زامانىندا كەڭەس وداعى جۇزدەگەن ەلگە ەكسپورتتاعان ەرەكشە كولىك
ونى كەڭەس وداعى جۇزدەگەن ەلگە ەكسپورتتاعان. «نيۆا» ءتىپتى ارزان ءارى جول تالعامايتىن اۆتوكولىكتەردىڭ وتانى سانالاتىن جاپونياعا دا شىعارىلعاندىعى جايىندا بىلە بەرمەيمىز. ەندەشە وسى كولىكتىڭ پايدا بولۋى مەن ونىڭ ەرەكشەلىكتەرى جايىنا توقتالا كەتسەك.
كەڭەس زامانىندا ەڭ العاشقى جەكەمەنشىك ماشينالار سوعىستان كەيىن 50- جىلدارى پايدا بولدى. كولىگى بارلاردى «اۆتو اۋەسقويلار» دەپ اتادى. اۆتوجوندەۋ، قىزمەت كورسەتۋ جۇيەسى جوق بولعاندىقتان (بۇگىندە ءار اۋلادان تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ ستانساسىن كەزدەستىرەسىز) ماشينا يەسى ونى جوندەۋ ءۇشىن كوپ ۋاقىت جۇمسايتىن. 20-40 مىڭ سوم اقشاسى جوقتار ءۇشىن بۇنداي «باقىتتى» جاندار ماشينانى شۇقىلاپ جاتۋدان باسقا قىزىق جوق سەكىلدى كورىنگەن شىعار.
جول تاڭدامايتىن كولىكتەر ەڭ العاشىندا اسكەريلەرگە ارنالعان بولاتىن. ونىڭ جايسىزدىعى، سىرتىنىڭ ۇسقىنسىزدىعى بەلگىلى. قىستا برەزەنت تەنتپەن تەك جانى ءسىرى اسكەريلەر عانا جۇرەتىن. ول كولىك تەك تاۋ، تاستا جۇرۋگە ارنالعان. ال، كوپشىلىك جەڭىل كولىكپەن جۇرەتىن. ول ىڭعايلى، جايلى، جىلدام ءارى ءساندى، ادەمى بولاتىن.
ك س ر و مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى الەكسەي كوسىگين دەرجاۆانىڭ ەكونوميكاسى عانا ەمەس ماشينا جاساۋ جونىندە ماسەلەگە جاۋاپتى ەدى. ول 1970 - جىلى تولياتتي قالاسىنداعى ۆولگا اۆتوموبيل زاۋىتىنا كەلىپ، زاۋىتقا اۋىلعا ارنالعان ماشينا جاساۋدى ۇسىندى. ويتكەنى «جيگۋلي» قالالىقتارعا عانا لايىقتى جاسالعان. زاۋىت ءتورت دوڭگەلەگى دە اينالاتىن ماشينا جاساۋدى قولعا الدى.
«نيۆانىڭ» وسى ءتۇرى بىردەن تابىلا كەتكەن جوق. سول كەزدە جول تاڭدامايتىن كولىك جابىق كۋزوۆتى ەمەس، اسكەريلەردىڭ «ۋازيگى» سەكىلدى تەنتى بار بولۋى ءتيىس- ءتى. الايدا، ماشينانىڭ نۇسقاسىن دايىنداعان جاس كونسترۋكتور پەتر پرۋسوۆ پەن ديزاينەر ۆالەري سەمۋشكين ءارى مىقتى، ءارى جايلى جابىق ماشينا جاساپ شىقتى. الايدا، مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ەسكى كوزقاراستىڭ ماماندارى الدىندا سىنالعان «كروكوديل» اتتى ۇسقىنسىز كولىكتى تاڭداماق بولادى. جاستارعا كومەككە زاۋىتتىڭ باس كونسترۋكتورى ۆلاديمير سولوۆيەۆ كەلەدى. ول تەحنيكالىق كەڭەسكە وسى نۇسقانى تاڭداۋعا كوندىرەدى.
«نيۆا»
ءبىر قىزىعى وسىنداي كولىك جاساپ شىعارۋ تۋرالى ۆاز- دان باسقا ا ز ل ك جانە يجماش زاۋىتتارىنا تاپسىرما بەرىلگەن. ا ز ل ك بولسا جاڭا ماشينا جاساپ قينالماي، 1959 - جىلدان بەرى سىناقتان اسا الماي قالعان رەسسورلى 410 ن مودەلىن ۇسىنادى. كوميسسياعا ولار ۇنامايدى. يجماش ي ج-14 جول تاڭدامايتىن كولىگىن ۇسىنادى. ول جاقسى، ءارى ءساتتى جاسالعان نۇسقا بولعانىمەن، ارنايى سىناقتان ءوتىپ كەمشىلىكتەرى جوندەلمەگەن «شيكىلەۋ» ماشينا بولاتىن.
