شىعىس اڭىزدارىندا مارجان تاستاردىڭ شىعۋ تەگى تۋرالى كوپ ايتىلادى. قىتاي حالقى جۇزدەگەن جىلدار بويى مارجاندى ەمدىك ءدارى رەتىندە پايدالانعان. ليمون سولىنە ەزىلگەن مارجان ادامدى جاسارتاتىن ءدارى سانالعان. ال، مارجاننان جاسالعان زەرگەرلىك بۇيىمداردىڭ وتە ادەمى كەلەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
مارجان - سەدەپ (پەرلامۋتر) ءبولىپ شىعاراتىن ۇلۋلاردان قۇرالادى. وزگەشە دەنە ۇلۋدىڭ قابىرشاعىنا، ياعني، جارما مەن مانتيا دەپ اتالاتىن سىرتقى قابىعىنىڭ اراسىنا تۇسەدى.
مانتيا دەنەنى بۇركەپ الادى دا، بىرتىندەپ سەدەپ قابىعىمەن وراي باستايدى. ناتيجەسىندە، كومىرقىشقىلدى كالتسيدەن تۇراتىن قاتتى مونشاق تۇزىلەدى. تازا مارجان شىققانشا تالاي جىل كەتۋى مۇمكىن. ايتا كەتۋ كەرەك، مارجان ماڭگىلىك ەمەس. شامامەن 150 جىلدان سوڭ، ونىڭ تەك كۇلى عانا قالادى.
تابيعاتتا مارجاننىڭ 8 كونفيگۋراتسياسى بار: تۇيمە، تامشى، المۇرت، سوپاق، جارتى دوڭگەلەك، دوڭگەلەك، تەرىس قالىپ جانە سفەرا.
مارجاننىڭ كولەمى ءارتۇرلى بولادى. كىشىگىرىم ءداننىڭ كولەمىندەيى دە، كوگەرشىننىڭ جۇمىرتقاسىنداي بولاتىن ۇلكەنى دە بار. الەمدەگى ەڭ ۇلكەن مارجان لوندوندا ساقتاۋلى. ونىڭ سالماعى - 450 كارات (20 گرامنان ارتىق) . ال، قۇنى 4500000 دوللاردان استام سوماعا باعالانادى.
الەمدەگى ەڭ تانىمال مارجانداردىڭ ءبىرى - «لە گران». ول كەزىندە ناپولەونعا تيەسىلى بولعان. بۇل مارجان سونىمەن قاتار، كولەمى جاعىنان دا ەرەكشەلەنەدى. قۇنى - 2500000 دوللاردان استام.
ەۋروپانىڭ سولتۇستىكتەگى 70-تەن استام وزەنىندە قابىرشاعىنىڭ ۇزىندىعى 12 سانتيمەتر بولاتىن ۇلۋلار ءومىر سۇرەدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار مارجاندى ءدال وسى جاندىكتەردەن الادى. جانە ونى «بۋرميت ءدانى» نەمەسە «بيسەر» دەپ اتايدى.
«اللا» مارجانى ءوزىنىڭ قۇرىلىسىمەن ەرەكشەلەنەدى. بۇل مارجان ادامنىڭ مي قۇرىلىسىنا قاتتى ۇقسايدى. سالماعى 6 كەلىدەن استام. ال، قۇنى 40 ميلليون دوللاردان استام سوماعا باعالانادى.
«پيليگريم» دەپ اتالاتىن مارجان - جۇمىرتقا تەكتەس فورماسىمەن ەرەكشە.