى، شىعارماشىلىق ءتاسىلدىڭ قۋاتى مەن مانەرلىلىگى دە ساقتالعان.
قوجاحمەت قوجىقوۆ تاماشا سۋرەتشى بولدى. وبرازدى جاساعاندا، ارتىق سىزىق بولمايتىن. ءوزىنىڭ كومپوزيتسيالىق شەشىمىن دە انىق كورسەتىپ، ادام مەن جانۋاردىڭ ءمۇسىنىن دە، قورشاعان ورتانى دا اسا ءدال سىزىقتارمەن بەينەلەگەن سۋرەتشىنىڭ جارىققا شىقپاعان بولاشاق كەسكىندەمەلىك كومپوزيتسيالارىنىڭ قارىنداشپەن سالىنعان نوبايلارى بولار، بىردەي فورماتتاعى بىرنەشە سۋرەتى ساقتالىپ قالعان. ءومىردىڭ اۋىر سىناعى سۋرەتشىنىڭ تاعدىرىنا سالقىنىن تيگىزىپ، ءوزىنىڭ كوركەمدىك الەۋەتىن تولىقتاي كورسەتە الماستان ومىردەن ەرتە كەتتى.