ەگەر ارنايى سىنالىپ، كەمشىلىكتەرى جويىلعاندا ونىڭ جولى بولار ما ەدى؟ وكىنىشتىسى، كەڭەس زامانىندا ودان دا جاقسى ماشينالاردىڭ جوبالارىنىڭ الدىندا كەدەرگى از بولماي شىعاتىن.
ماشينانىڭ ديزاينىن جاساعان ۆ. سەمۋشكين كولىككە ءارقاشان جۇرتتىڭ كوڭىلىنە جاعاتىن كەلبەت بەردى. قازىرگى ۋاقىتتا جاقسى سىرلانعان «نيۆا» كلاسسيكالىق كولىك رەتىندە جاعىمدى كورىنەدى. ال باسقا ك س ر و كولىكتەرى ءبىرتۇرلى ەسكىلىكتى نۇسقاسىندا ادامدى كەۋدەدەن يتەرىپ تۇراتىنىن جاسىرا المايسىڭ.
70- جىلدارى «قىرعي قاباق» سوعىستىڭ شىرقاۋ شەگى كەزىندە جاسالىپ جاتقان كولىكتىڭ جوباسىن شپيوندار ۇرلاپ كەتپەۋى ءۇشىن ونى قۇپيا ساقتاعان. ويتكەنى، جوبادا كەڭەس وداعىنىڭ الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرى پايدالانىلادى. جول تاڭدامايتىن «جيگۋليدىڭ جاڭا نۇسقاسىن» جۇرتقا سەزدىرمەۋ ءۇشىن وعان ويدان شىعارىلعان ەمبلەما جاپسىرىلىپتى. سۇراي قالعان جۇرتقا جۇرگىزۋشى بۇل رۋمىنداردىڭ ف ي ا ت دەگەن كولىگى دەپ سوققان ەكەن.
نيۆانىڭ جاڭا نۇسقاسى شىعۋىنا ءبىر جىل قالعاندا ماسكەۋدە XXV پارتيا سيەزى وتەتىن بولادى. سول كەزدە ءداستۇر بويىنشا وسى القالى جيىنعا «بىردەڭە ارنالۋى» ءتيىستى. جوسپاردان ارتىق كومىر قازۋ، بولات قۇيۋ، ۇشاق جاساۋ تاعىسىن تاعى. ۆاز- دا وسىعان بىرنەشە «نيۆانى» جاساپ شىعۋدى قولعا الادى. الايدا، ماشينا قۇراستىرۋ جانە جاساۋ كونۆەيەرى ءالى دايىن ەمەس. الايدا بەلسەندىلەر ماشينانى قولمەن جيناپ شىعۋدى دۇرىس دەپ سانايدى. اسىعىس جاسالعان ماشينالاردىڭ كەمشىلىگى از بولماۋى ءتيىس. 10 ماشينا سەزد دەلەگاتتارىنىڭ الدىنان ءجۇرىپ ءوتۋى كەرەك بولسا دا ۇلگەرمەي قالادى. ءسويتىپ «شالا تۋعان» كولىكتەر كوزگە كۇيىك بولماس ءۇشىن، ولاردى الىس ايماقتارعا تاراتىپ جىبەرەدى.
«جيگۋلي»
جابىق كۋزوۆتىڭ العاشقى نۇسقاسى 1973 - جىلى دايىن بولدى. سىناق نۇسقاسى 232121 دەگەن سانمەن بەلگىلەنسە، 1974 -جىلى «نيۆا» دەگەن اتتى يەمدەنەدى. بۇل اتتى ديزاينەر ۆ. سيمۋشكين ۇسىندى.
اۋىل تۇرعىندارىنا ارنالعان كولىكتىڭ جايلى جاسالۋى اۆتوموبيل مينيسترلىگىنە ۇناي قويمادى. ايتالىق، بالشىق پەن ساز كەشىپ جۇرەتىن ماشينادا نەگە جايلى ورىندىق، شۋدان وقشاۋلاۋ، پانەلىن ۇلكەن ءارى سىرتقا شىعىپ تۇراتىنداي جۇمساق ەتىپ وڭتايلى ءارى ءساندى جاساۋدىڭ نە قاجەتى بار؟ ۆاز وكىلدەرى ءاربىر دەتال بولشەك ءۇشىن داۋلاسۋعا ءوز تالاپتارىن وتكىزۋگە بار كۇشىن سالدى.
