نەمىس تاريحشىسىنىڭ قالامىنا ىلىككەن قازاق جاۋىنگەرى

استانا. قازاقپارات - ءبىزدىڭ اتامىز شايحيتدينوۆ قۇسايىن اكىمگەرەي ۇلىنىڭ كەزىندە ەل تاريحىنداعى قاراما- قايشىلىقتار ءوزارا شاتىسىپ جاتتى.

ول دالا اقسۇيەگىنىڭ ۇلى بولدى. كورشىلەرى ونى بالالار ۇيىنە تاپسىرىپ، جابىردەن قۇتقارىپ قالدى. «وفيتسەرلەر» فيلمىنىڭ كەيىپكەرى سەكىلدى بولدى. 1939 -جىلى اقمولا، ءارتۇرلى گارنيزونداردا بورىش وتەدى. 1941 -جىلى ب ك ب(پ) قاتارىنا كىردى.

«برون» الا وتىرىپ، ءوزىن مايدانعا جىبەرۋىن سۇراپ ءۇش رەت ءوتىنىشى جازدى. 1941 -جىلى 6 -قاراشادان 7 -قاراشاعا قاراعان ءتۇنى 387- اتقىشتار ديۆيزياسى قۇرامىنداعى 1275- اتقىشتار پولكىنە مايدان قاتارىنا قوسىلدى. 1941 -جىلى 7-27 -جەلتوقساندا 460 ك م جەردى جاۋلاپ الدى.

ءتۇن ىشىندە قىرىق گرادۋستىق ايازدا قارعا كومىلگەن جول ۇستىندە شايقاسۋعا تۋرا كەلدى. اسكەري تاريحشى پ. س. بەلان: «1275- اتقىشتار پولكىنىڭ كومانديرى، كىشى لەيتەنانت ەرىن مەن مەن كاپيتان شايحيتدينوۆ العاشقى شايقاستا باتىل دا سەنىمدى تۇردە ۇرىستى» دەپ جازادى. اتامىز 1941 -جىلى 29 -جەلتوقساندا قايتىس بولدى. اجەمىز گۇلباحرام شايحيتدينوۆا ول كەزدە نەبارى 27 جاستا بولعان ەكەن.

ول «جەرلەۋشى» بولماي، «حابارسىز كەتكەندەردى ىزدەۋشى» بولدى. ول ءوزىنىڭ از عۇمىرىن ەرىنىڭ جولىن توسۋمەن وتكىزدى. نەمىس تاريحشىسى پاۋل كارەل قازاق جانە ءسىبىر ديۆيزيالارى جونىندە: «ولار تىكەسىنەن تىك تۇرىپ سوعىستى. ەشقاشان دۇربەلەڭ جاسامادى، تۇرعان جەرىنەن جەڭىسسىز ءبىر قادام دا شەگىنبەيتىن. ولار ءولدى دە، ءولتىردى دە» دەپ جازدى.

مەنىڭ اتام شايحيتدينوۆ اباي قۇسايىن ۇلى ماسكەۋگە دۇركىن- دۇركىن بارىپ تۇردى. ءبىراق تەك 2009 -جىلى عانا استانا قالاسىنداعى مەملەكەتتىك مۇراعات ۇ و س- دان بىرنەشە قۇجات جيناقتالعان مۇراعات جىبەردى. وسىدان اتامىز قالاي جانە قاشان قايتىس بولعانىن بىلدىك.

قۇرالاي تالاپكەروۆا

«ماسساگەت»