قانمەن جازىلعان كىتاپ: قولباسشىدان نە پايدا، قولدىڭ قۇلقىن بىلمەسە
قازاقپارات حالىقارالىق اگەنتتىگى بۇدان بۇرىن باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «موسكۆا ءۇشىن شايقاس» رومانىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنعان بولاتىن. شىعارما وقىرماندار تاراپىنان جوعارى سۇرانىسقا يە بولدى. ءبىز الداعى ۋاقىتتا باتىردىڭ «قانمەن جازىلعان كىتابىن» سىزدەرمەن بىرگە وقۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز.
وتتى جىلداردا قان كەشە ءجۇرىپ، قان-تەرىن سارقىپ، بولاشاققا امانات رەتىندە قالدىرعان جازۋشىنىڭ بۇل ەڭبەگى جاستاردى پاتريوتيزمگە، ەرلىك-جىگەرگە، ادامگەرشىلىككە تاربيەلەيتىن ونەگەلى ءومىر مەكتەبى بولارى انىق.
***
گەنەرال يۆان ۆاسيلەۆيچ پانفيلوۆ
پانفيلوۆ تۋرالى كوپ جازىلىپ، كوپ ايتىلىپ ءجۇر، ءبىراق ءالى جەتكىزە ايتا العان جوقپىز، نەۆرولوگيالىق جاتتاندى پىكىردىڭ اياسىنان شىعا الماي ءجۇرمىز، ياعني ول جونىندە جازىلعان شىعارمالاردا گەنەرالدىڭ بەينەسى جاسالىنا قويعان جوق.
سوندىقتان دا مەن يۆان ۆاسيلەۆيچ پانفيلوۆتىڭ بەينەسىنىڭ ا. بەكتىڭ پوۆەسىندە كەڭىرەك كورسەتىلۋىنە كۇش سالۋعا ءماجبۇر بولدىم. گەنەرال پانفيلوۆتىڭ ەرلىگىنىڭ ءمانى نەدە ەدى جانە ونىڭ ءوزى كوماندير رەتىندە، ادام رەتىندە قانداي جان بولعان؟ بۇل جونىندە ءالى ەشكىم دە اۋىز تولتىرىپ ايتا العان جوق. مەن سىزدەرگە جازىلىپ جاتقان پوۆەستىڭ رەت ءتارتىبىن قىسقاشا بايانداپ وتپەكپىن.
ءۇشىنشى پوۆەست ماتەريالىنىڭ 40-50 پروتسەنتى گەنەرال پانفيلوۆتىڭ بەينەسىن جاساۋعا ارنالادى، تاعدىر جازسا، ونىمەن كەيىن تانىسا جاتارسىزدار. ءبىرىنشى پوۆەستە يۆان ۆاسيلەۆيچ پانفيلوۆ ۇرىستى ۇيىمداستىرۋشى تۇلعا رەتىندە كورسەتىلەدى.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم، يۆان ۆاسيلەۆيچكە سوعىستىڭ باس كەزىندە الماتى قالاسىندا قازاقستاننىڭ ۇلدارىنان 316-اتقىشتار ديۆيزياسىن قۇرۋ تاپسىرىلعان بولاتىن. ونىڭ قۇرامى باسشى قۇرامدى قوسپاعاندا، ارنايى اسكەري دايارلىقتان وتكەن كادرلاردان ەمەس، جۇمىسشى، كولحوزشى جىگىتتەردەن تۇرادى.
ال ديۆيزيا ءارتۇرلى قۇرامنان جاساقتالادى. ونىڭ قاتارىنا بۋحگالتەرلەر مەن مۇعالىمدەر، ساۋاتى جوق ادامدار، عىلىم كانديداتى دا شاقىرىلدى. قاتارداعى قۇرامدا جۇمىسشىدان باستاپ حالىق كوميسسارىنا دەيىن بولدى. بۇلار 36 ۇلتتىڭ وكىلدەرىنەن قۇرالدى. بەيبىت ۋاقىتتا جاس جىگىتتەر ادەتتە ەكى جىلدىق اسكەري قىزمەتكە شاقىرىلىپ، ءوز مىندەتىن وتەيدى. وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە ولارعا قاجەتتى اسكەري تاربيە بەرىلىپ، ولاردىڭ بويىنا جاۋىنگەرلىك قاسيەت ەگىلەتىن. جاۋىنگەرلەرگە ناعىز سولداتقا ءتان قاسيەتتى تاربيەلەۋ ءۇشىن كوپ ۋاقىت قاجەت بولادى. ال بىزگە مۇنىڭ بارىنە نەبارى ەكى-اق اي ۋاقىت بەرىلىپ، ۇرىسقا اتتاندىردى.
