انت ەتەمىن، رۋلدە دينارا اكيشەۆا وتىردى... - فوتو
جول اپاتىندا جاقىندارىنان ايىرىلىپ، تۋىستارى جارالانعان ادامداردىڭ جان ايقايىن ەستىگەن سوڭ، ەكى اپتاعا كەرى «شەگىنىپ» وتىرمىز. انىقتاعانىمىزداي، بۇل ءىستىڭ جۇرت بىلمەيتىن «قۇپياسى» كوپ ەكەن...
سونىمەن، 2016 -جىلدىڭ 18 -شىلدەسىنە قايتا ورالساق. سول كۇنى تاڭەرتەڭ ۆاز-21 اۆتوكولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى قاسىنا بەس جولاۋشى، سونىڭ ىشىندە جەتى جاستاعى بالانى وتىرعىزىپ الىپ، سەمەي قالاسىنا جول تارتادى. ال، Hyundai Elantra كولىگىنىڭ 1978 -جىلعى جۇرگىزۋشىسى، ايەل ادام ماس كۇيىندە رۋلگە وتىرىپ، سەمەيدەن كۋرچاتوۆقا قاراي بەتتەيدى...
«سەمەي- كۋرچاتوۆ تاس جولىنىڭ 39 -شاقىرىمىندا سەمەيدەن كۋرچاتوۆ قالاسىنا كەلە جاتقان Hyundai Elantra اۆتوكولىگى جولدىڭ قارسى بەتىنە شىعىپ، ۆاز-21 كولىگىمەن سوقتىعىسقان. جول-كولىك وقيعاسى بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ورىن العاندىقتان، بەسقاراعاي اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ جەدەل تەرگەۋ ءبولىمى اپات ورنىنا جونەلتىلەدى. الدىن الا بەلگىلى بولعانداي، Hyundai Elantra كولىگىندە ءبىر عانا ادام وتىرعان. ياعني، 1978 -جىلى تۋعان ايەل ادام. ال، ۆاز-21 اۆتوكولىگىندە التى ادام كەلە جاتقان، ءبىرى جۇرگىزۋشى، قالعان بەسەۋى - جولاۋشى. اۆتوكولىكتەردىڭ قاقتىعىسى سالدارىنان ۆاز-21 كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى، 1969 -جىلى تۋعان كۋرچاتوۆ قالاسىنىڭ تۇرعىنى مەن ونىڭ جانىندا وتىرعان 1942 -جىلعى ەگدە جاستاعى ايەل ادام وقيعا ورنىندا ءتىل تارتپاي قازا تاپتى. ءتورت جولاۋشى، سونىڭ ىشىندە 7 جاسار ۇل بالا ءارتۇرلى جاراقاتتارمەن اۋرۋحاناعا ءتۇستى. سوت- مەديتسينالىق ساراپتاما كورسەتكەندەي، Hyundai Elantra كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى ورتاشا دەڭگەيدە ماس بولعان» - دەيدى رەسمي اقپارات جاريالاعان ش ق و ءى ءى د باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى باقىتجان تورعايەۆ.
ب. تورعايەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل وقيعاعا قاتىستى ق ر قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 345 -بابى 4 -تارماعى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالعان. جولدىڭ قارسى بەتىنە شىققان جانە الكوگولدى ىشىمدىك ءىشىپ رۋلگە وتىرعان جۇرگىزۋشىنى بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ ىشكى ىستەر باسقارماسى ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا جاپقان ەكەن. باقىتجان تورعايەۆ جول ەرەجەسىن بۇزعان ادامنىڭ اتى- ءجونىن جاريالاعان جوق.
بىلاي قاراساق، تانىس جاعداي: ءتارتىپ بويىنشا جۇرگىزۋشى ۇستالۋ كەرەك، ونىڭ كىناسى دالەلدەنىپ، ءتيىستى جازاسىن الۋ كەرەك. سەبەبى، جول اپاتىندا ءبىر ەمەس، ەكى ادام كوز جۇمعان. ءبىراق... ءبىراق، بۇل ءىستى زەرتتەۋ بارىسىندا شالعايداعى كۋرچاتوۆ قالاسىنىڭ تۇرعىندارى بىزگە ادام سەنگىسىز اقپاراتتاردى جايىپ تاستادى.
