يراننىڭ گۇلستان پروۆينتسياسى بەندەر- تۇركىمەن قالاسىنىڭ ماڭىندا تۇراتىن ەتنيكالىق قازاق ءبايدىللا ەسكەلدى جەر شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. قازاقستاندا جۋىقتا شىققان جەر داۋىنان حاباردار ول كىسى ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا بۇل وقيعانىڭ سەبەبىنە قاتىستى پىكىرىمەن دە ءبولىستى.
ازاتتىق: - ءسىزدىڭ ەگىن شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىنىڭىزدى ەستىدىك. جەردى جالعا الىپ پايدالانىپ ءجۇرسىز بە الدە جەكەمەنشىك پە؟
ءبايدىللا ەسكەلدى: - مەنىڭ اكەم ءۇش اعايىندى ادام بولعان. كەزىندە ۇشەۋى دە جەكەمەنشىككە جەر ساتىپ الىپ، ەگىنشىلىكپەن اينالىسىپتى. قازىر اكەدەن قالعان كاسىپتى مەن جالعاستىرىپ جاتىرمىن. جەر - اكەمنەن قالعان مۇرا. وزىمە تيەسىلى 40 گەكتار جەر بار. سونىڭ 20 گەكتارىنا ءبيداي، جارتىسىنا ارپا ەكتىك. قازىر ءبيدايدى ورىپ وتكىزدىك.
ازاتتىق: - ءونىمدى قايدا وتكىزدىڭىزدەر؟
ءبايدىللا ەسكەلدى: - ەگىن ەكپەس بۇرىن ۇكىمەتپەن كەلىسىمشارتقا وتىرامىز. ماسەلەن، ءبيدايدىڭ كەلىسىن 1280 تۋمانعا (ياعني 12 مىڭ 800 ريال نەمەسە 0,4 دوللار) ، ارپانىڭ كەلىسىن 1000 تۋمانعا (ياعني 10 مىڭ ريال نەمەسە 0,3 دوللار) قابىلداپ الادى. ءبيدايدى ورىپ، وتكىزگەلى 15 كۇن بولدى. ۇكىمەت قابىلداپ العاننان كەيىن 10 كۇننىڭ ىشىندە اقشامىزدى بەردى. ەندى ارپانى ورۋعا كىرىسەمىز. قازىر بازاردا قازاقستاننان جەتكىزىلگەن ارپا بار. ونىڭ ءار كەلىسىن 700 تۋماننان ساتادى. «قازاقتىڭ ارپاسى» دەپ ساتىلاتىن ول ارپا يراندىق ارپا تۇقىمىمەن سالىستىرعاندا قاتتى بولىپ كەلەدى. ديىرمەنگە تارتتىرىپ، جەم رەتىندە پايدالانامىز.
ازاتتىق: - تەك ءبيداي مەن ارپا عانا ەگەسىزدەر مە؟
ءبايدىللا ەسكەلدى: - بۇرىن اكەلەرىمىز جەردى تىڭايتۋ ءۇشىن ءبىر جىل دەمالدىراتىن ەدى. قازىر ونداي مۇمكىنشىلىك جوق. ويتكەنى جەردى دەمالدىراتىن بولساق، كىرىستەن ايرىلىپ قالامىز. سوندىقتان جەردى تىڭايتۋ ءۇشىن ءبىر جىل ءبيداي ەكسەك، كەلەسى جىلى ماقتا نەمەسە باسقا ءبىر داقىلدىڭ تۇقىمىن ەگەمىز. كەي جىلدارى ۇساق تارى ەگەمىز. تەك جەر شارۋاشىلىعىمەن اينالىسىپ قانا قويمايمىز. تەحنيكالاردى وڭداۋمەن دە اينالىسامىز. باسقا دا اينالىساتىن قوسىمشا كاسىپتەرىمىز بار.
ازاتتىق: - يراندا سىزدەن باسقا جەكەمەنشىك جەرلەرى بار، ەگىن ەگەتىن قازاقتار بار ما؟
ءبايدىللا ەسكەلدى: - اعايىندى ءۇش جىگىت جەر شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى.
ازاتتىق: - قازاقستاندا جۋىقتا جەردى ساتۋ مەن شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋگە قاتىستى داۋ تۋىپ، شەرۋلەر ءوتتى. جەر يەسى رەتىندە بۇل ماسەلەگە قاتىستى پىكىرىڭىز قانداي؟
ءبايدىللا ەسكەلدى: - قازاقستاندا بولىپ جاتقان جاعدايدان حاباردارمىز. سىزدەردە جەردىڭ ءبارى مەملەكەتتىك مەنشىكتە عوي. سول سەبەپتى داۋ تۋىنداپ وتىر. ال بىزدە جەردىڭ بارلىعى جەكەمەنشىك بولعاندىقتان شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋ دەگەن نارسە قوزعالعان ەمەس. جەر - حالىقتىكى. ءوز ارامىزدان ءبىر- بىرىمىزگە جالعا دا بەرە الامىز، ساتا دا الامىز. قازىر قولىمىزدا جەر جىرتۋعا، تۇقىم سەبۋگە، ءدارى- دارمەك شاشۋعا ارنالعان تەحنيكالاردىڭ بارلىق ءتۇرى بار. جەردىڭ قۇنارلانىپ تۇرۋىن ۇكىمەت قاداعالاپ وتىرادى. جەكەمەنشىك بولعاندىقتان توزىپ كەتپەۋىنە ءوزىمىز دە مۇددەلىمىز.
ازاتتىق: - سۇحباتىڭىزعا راحمەت.
نۇرتاي لاحان ۇلى
«ازاتتىق»