جول تاڭدامايتىن سازعا وتىرمايتىن كولىكتىڭ بارلىق دوڭگەلەگى بىردەي اينالۋى ءتيىس. سوندىقتان «نيۆادا» ءتۇرلى ءتىستى اينالاتىن تەگەرشىكتەر كوپ ەدى. بۇلار اينالىپ تۇرعاندا قاتتى تارسىلداق پايدا بولاتىن. وسى شۋدىڭ كوپتىگىنە بولا، باتىستاعىلار «نيۆا» جاساعاندار ءسىرا كەرەڭ بولعان دەپ مىسقىلدايتىن.
«لادا»
وداق كەزىندە شىققان ماشينالاردىڭ ىشىندە «نيۆانىڭ» عانا قوسالقى دوڭگەلەگى كاپوت استىندا تۇراتىن. وعان ۆاز- دا شىعاتىن ەڭ مىقتى كولەمى 1600 س م3 دۆيگاتەل ورناتىلدى. ۆاز-2121-دە الدىڭعى دوڭگەلەگىنە ديسكىلى تەجەۋىش ورناتىلدى. سول كەزدە جول تاڭدامايتىن ماشينالارعا باراباندى تەجەۋىش مەحانيزمى جەتكىلىكتى سانالاتىن. ول بالشىق پەن سازدا بۇزىلمايدى ءارى كوپ كۇتىمدى قاجەت ەتپەيدى دەپ سانالدى.
الدىڭعى بۇرىلىس شامدارى فارلاردىڭ ۇستىنە ورنالاستى. كونسترۋكتورلار وسىلاي بولعاندا ولار لاستانبايدى دەپ شەشتى. كەيىنەن بۇل «نيۆانى» باسقا ماشينالاردان ەرەكشەلەپ تۇراتىن بەلگىسىنە اينالدى.
قازىر ەكى ەسىگى بار نيۆانى سيرەك كەزدەستىرەسىڭ. اسا كوپ كۇتىمدى تالاپ ەتپەيتىن، ءارى جوندەۋگە ىڭعايلى، قوسالقى بولشەكتەرى ارزان «نيۆا» اۋىلعا تاپتىرمايتىن كولىك. ءبىر قىزىعى تاۋلى جەر بولعاندىقتان با ارمەنيادا قازىر «نيۆا» جاستارىنىڭ سۇيىكتى كولىگى بولىپ سانالادى. جاستار تيتاندى دوڭگەلەك قوندىرىپ، ەركەلەتىپ ارابشا «Dort J-har» دەپ اتايدى. ولار نيۆانى تەك ارمەنيا مەن گرۋزيا عانا ساتىپ الادى دەپ ازىلدەيدى ەكەن.
ۋازيگ
1977 -جىلى 5 - ساۋىردە «نيۆانىڭ» العاشقى سەرياسى شىعارىلا باستادى. ونىڭ الدىندا جاڭا كولىككە جارناما جاساۋ ءۇشىن وداق بويىنشا بىرنەشە اۆتوشەرۋ وتكىزىلگەن. سوندىقتان حالىق بۇل قانداي كولىك ەكەنىنەن حاباردار ەدى. جالپى بۇل ماركانىڭ 4/5- ءى شەتەلگە ساتىلدى. ال ەلگە شىعارىلعاندارى تامىر- تانىس ارقىلى جەڭ ۇشىنان كەتىپ جاتتى. ك س ر و- دا ماشينا الۋ ءۇشىن كوپ اقشاڭ بولۋى ازدىق ەتەدى. ويتكەنى ماشينا قات بولعاندىقتان جۇرت ون جىلداپ جيناعان اقشاسىنا الا الماي بىرنەشە جىل ماشينا كەزەگىندە تۇراتىن.
قازىر اقشاڭىز بولسا كەز- كەلگەن اۆتوسالوننان، كولىك بازارىنان كوڭىلىڭىز قالاعان، ءارى اقشاڭىز جەتكەن كولىكتى ساتىپ الۋعا ەش كەدەرگى جوق. وسىنى ويلاعاندا 70 جىلدارى نيۆا الامىن دەپ بىرنەشە جىلعى ۇيقىسى بۇزىلعان جانداردىڭ ءحالى ايانىشتى كورىنەدى.
