قازاق بالاسى امەريكالىق ميللياردەردىڭ گرانتىن جەڭىپ الدى
ەكونوميكا جانە حالىقارالىق قاتىناستار ماماندىعى بويىنشا وقيتىن الىبەك "جاس وركەن" جۋرنالىنا بەرگەن سۇحباتىندا دۇنيەجۇزى بويىنشا 3 مىڭنان اسا ۇمىتكەردىڭ ىشىندە گرانتقا قالاي ىلىككەنى جايلى اڭگىمەلەدى.
جۋرنال تىلشىلەرىنىڭ مالىمەتىنشە، الىبەك الماتى وبلىسى، پانفيلوۆ اۋدانى، جاركەنت قالاسىنداعى شوقان ۋاليحانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ تۇلەگى. "التىن بەلگى" يەگەرى. مەكتەپتەن كەيىن ءبىر جىل قازاق- بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىعان. ال 2011 -جىلى نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا اۋىسقان.
الىبەكتىڭ ايتۋىنشا، ول شۆارتسمان گرانتىنىڭ العاشقى يەگەرلەرىنىڭ ءبىرى. "بيىلعى جىلدىڭ جازىنان باستاپ، قىتايدىڭ بەيجىڭ قالاسىنداعى شينحۋا ۋنيۆەرسيتەتىنە ماگيستراتۋراعا وقۋعا بارامىن. بۇل وقۋ گرانتى امەريكالىق فيلانتروپ ستيۆەن شۆارتسماننىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن دۇنيەگە كەلگەن. بۇل گرانتقا تاپسىرۋ جولدارى وزگە گرانتتارعا قاراعاندا وزگەرەك. سەبەبى، تەك ءوز ماماندىعىڭ مەن اعىلشىن ءتىلىن جەتىك ءبىلۋىڭ ازدىق ەتەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىنگى بارلىق جەتىستىگىڭ مەن ناتيجەڭە دە باسا كوڭىل بولىنەدى. العاشقى اينالىمدا ءتورت ەسسە جازدىق. بىرەۋىندە دال قازىرگى الەمدە بولىپ جاتقان ءبىر وقيعاعا توقتالىپ، سوعان ءوز ويىڭ مەن شەشۋ جولدارىنا ۇسىنىس- ويىڭدى جازاسىڭ. ەكىنشى ەسسەدە ومىرىڭدە بولعان قانداي دا ءبىر كوشباسشىلىق وقيعانى اڭگىمەلەيسىڭ. ياعني، تالاپكەردىڭ كوشباسشىلىق قاسيەتى دە ەسكەرىلەدى دەگەن ءسوز. ۇشىنشىسىندە تالاپكەر بۇل گرانتقا نە ماقساتپەن تاپسىرىپ جاتقانى جونىندە موتيۆاتسيالىق ەسسە جازادى. بولاشاقتا قانداي جوسپارلارى بار، سوعان توقتالادى. تورتىنشىسىندە ەركىن تاقىرىپتا جازاسىڭ. تالاپكەرلەر ءۇشىن ەكىنشى اينالىم لوندوندا ۇيىمداستىرىلدى. ول جەردە دۇنيەجۇزىنە بەدەلدى كاسىپكەرلەر مەن ساياساتكەرلەر الدىندا سىناق تاپسىردىق. ولار بىزدەن جۇزبە- ءجۇز وتىرىپ، 40 مينۋتتىق سۇحبات الدى. سۇحبات بارىسىندا ماماندىعىما قاتىستى جانە پسيحولوگيالىق سۇراقتار قويىلدى. بۇل گرانتتىڭ ماقساتى - الەمدىك دەڭگەيدەگى كوشباسشىلاردى دايىنداۋ. وسىلايشا، ءبىر جىل قىتايدا وقىپ، ارى قاراي لوندوندا تاعى ءبىر وقۋ ورنىندا ءبىلىمىڭدى جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرىلەدى»، - دەدى ول.
الىبەك نۇركەشتىڭ ايتۋىنشا، سۇحبات الۋشىلار قاتارىندا يسلانديا پرەزيدەنتى وۋلوۆيۋر راگنار گريمسسون، بريتانيانىڭ مورگان ستەنلي (Morgan Stanley) جانە باركليز (Barclays) بانكتەرىنىڭ ءتوراعاسى بولعان دەۆيد ۋولكەر، كاتار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشىلارى جانە ستيۆەن شۆارتسماننىڭ ءوزى بولدى. ولاردان بولەك وزگە دە باقىلاۋشىلار قاتىسىپتى.
وسىلايشا، بىلىمگەر وسى گرانت ارقىلى وقۋدى قىتايدا جالعاستىرۋدى تاڭداپ وتىر ەكەن. «الەمنىڭ ەكونوميكالىق الپاۋىتىنا اينالعان قىتاي ەلىن ءتۇسىنۋ، ونىمەن بايلانىس ورناتا ءبىلۋ كەز كەلگەن بولاشاق كوشباسشىعا كەرەك دەپ ويلايمىن. بۇل شينحۋا ۋنيۆەرسيتەتى قىتايدىڭ ەڭ بەدەلدى ءۇش ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قاتارىنا كىرەدى. قىتاي ەلىنىڭ سوڭعى ەكى باسشىسى - وسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تۇلەكتەرى»، - دەپ ەسكە سالدى الىبەك.
الىبەك اۋىل مەكتەبىندە وقىعان. مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن كەزىندە قوسىمشا ءتىل ۇيرەنۋ كۋرستارىنا دا بارماعان ەكەن. «ءوز بەتىمشە وقىپ، دايىندالدىم. انام - اعىلشىن ءتىلى ءپانىنىڭ مۇعالىمى. سودان كەيىن دە بولار، كىشكەنتايىمنان وسى ءتىلدى وقۋعا ەرەكشە قىزىقتىم»، - دەدى ول. سۇحباتتى مىنا جەردەن وقي الاسىزدار.
(دەرەككوز: "جاس وركەن" جۋرنالى)