ەڭ الدىمەن ايتارىمىز، قۇزىرلى ورگاندار، سونىڭ ىشىندە ش ق و ءى ءى د باسپا ءسوز حاتشىسى دا زاڭدى جولدىڭ قارسى بەتىنە شىعىپ ءبىر، الكوگولدى ىشىمدىك ءىشىپ، رۋلگە وتىرىپ، ەكى رەت بۇزعان جۇرگىزۋشىنىڭ اتى-ءجونىن «جاسىرىپ» وتىر. ال، جول اپاتىندا جولداسى ەرلاننان ايىرىلعان جىبەك يسانوۆا، اپاتتا اجەسى قايتىس بولعان، ال ءوزىنىڭ 7 جاستاعى ۇلى ەكى اياعى، بەلى سىنىپ، ءومىر مەن ءولىم اراسىندا جاتقان بالانىڭ اناسى ەلەنا پارحاتسكايا مەن وزگە دە زارداپ شەگۋشىلەر Hyundai Elantra كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى - دينارا اكيشەۆا ەكەنىن جاريا ەتتى.
جىبەك يسانوۆانىڭ ادۆوكاتى سەرگەي سكۆورتسوۆتىڭ ايتۋىنشا، سەمەي قالاسىندا جاسالعان ساراپتاما «دينارا اكيشەۆانىڭ قانىندا الكوگول بولمادى» دەگەن قورىتىندى شىعارىپتى.
«مەن زارداپ شەگۋشى، ياعني، جولداسى قازا تاپقان جىبەك يسانوۆانىڭ مۇددەسىن قورعايمىن. ەكى جانە ودان دا كوپ قازا تاپقان سوڭ، بۇل ءىس وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە جىبەرىلگەن. ال، اۋداندىق پروكۋرور مەن اۋداندىق سوتتىڭ دينارا اكيشەۆانى بوساتۋداعى موتيۆى - ابايسىزدا ورىن العان جول اپاتىنا بايلانىستى ادامدى 72 ساعاتتان ارتىق يزولياتوردا ۇستاي المايدى. دينارا اكيشەۆانىڭ اتى-ءجونىن وسىنشا جاسىرىپ، قايتادان ساراپتاما وتكىزىپ، الكوگولدى ىشىمدىك ىشپەگەنىن راستاعانىنا قاراعاندا، ونىڭ جەكە بايلانىستارى مىقتى شىعار. ءبىراق، ءبىز سوڭىنا دەيىن كۇرەسەمىز. وسى اپتادا كۋرچاتوۆ قالاسىنا وبلىستان تەرگەۋشى كەلەدى»، - دەيدى س. سكۆورتسوۆ.
«ابايسىزدا بولعان جول اپاتى» دەيدى. سوندا ىشىمدىك ءىشىپ، جولدىڭ قارسى بەتىنە شىققانى - ابايسىزدىقتان با؟ ول ايەل سەمەيدەن 90 شاقىرىم ءجۇرىپ وتكەن. ياعني، قالادان تاڭعى التى شاماسىندا شىققان. سوندا ونى ءبىر دە ءبىر جول پوليتسياسى بايقاماعان با؟ ونىڭ تاس جۇرەكتىگىنە قايرانمىن. جول اپاتى بولعان جەردە تەرگەۋشىلەر كەلگەنشە، كولىگىنىڭ ارتىنا بارىپ، ۇيىقتاپ جاتقان. مەنىڭ ەكى ۇلىمنان دا، مەنەن دە كەلىپ كەشىرىم سۇراعان جوق. قۇربىم وعان ۇرسىپ، «اناسىڭ عوي، جۇرەگىڭ اۋىرماي ما» دەگەندە عانا، ەكىنشى ۇلىما كەلىپ، «كەشىر» دەپتى. جاقىندارى جەرلەۋگە دە، ۇيگە دە كەلدى دەيدى. ءبىراق، مەنىڭ ولارعا قارايتىن جاعدايىم بولعان جوق... ەرلانىم بۇل جولمەن ءتورت جىلدان بەرى ءجۇرىپ جۇرگەن. جولدى جاتقا بىلەدى. ءتىپتى، كۋاگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، سوقتىعىسۋدان قاشقان ەرلان كولىكتى جولدىڭ شەتىنە قاراي بۇرعان. ءبىراق، جاردان قۇلاسا، ءبارى قازا تاباتىنىن ءبىلىپ، ءوزى وتىرعان جاقتى توسقان سىڭايلى...»، - دەيدى مارقۇم جۇرگىزۋشىنىڭ جارى جىبەك يسانوۆا.