«نيۆا» العاش شەتەلگە شىققاندا وڭاي ساتىلا قويمادى. ءساتى تۇسكەندە ەكى جىلدان سوڭ ەۋروپادا قارلى قىس بولدى. جولدى تازالاپ ۇلگەرمەي جاتقاندا دجيپى بار جۇرت وپپاعا تۇرالاعان كولىكتىڭ جانىنا وتە شىعاتىن. «نيۆا» دا جەڭىل ءارى مىقتى بولعاندىقتان دجيپتەرمەن كۇش تايتالاستىرا الاتىن. بۇل جۇرتقا تەگىن جارناما ەدى.
سول جىلدارى گەرمانيادا «نيۆا» ساتۋ ءتورت ەسەگە ارتتى.
بۇل فرانسيادا حالىق ىقىلاسىنا بولەنگەن كولىكتىڭ ءبىرى. وعان ۆاز- دىڭ فرانسياداعى رەسمي وكىلى جان جاك پوكتىڭ ۇلەسى زور. ول ءوز قارجىسىنا پاريج- داكار جارىسىنا «نيۆا» كومانداسىن قاتىستىردى. 80- جىلدان بۇل كوماندا جەڭىس تۇعىرىنان تۇسپەدى.
سول كەزدە جول تاڭدامايتىن Range Rover، Jeep Wagoneer مودەلدەرى جايلى بولعانىمەن وتە قىمبات ەدى. ولارمەن كۇش سىناسا الاتىن «نيۆا» ءارى ارزان، ءارى جانارمايدى از تۇتىناتىن قاراپايىم ادامدارعا ارنالعان ماشينا بولعاسىن جۇرتقا تانىمال بولدى.
ВАЗ
تاعى دا ءبىر قىزىعى ەڭ العاشىندا «نيۆانى» سىناعان كەزدە مەملەكەتتىك كوميسسيا ونى قاي باعىتتا سىناۋ كەرەك دەگەنگە باس قاتىرعان. جول تاڭدامايتىن كولىكتەر تاۋ- تاسپەن ءجۇرىپ سىنالادى. ال جەڭىل كولىكتەر تاس جولدا جانە جەر جولدا ءجۇرۋى ءتيىس. تەحنيكالىق كەڭەس بۇرىن مۇنداي امبەباپ ماشينانى سىناپ كورمەگەن. الايدا كوپ ۇزاماي ەكى ءتۇرلى سىناقتىڭ بىرنەشەۋى تاڭدالىنىپ الىنىپتى. مەملەكەتتىك سىناقتا وسىلايشا جاڭا گوست پايدا بولعان. سىناق قورىتىندىسىندا بۇل كولىك رەسمي تۇردە «جەڭىل تولىق بەرىلىستى» ماشينا دەپ مويىندالدى. العاشقى سىناققا «نيۆامەن» بىرگە ۋاز-496ب جانە سول كەزدە جەر جۇزىنە تانىمال Range Rover جانە Land Rover 88 سىناققا ءتۇستى. باسىندا كۋزوۆى جەڭىل ءارى ەشكىمنىڭ كوڭىلىنەن شىقپاعان «نيۆا» بارلىق سىنعا توتەپ بەرىپتى. كوميسسيانىڭ قورىتىندىسىندا «اۆتوموبيل قابىلداۋ سىناعىنا توتەپ بەردى، ەكسپورتقا شىعارۋعا وندىرۋگە جارامدى» دەپ جازىلعان.
العاشىندا «نيۆانىڭ» قۇنى 9000 سوم بولاتىن. بۇل سول كەزدەگى پارتكوم حاتشىلارىنىڭ سۇيىكتى كولىگى «ۆولگادان» ءسال ارزان ەدى. 1979 -جىلى بارلىق وداقتا شىعاتىن ماشينالار قىمباتتاپ، «نيۆانىڭ» قۇنى 10300 باعالاندى. وسىدان سوڭ جۇرت ونى ساتىپ الۋعا شاماسى كەلمەي جاتتى. ءبىر جىلدان سوڭ باعا بۇرىنعى قالپىنا كەلتىرىلدى.
