ءابىش كەكىلبايەۆقا جولدانباي قالعان حاتتار
دەپ جازادى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە جازۋشى- دراماتۋرگ راحىمجان وتاربايەۆ حالىق جازۋشىسىن ەسكە الا وتىرىپ.
العاشقى حاتىمدى: «بۋىندى ءشوپتىڭ ۇستىندە، بۇلتتى كوكتىڭ استىندا ءسىزدىڭ بولعانىڭىز قانداي جاقسى»، دەپ باستاپپىن، كەشەگى 90-جىلداردىڭ ورتا تۇسىندا. «ءبىزدىڭ ەلگە كاپيتاليزم كەپ كيلىككەندە ءبىر كۇندە باي ءوسىپ شىعىپ جاتتى. كوكتىڭ ءبىر ءتولى جاڭبىر قانشاما توكسە دە ءشوپ تە سولاي وسپەيتىن شىعار. سودان كەپ قىزۋى باسىلمايتىن، قىزىعىن قاشىرمايتىن بيزنەس بەل الدى. ءجون- اق. قوعامنىڭ قالاۋى سول. تاپ سول ساتتەن باستاپ چينوۆنيك - دەپۋتات - بيزنەسمەن وداقتاستى. تاپ سول ساتتەن باستاپ مەملەكەت قازىناسىنان قاراۋىل كەتتى. الگى ستول باققاندار عۇمىرى تويمايتىن كەڭ كومەي، قۇل قارىنعا اينالدى. اۋىزدا ەرىك بار ما، ارعى جاعىندا اڭىراپ قۇلقىن تۇرسا. وسى ورتادان بارا- بارا كريمينالدى توپ ءوسىپ شىقتى. بايلىقتىڭ بالالىق اۋرۋى بۇل قازاقتى ابدەن مەڭدەپ تۇر. دياگنوز وسى. ەمى جوق. ءتىپتى، ەسى بار- اۋ، دەگەن ازاماتتاردىڭ ءوزىنىڭ ايتار اڭگىمەسى اقشا، كوتتەدج، دجيپ، شەتەلدىك ۆيللا، توقال تويىنان اسپاي قالدى. ەگەمەندىك الدىق. مەملەكەتىمىزدى قالىپتاستىردىق. ال، بىزدە مەملەكەتشىل تۇلعالار نەگە جوق؟! بولسا نەكەن- ساياق».
تاعى ءبىر حات: «اعا، كەشىرەرسىز، سىزگە ءوزىم كۋا بولعان ءبىر وقيعانى باياندايىن. كورشى قيلەكەش اعانىڭ كۇشىگىنەن بايلانعان ءبىر ءيتى بولدى. اتىن ۇمىتتىم. توبەت بولعانشا شىنجىر مەن يتاياقتان باسقانى بىلمەدى. ءبىر كۇنى بالالارى اياپ بوساتىپ جىبەرگەن ەكەن. كوشەگە شىقتى دا ماشينانىڭ استىنا ءتۇسىپ ءولدى. ويتكەنى، ول ەركىندىك دەگەندى بىلمەي وسكەن.. . دەموكراتيا دا قازاققا وسىلاي اياق استىنان كەلدى عوي. قاڭعالاقتاپ جۇرگەندە بارىمىزدان ايىرىلىپ، بولماسا تاپتالىپ قالىپ جۇرمەيمىز بە؟!»
كەلەسى حات: «تۇركىستانداعى تايقازاندى كەزىندە مەملەكەتتىك ماسەلە قىپ كوتەرىپ الدىرتتىڭىز. كانىگى ورنىنا قويعىزدىڭىز. ءبىراق «ەرميتاج» قاقپاعىن بەرمەي قالدى. نە ءۇشىن؟ ول جاعىن بىلمەيمىن. بىلەتىنىم - قاقپاعى جوق قازانعا ۇڭىلەتىن سۇق كوزدەر كوپ. سودان دا شىعار، ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ قازىناسىنىڭ دا قاقپاعى اشىق تۇر. ەبىن تاپقاندار شومىشپەن، كەيبىرەۋلەر كىشكەنتاي- كىشكەنتاي قالايى قاسىقپەن تاسىپ اكەتىپ جاتىر. ءيا، بىزدە ءبارى دە بار، بىزدە ءبارى دە جوق!
