كۇنى بۇرىن شاھار تۇرعىندارى بۇل شارانىڭ وتكىزىلۋىنە قارسى ەرەۋىل ۇيىمداستىرعان ەدى. الەمنىڭ وزگە قالالارىندا دا وسىعان ۇقساس نارازىلىق اكسيالارى ءوتتى. ءبارىنىڭ تالابى ءبىر. ولار كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قاتىستى قانداي دا ءبىر شۇعىل شارالاردىڭ قابىلدانۋىن قالايدى.
نارازىلىق شارالارىنىڭ ەڭ اۋقىمدىسى لوندوندا ءوتتى. مۇندا 50 مىڭ ادام ەرەۋىلگە شىققان. ولاردىڭ اراسىندا تانىمال كىسىلەر دە كوپ بولدى. بۇل ماسەلەن ديزاينەر ۆيۆەن ۆەستۆۋد جانە لەيبوريستىك پارتيانىڭ جەتەكشىسى دجەرەمي كوربين سەكىلدى تۇلعالار.
جيىلعان جۇرت قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋىمەن كۇرەس جۇرگىزۋگە شاقىرىپ، تازا ەنەرگيانى قولدانۋدى تالاپ ەتۋدە. حالىق لانكاشيردەگى تاقتاتاس گازىن ءوندىرۋ ادىسىنە تىيىم سالۋ ماسەلەسىن دە نازاردان تىس قالدىرمادى.
پيتەر گەبريەل، ءانشى:
- ەكولوگيالىق پروبلەمالارعا قاراپايىم حالىقتىڭ ءوزى بەي-جاي قاراي المايدى. ساياساتكەرلەر مۇنى ءبىلىپ وتىر. ولار تابيعي اپاتتاردى بولدىرماۋ ءۇشىن قولدا باردىڭ ءبارىن جاساسا ەكەن.
نارازىلىق شارالارى سونداي-اق يتاليا، نيدەرلاند، يسپانيا، گەرمانيا، برازيليا، مەكسيكا، ا ق ش پەن يندونەزيادا دا ءوتىپ جاتىر. وسىلايشا، بۇكىل الەم بويىنشا مۇنداي ەرەۋىلدەرگە باس- اياعى 570 مىڭ ادام قاتىستى دەگەن دەرەكتەر بار.
ولار جاھاندىق جىلىنۋدى عاسىر سوڭىنا دەيىن ەكى گرادۋسقا دەيىن شەكتەۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. «ول ءۇشىن وتىن جاعۋدان اۋاعا بولىنەتىن زياندى قالدىقتاردىڭ مولشەرىن ازايتۋ كەرەك»، - دەيدى جيىلعان جۇرت.
سانتينو كاۆانو، ەرەۋىلشى:
- ءبىز قازىردەن باستاپ ارەكەت ەتپەسەك، كەيىن كەش بولادى. بۇل ماسەلەنى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىنە قالدىرا بەرۋ دۇرىس ەمەس. ءبىزدىڭ سامميت قاتىسۋشىلارىنىڭ بۇعان دەيىن قابىلداعان شەشىمدەرىنە كوڭىلىمىز تولمايدى. وسى جولعى قۇجات وزگەلەردەن ەرەكشە بولادى دەگەن ۇمىتتەمىز. بۇگىندە الەم جۇرتشىلىعى ءۇشىن قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان تۇيىتكىلدەر وتە كوپ. ولار ماسەلەن، لاڭكەستىكپەن كۇرەس، بوسقىندارعا قاتىستى تۋىنداعان احۋال جانە ەكونوميكالىق قيىندىقتار. «دەگەنمەن بۇل قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەلەرىنە بەي-جاي قاراۋعا بولادى دەگەن ءسوز ەمەس»، - دەيدى ەرەۋىلشىلەر.
اۆتورلارى: جۇلدىز اتاگەلديەۆا، اسەماي ساحيپ
www.24.kz