تاريحتا بىردە-ءبىر گەنەرال مۇنداي تولىق اسكەري دايارلىقتان وتپەگەن، جاڭادان شاقىرىلعان ءارتۇرلى قۇراممەن سوعىسقا قاتىسقان ەمەس. 316-اتقىشتار ديۆيزياسى سياقتى جاۋىنگەرلىك قۇرامانى ۇيىمداستىرۋ - بۇل ۇلكەن ءىس. ۆزۆودتى ۇيىمداستىرۋدىڭ ءوزى وڭاي ەمەس، ال مۇنداي جوعارى تاكتيكالىق ماقساتى بار جاۋىنگەرلىك قۇرامانى ۇرىس جۇرگىزۋگە دايارلاۋ، ازىرلەۋ - كەز كەلگەن ادامنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن شارۋا.
سونىمەن، گەنەرال يۆان ۆاسيليەۆيچتىڭ ەڭ العاشقى سىڭىرگەن ەڭبەگى ونىڭ ۇيىمداستىرا بىلۋشىلىك قابىلەتىنەن كورىندى. ول جونىندە قالام تارتىپ جۇرگەن جازۋشىلار پانفيلوۆتىڭ وسى العاشقى سىڭىرگەن ەڭبەگىن جازسا ەكەن دەيمىن. ديۆيزيا بۇرىن ويى-قىرى بەيمالىم جەرگە كەلىپ جەتتى. ءتۇز تۇرعىندارى بۇرىن ەشقاشان كورمەگەن نۋ ورماننىڭ ءىشى مەن باتپاقتى جەرگە تابان تىرەدى. مۇنى جەرگىلىكتى جەردىڭ پسيحولوگياسى، كليماتتىق جاعدايدىڭ پسيحولوگياسى جانە ت. ب. دەپ اتاۋعا بولادى.
العاشقى كەزدەردە يۆان ۆاسيلەۆيچ: «ءبىز ءتۇز حالقىمىز، بىزگە ورماننىڭ ىشىمەن ءجۇرۋدى ۇيرەنىپ قانا قويماي، سونىمەن قاتار وسىنداي جاعدايدا ۇرىس جۇرگىزە بىلۋگە داعدىلانۋىمىز كەرەك، ال ۋاقىت بولسا تاپشى، اسىعا ءتۇسۋ قاجەت...» - دەيتىن. مىنە، قىسقا ۋاقىت ىشىندە، نەبارى ءبىر-اق ايدا، ول پەداگوگ ءارى كوماندير رەتىندە ءوزىنىڭ جاۋىنگەرلىك قۇرامىن ورماننىڭ ىشىمەن جۇرۋگە دە، سونداي-اق سوعىسا بىلۋگە دە ۇيرەتتى.
ەگەر ءسىز ادەبيەتتەن اعىلشىنداردىڭ وتارى جاپون جانە باسقا دا شەتەل اسكەرلەرى جونىندە وقىپ، تانىس بولساڭىز، وندا كليماتتىق جانە باسقا دا جاعدايلاردى يگەرۋگە، بەيىمدەلۋگە ولارعا ەكى- ءۇش جىل ۋاقىت بەرىلەتىنىن بىلەسىز، ال بىزگە نەبارى ءبىر اي عانا ۋاقىت ءبولىندى. سوندىقتان دا مەنىڭ وسىنشالىقتى قىسقا ۋاقىت ىشىندە اسكەرلەرگە پسيحولوگيالىق جانە باسقا دا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى تابيعي فاكتورلاردى يگەرۋ، جەڭۋ بىردە-ءبىر گەنەرالدىڭ قولىنان كەلگەن ەمەس دەپ ايتۋىما ابدەن نەگىز بار.
بۇل پانفيلوۆتىڭ سىڭىرگەن ەكىنشى ەڭبەگى بولاتىن. ونىڭ ۇرىس كەزىندەگى جاۋىنگەرلىك ەڭبەگىن كەيىنىرەك ايتىپ بەرەمىن. مەن ءبىر تاراۋدى تاستاپ كەتەمىن. گەنەرال يۆان ۆاسيليەۆيچ ءبىرتۋار اسكەري ويشىلداردىڭ ءبىرى بولاتىن. ءبىرتۋار قولباسشى ادام بولۋ ءۇشىن وجەت، باتىل، تاكتيكا مەن اسكەري ستراتەگيادا جاڭاشىل بولۋ قاجەت. ول اسكەري ويلاۋدا ارتىقشىلىققا، باسىمدىلىققا يە بولدى ءارى ءوزىنىڭ دۇشپانىنا قاراعاندا تاكتيكالىق جاعىنان الدەقايدا يكەمدى بولدى.