وسى تايقازاننىڭ قاقپاعىن شەبەرلەرگە ءوزىم قۇيدىرتسام قالاي قارايسىز؟ سوندا ىرىسىمىز شاشىلماس پا ەكەن؟»
تاعى ءبىر ارزۋ جولدانباي قالىپتى: «ءابىش اعا، «اڭىزدىڭ اقىرى» رومانىڭىزدا «مەكەر توسەگىن ساتتى، نوكەر كوسەمىن ساتتى» دەپ جازىپ ەدىڭىز. ساتپاعان، ساتىلماعان نە قالدى ءبىزدىڭ قوعامدا؟! بىرەۋدىڭ جىرتىعىن، بىرەۋدىڭ تىرتىعىن تۇگەندەيمىن دەپ ءجۇرىپ قاجىدىڭىز. بۇل قازاقتىڭ ەندى سىزگە وكپەسى جوق. ودان دا «ۇركەر» مەن «ەلەڭ- الاڭنىڭ» سوڭعى ءۇشىنشى كىتابىن جازساڭىزشى. كوپتەن كوكەيىڭىزدى تەسكەن وسى زاماني تاقىرىپتاعى ءۇش كىتاپقا قاشان وتىرماقسىز؟»
جانە ءبىر حات: «كويلەگىم ەمەس، كوڭىلىم توزدى، اعا. قۇدايعا جان قارىزىم بار. سۇراسا - بەرەم. ال، ءومىر سۇرۋگە زاۋقىم جوق. ءتىپتى، سول قۇرعىردىڭ ءمان- ماعىناسىن تابا الماي قويدىم. بۇگىن، ەرتەڭ دەپ ءوز- ءوزىمدى الدايمىن. شەتەلگە كەتىپ قالار ەم، اباي اعام ايتقانداي، تۋعان جەر، ولگەن مولا جىبەرمەيدى. ءارى وندا «كەلىڭ»، «كەلىڭ» دەپ وتىرعان ناعاشىم جوق. قارا باسىم سىيار، قارا ورمانىمدى قايتەمىن؟ سىزگە جارقىن، جاڭا داۋىسپەن حات جازا الماي- اق قويدىم. مۇڭىمدى، سىرىمدى سىزدەن باسقا كىمگە ايتامىن؟ ادام از، كىسى كوپ...»
سوڭعى حاتتىڭ ءبىرى: «بۇگىن ءسىزدى تەلەديدار ادەتتەگىدەي اقىل مەن ۋايىم جۇزىڭىزدە ۇيىپ تۇردى. جاس كەزىڭىزدە توبەڭىزگە قالپاق قوندىرمايتىن بۇيرا شاشىڭىز... قار جاۋىپ، اسپان جاق گۇلدەي باستادى عوي. اعا، اسىقساڭىزشى!»
ءابىش اعاعا جولدانباي قالعان حاتتاردىڭ بەس- التاۋىنىڭ جارىققا شىعۋىنا مەنىڭ دوسىم، اقىن، جۋرناليست، قايراتكەر جۇمابەك مۇقاننىڭ اسەرى زور بولدى. انىعىندا، ونىڭ ءابىش كەكىلبايەۆتاي ابىزدىڭ كەزەكتى كادەسىنە ارناپ جازعان «ءجۇز كۇندىك جالعىزدىق» اتتى ەسسەسى. جۇمابەك ءابىش اعاعا رۋحاني جاقىن، جانى ەرىپ سىرلاسار ءىنىسى بوپ ءوستى. كوپ سىردى قۇلاعىنا قورعاسىن عىپ قۇيا بەرىپتى. ابىزدىڭ ءار الۋان كوڭىل كۇي ۇستىندە ايتقان اڭگىمەلەرى قالامىنا ءتىرى سويلەم بوپ ءىلىنىپتى. جاندى سۋرەت بوپ جۇعىپتى. اياۋلى تۇلعادان ابزال كوڭىلىن اياماعان اۆتورعا مىڭ سان العىس! بۇل جيناقتى بولاشاقتا جازىلار ۇلكەن ەستەلىك، ەستى كىتاپتىڭ بەتاشارى دەپ بىلەيىك.
بۇل - جوقتاۋ!
بۇل - ءمىناجات!
بار قازاقتىڭ اتىنان!
بۇل - تاعزىم!
الاش جۇرتىنىڭ اتىنان!
2016- جىل