دينارا اكيشەۆا - «سەمەي ەت كومبيناتى» ج ش س- نىڭ استاناداعى ايماقتىق ديرەكتورى. «سەمەي ەت كومبيناتىنا» تەلەفون شالىپ، «سىزدەردىڭ استاناداعى ايماقتىق ديرەكتورلارىڭىز كىم» دەپ ەدىك، كومبيناتتىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى «دينارا اكيشەۆا» دەدى. ءبىراق، ءبىر تاڭ قالعانىمىز دارداي ەت كومبيناتىنىڭ كوممەرتسيالىق ديرەكتورى ءالى كۇنگە دەيىن دينارا اكيشەۆا ادام ءولىمى بار جول اپاتىنا تۇسكەنىن بىلمەيدى ەكەن.
«ءىس جۇرگىزۋى كەزىندە Hyundai Elantra جۇرگىزۋشىسىن ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورىنا جىبەرگەن بولاتىنبىز...» دەگەن ەدى بىزگە كوممەنتاري بەرگەن ش ق و ءى ءى د باسپا ءسوز حاتشىسى ب. تورعايەۆ. ءبىراق، بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ پروكۋرورى ەرجان سايلاۋ ۇلى كوشكين «ادامدارعا ورتاشا دەڭگەيدە دەنە جاراقاتىن تيگىزدى» دەگەن موتيۆپەن دينارا اكيشەۆانى ۋاقىتشا قاماۋ يزولياتورىنان بوساتۋ تۋرالى ءوتىنىشتى قاناعاتتاندىرعان.
«مەن سىزدەرگە انت ەتەيىن، رۋلدە دينارا اكيشەۆا وتىردى. 38 جاستا. اپات كەزىندە ول وتە جوعارى جىلدامدىقپەن كەلە جاتقان. اپات ورنىنا بارعانىمدا، ماعان كۋاگەرلەر ونىڭ زۋىلداپ كەلە جاتقانىن ايتىپ بەردى. سوسىن، تەرگەۋشىلەر ماعان ءىستىڭ قۇجاتتارىن كورسەتكىسى كەلمەدى. ءبىراق، مەن قۇقىعىمدى پايدالانىپ، قۇجاتتاردى كوردىم. حاتتامادا دينارا اكيشەۆا دەپ جازىلىپ تۇر. جول اپاتىندا مەنىڭ اجەم قازا تاپتى. ول شوبەرەسىن، ياعني، مەنىڭ جەتى جاستاعى ۇلىمدى سەمەيگە كانيكۋلعا اپارا جاتقان ەدى. ۆاز-21 كولىگىنىڭ جۇرگىزۋشىسى قازا تاپتى. مەنىڭ ۇلىمنىڭ ەكى اياعى سىنعان، بەلى سىنعان، دارىگەرلەردىڭ بولجامى بۇلىڭعىر، بالام ەندى اياعىنان تۇرا الا ما، جوق پا، ول ءالى بەلگىسىز. مىنە، الگى پروكۋروردىڭ «ورتاشا دەڭگەيدەگى دەنە جاراقاتى» دەگەنى وسى ما؟»، - دەيدى ەلەنا.