كوپشىلىك «نيۆا» شەتەلگە ەل ىشىندەگىدەن اناعۇرلىم ارزانعا ساتىلدى دەيدى. شىندىعىندا وداقتىڭ باسقا كولىكتەرى سەكىلدى ول ارزانعا ساتىلماعان ەكەن. ونىڭ باعاسى گەرمانيادا 80- جىلدارى 22 مىڭ دويچماركا، انگليادا 1996 -جىلى 8 مىڭ فۋنت ستەرلينگ تۇردى (12078 ا ق ش دوللارى).
گەرمانيادا «نيۆا» ساتىپ الۋ ءۇشىن «مەرسەدەس» سەكىلدى كەزەككە تۇراتىن. «نيۆا» الەمنىڭ 100 ەلىنە ساتىلىپ، ونى برازيليا، ەكۆادور، چيلي، پاناما، گرەكيا، كانادادا قۇراستىردى. 80- جىلدارى جاڭا زەلاندياداعى دجيپتىڭ تەڭ جارتىسى «نيۆا» بولىپتى.
«نيۆا» ەكسپورتقا ك س ر و ءوز ەلىنە شىعارعاننان ادەمى ءارى ساپالى ءبىرقاتار ارتىق بولشەكتەرىمەن جاسادى. ونىڭ توبەسى بيىك، كەڭ شاناقتى ديسكىلى، ىشىنە اينا ورناتىلىپ، ارتقى تەرەزەگە تازالاۋىش بەكىتىلدى. ءتاۋىر بوياۋمەن سىرلاندى، سالونىن ءتاۋىر ماتەريالدان تىگىلدى. توبەسىندە ليۋگى بولدى، رادياتور قاقپاعى جىلتىراق ەتىپ جاسالىپ، الدىڭعى شامىنا قورعانىش تور، تۇماندى جارىپ شىعاتىن شامى، كەنگۋرۋ، باسپالداقتارى ورناتىلدى.
«نيۆانى» قۇراستىرۋ ارنايى ءىرى كاسىپورىندا جاسالىنادى دەپ جوسپارلانعان ەكەن. ءبىر قىزىعى ول قازىرگى «كالينا» اتتى ماشينا قۇراستىرىلاتىن عيماراتتا شىققان. ويتكەنى، جاڭا ماشينانى شىعارۋدى جوعارى جاق اسىقتىرادى. ال جاڭا كورپۋس سالۋعا كوپ ۋاقىت كەتەدى. سوندا «جيگۋليدىڭ» بولشەكتەرىن شىعارۋعا ارنالعان 062- كورپۋستى جاڭا ماشينا قۇراستىرۋعا ىڭعايلى دەگەن شەشىم قابىلدانادى. باستىقتار ونى قۇراستىرۋعا 85 مىڭ شارشى مەتر جەتكىلىكتى دەپ شەشەدى. شىندىعىندا بۇل ماشينا قۇراستىرۋ، سىرلاۋ سەحى ءۇشىن وتە كىشكەنە ورىن بولاتىن.
30 جىلداي شىققان ماشينانىڭ نەشە ءتۇرلى ماقساتقا ارنالعان ءتۇرى كوپ. مىسالى، بانكتەردە اقشا تاسۋ ءۇشىن ينكاسساتور، پوليتسيا، ءورت ءسوندىرۋشى، توتەنشە جاعدايلار قىزمەتىنە، جەدەل جاردەمگە، اەروپورت، ورمان شارۋاشىلىعىنا ارنالعان نۇسقاسى دەپ تىزە بەرۋگە بولادى. ءتىپتى جولسىز قاردىڭ ۇستىمەن شاڭعىلى ادام سەكىلدى ەركىن جۇرەتىن الىپ دوڭگەلەكتى نۇسقاسى دا بار. سولاردىڭ ىشىندە ءبىر نۇسقاسى نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. زاۋىتقا ماسكەۋدەگى يۋري نيكۋلين سيركى ايۋلار جۇرگىزە الاتىن كولىك جاساپ بەرۋىن سۇرايدى. كوپ ۇزاماي ءرولى، پەدالى ايۋلار باسقارۋعا ىقشامدى اشىق كابينالى «نيۆا» دايىندالىپتى.
قىزىق دەرەك
ءبىر قىزىعى ەڭ العاش «موسكۆيچ-407» شىققان كەزدە «سوۆەتتەردىڭ» ماشيناسىن ەۋروپاعا كوپ شىعاراتىن. ا ق ش- قا دا ەكسپورتتاۋ جوسپارلانادى. نيكيتا حرۋشيەۆپەن كەزدەسكەن امەريكا پرەزيدەنتى دۋايت ەيزەنحاۋەر اۆتوموبيل جايىنا دا توقتالادى. امەريكا پرەزيدەنتى «موسكۆيچ-407» - ءنى امەريكادا ساتۋعا بولادى دەپ باعالايدى. جانە ول وتستاۆكاعا كەتكەن كەزدە وسى كولىكپەن ءوز رانچومدا جۇرسەم جامان بولماس ەدى دەيدى.