پروكۋروردىڭ بۇل شەشىمىنە باسقا دا ماڭىزدى «سەبەپتەر» بار بولعان شىعار دەگەن ۇمىتپەن، بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ پروكۋراتۋراسىنا حابارلاستىق. ءبىرىنشى كۇنى كەڭسە قىزمەتكەرلەرى «ەرجان سايلاۋ ۇلى جۇمىس بابىمەن باسقا جينالىستاردا، ءسىزدىڭ تەلەفونىڭىزدى بەرەيىك، ءوزى حابارلاسادى» دەدى. پروكۋروردان حابار بولماعان سوڭ، ولاردىڭ تەلەفونىن قايتا تەرگەنىمىزدە «ول كىسى ەڭبەك دەمالىسىندا، وتباسىمەن قايدا دەمالۋعا كەتكەنىن بىلمەيمىز» دەگەن جاۋاپ ەستىدىك. بۇندايدا «no comment» دەۋشى مە ەدى؟!
بۇل ءىس بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزگەن بەسقاراعاي اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرى مەيرام جەتپىسوۆ «زارداپ شەككەندەر بىزگە مۇلدە سەنبەيدى» دەپ، «رەنىش» تانىتىپ وتىر.
«زارداپ شەككەندەر بىزگە سەنبەيدى. سوندىقتان، ءىس وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ تەرگەۋ بولىمىنە جونەلتىلدى. ال، رۋلدە وتىرعان كىم ەكەنىن ەندى مەن ايتا المايمىن، مەنىڭ قۇزىرەتىمدە ەمەس»، - دەدى مەيرام جەتپىسوۆ. مەيرام جانىبەك ۇلىنان «نەگە سەنبەيدى» دەپ سۇرادىق. تەلەفون ارتىنداعى ەكى-ءۇش سەكۋندتىق ۇنسىزدىكتەن كەيىن «ساۋ بولىڭىز» دەگەن جاۋاپ ەستىدىك...
وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى تەرگەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەربول انۋاربەك ۇلىنا دا، ونىڭ ورىنباسارى ەلدوس داۋلەتقازى ۇلىنا دا جۇمىس كۇنىنىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا حابارلاسۋ مۇمكىن بولمادى. كابينەتتەرى جابىق، وزدەرى جينالىستا ەكەن.
جول اپاتىندا كۇيەۋى زارداپ شەككەن ەلميرا تاستانوۆانىڭ ايتۋىنشا، وعان وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنەن ارمان اتتى تەرگەۋشى حابارلاسىپ، جولداسىنىڭ جاعدايىن سۇراعان. ءبىز بىردەن وسى تەرگەۋشىگە حابارلاسىپ ەدىك، «بۇكىل سۇراقتى ءى ءى د باسپا ءسوز قىزمەتىنە رەسمي ساۋالمەن جولداڭىزدار، تەلەفون ارقىلى ەشتەڭە ايتپايمىن!» دەپ جەكىدى.
ەلميرا تاستانوۆا دا Hyundai Elantra كولىگىنىڭ تىزگىنى دينارا اكيشەۆادا بولعانىن راستاپ وتىر. ال، دينارا اكيشەۆانىڭ ءوزى جول اپاتىنان كەيىن قازا تاپقانداردىڭ جاقىندارى ءبىر اۋىز كوڭىل ايتپاعان جانە زارداپ شەككەندەرگە كومەگىن ۇسىنباعان ەكەن. ەلەنا پارحاتسكايانىڭ ايتۋىنشا، جول اپاتىنان كەيىن دينارا اكيشەۆانىڭ تۋىستارى كەلىپ كەتكەن. «ءبىراق، ماعان مىندەتسىنگەندەي، «ەرتەڭ ءبىز كەلمەدى دەپ ايتپاڭىزدار» دەدى دە كەتىپ قالدى»، - دەيدى ە. پارحاتسكايا.
بۇل فاكتىگە قاتىستى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە رەسمي ساۋال جولدادىق.
اۆتور: كەنجەكەي توقتامۇرات قىزى