بۇدان كەيىن زاۋىتقا امەريكا پرەزيدەنتىنە ارنالعان ماشينا جاساپ شىعارۋ تۋرالى بۇيرىق بەرىلەدى. تاجىريبە سەحىندا كونۆەيەردەن سارى، جاسىل، قىزىل قوڭىر ءتۇستى ءۇش ماشينا تاڭداپ الىنىپ، ونى جاقسىلاپ سىرلاپ، جيناي باستايدى. ونىڭ بارلىق بولشەكتەرىن دۇرىستاپ بەكىتەدى. كۋزوۆىن قايتا تەگىستەپ، بوياپ، ىشكى سالونىن قىمبات ماتامەن تىستايدى. ماشينادا جوق بولشەكتەردى ورناتادى. ەكى اپتادا ماشينا دايىن بولعانىمەن ول ەيزەنحاۋەرگە بۇيىرمادى. وسى كەزدە وداقتىڭ ۇستىنەن زاڭسىز ۇشىپ جۇرگەن امەريكانىڭ بارلاۋشى «ۋ-2» ۇشاعى اتىپ ءتۇسىرىلىپ، ونىڭ ۇشقىشى تۇتقىندالدى. ەكى الىپ دەرجاۆانىڭ قارىم- قاتىناسى وسىدان باستاپ سۋىپ كەتتى.
2002 -جىلى شيەۆرولە نيۆا - اتتى ورىستاردىڭ امەريكامەن بىرلەسكەن ماشيناسى شىعارىلدى. الايدا بۇل جوبانىڭ عۇمىرى ۇزاققا بارمادى. امەريكالىقتارمەن شارت بويىنشا اۆتوۆاز بىزگە تانىس «نيۆانىڭ» ەسكى مودەلىن شىعارۋدى توقتاتتى. ەلىمىزدە «ازيا اۆتو» «نيۆانى» 2003 - جىلدان بەرى قۇراستىرىپ كەلە جاتىر. قازىرگى ۋاقىتتا 30 جىل ىشىندە 1,8 ميلليون «نيۆا» شىعارىلىپتى.
1970 - جىلى ك س ر و ۇكىمەتى ۆاز- دىڭ ءبىرىنشى لەگىن ءساۋىر ايىندا ۆ. لەنيننىڭ 100 جىلدىعىنا ارناپ شىعارماق بولدى. الايدا قانشا اسىققانىمەن كۇزدە عانا گازەتتەردە «ۆولگا اۆتو زاۋىتىنان ءبىرىنشى شاعىن كولىكتەر شىعا باستادى» دەگەن حابارلاما جاريا بولدى. جاڭا ماشينا «جيگۋلي» دەپ اتالدى. الايدا، شاعىن عانا وزەننىڭ ورىسشا اتى وداق كولەمىندە ءتاۋىر اتالعانىمەن كولىكتى شەتەلگە ساتار كەزدە قيىنشىلىقتار پايدا بولدى. فرانسۋز تىلىندە ءبىرقاتار ەۋروپا ەلدەرىندە ول ورىسشاسى جامان ءسوز بولىپ ەستىلەتىن. سوندىقتان ونى شەتەلگە شىعارعاندا «لادا» دەپ اتاۋىن وزگەرتەدى.
«نيۆا» قازىرگى رەسەيدە جانە ك س ر و شىعارعان اۆتوموبيلدەر ىشىندە شەتەلدىكتەردىڭ كلۋبقا بىرلەسكەن جالعىز كولىگى. جالپى باتىس ەلدەرىندە ءبىر ماقساتقا نەمەسە ءبىر قىزىعۋشىلىعى ءۇشىن كلۋب قۇرۋ ۇيرەنشىكتى نارسە. جاڭا زەلانديادا، شۆەتسيادا دا، 1985 -جىلى راللي- رەيد وتكەن سوڭ اۆستراليادا كلۋب اشىلعان. انگليادا «نيۆانىڭ» جاناشىرلارى «لادا» اتتى جۋرنالى شىعارادى.
ماقالا اۆتوكولىكتەر سايتىنىڭ ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى
جانىبەك امانگەلدى