ءوزى ەنگىزگەن جانە ءبىرسىپىرا اۋىر ۇرىستاردى جەڭىسپەن اياقتاۋعا كومەكتەسكەن ونىڭ جاڭاشىلدىعى - بۇل جۇرت اتاپ كەتكەندەي پانفيلوۆ سەرىپپەسى بولاتىن. ەگەر گەنەرال پانفيلوۆتى سيپاتتاۋعا تالپىنىس جاساساق، وندا شامامەن بىلاي كەسكىندەگەن بولار ەدىك: ول پاراساتتى گەنەرال اقىلگوي گەنەرال، ناقتى ەسەپ جۇرگىزە بىلەتىن گەنەرال، سابىرلى گەنەرال، تاباندى دا قايسار گەنەرال، ماقساتتى گەنەرال بولدى. يۆان ۆاسيلەۆيچ شىنايى ورىس ەدى، ول ءوز حالقىنىڭ وتكەن شاعى مەن قازىرگىسىن، بولاشاعىن جاقسى بىلەتىن.
سونىمەن قاتار ول ناعىز ينتەرناتسيوناليست ەدى، وسىنداي قاسيەتىنىڭ ارقاسىندا ول ءارتۇرلى ۇلتتاردان تاتۋ اسكەري قۇرام ۇيىمداستىرا الدى. پاراساتتى گەنەرال... ول شىن مانىندە پاراساتتى گەنەرال، اقىلگوي گەنەرال، ايتەۋىر ءبىر كارتوتەكانى ەسەپتەيتىن ەمەس، ناقتى ەسەپتىڭ گەنەرالى بولدى، ول قاتال، ابدەن ويلانىپ بارىپ شەشىم جاسايتىن قاتال گەنەرال بولدى، ول تاباندى گەنەرال، ماقساتتى گەنەرال بولدى.
مىنە، گەنەرال پانفيلوۆتىڭ باستى قاسيەتتەرى - وسىلار. ەگەر دە جازۋشىلاردىڭ اراسىنان ول جونىندە ءبىر نارسە جازعىسى كەلەتىن ادام بولسا، وندا پانفيلوۆتىڭ وسى قاسيەتتەرىن ەسكەرسىن. گەنەرال پانفيلوۆ تۋرالى وتە كوپ اڭگىمە ايتىپ بەرۋگە بولار ەدى، الايدا ءقازىر مەن وتان قىسقا عانا مىنەزدەمە بەرىپ وتىرمىن. پانفيلوۆ جاڭاشىلدىعى نەدە بولدى؟ بۇرىن بىزدەر بەلگىلى دارەجەدە لينيالىق تاكتيكانى ۇستاناتىنبىز، ال ول العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ موسكۆا تۇبىندەگى ۇرىستاردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن كورە ءبىلدى. بۇل مانيەۆرلى قورعانىس جاعدايىندا تاس جولدار ءۇشىن، باستى باعىتتار ءۇشىن جۇرگىزىلگەن ۇرىستار بولاتىن. ول ارتىنا قاشۋعا جول ىزدەۋ ءۇشىن ەمەس، شابۋىل جاساۋ ءۇشىن بۇرىلاتىن. ادەتتە ادامدار ارتىنا قاشۋ ءۇشىن جالتاقتاپ قارايدى ەمەس پە، ال يۆان ۆاسيلەۆيچ ارتىنا شابۋىل جاساۋ ءۇشىن، الدىڭعى جاقتا قانداي قارەكەت جاسالىپ جاتقانىن ءبىلۋ ءۇشىن قارايتىن. ول شەگىنۋگە ەش ۋاقىتتا كەش بولمايدى دەپ ءجيى قايتالايتىن، ياعني بۇنىسىمەن ول قورشاۋدىڭ قاۋىپتىلىگىن ەسكەرەتىن. العاشىندا ءبىز قورشاۋدان قاتتى قورىقتىق، بۇل جونىندە دە كەيىنىرەك اڭگىمەلەپ بەرەمىن. ونىڭ شەشىمىنشە، بىزدەر «سىلبىرلاۋ»، «اسىققان ءتارىزدىمىز».
«سابىرلى جەتەر مۇراتقا، سابىرسىز قالار ۇياتقا» دەگەن ماقال دا بار توي. ايىرىلىپ قالعان شەپتى قايتادان الۋعا بولادى، ءبىراق ايىرىلعان ادامداردى قايتارا المايسىڭ. وسىنداي وي- پىكىردى، ۇمىتپاسام، فەلدمارشال كۋتۋزوۆ تا ايتقان، ول «موسكۆادان ايىرىلۋ - بۇل روسسيادان ايىرىلۋ ەمەس» دەگەن. ول دۇشپاننىڭ كۇشىن جويا وتىرىپ، ادام كۇشىن - ءبىزدىڭ سولداتتاردى ساقتاپ قالۋعا تىرىستى. پانفيلوۆ الدىڭعى قاتارلى ورىس اسكەري ويشىلدارى مۇراگەرلەرىنىڭ ءبىرى بولدى. پانفيلوۆ پانفيلوۆ رەتىندە تاريحىمىزدا قالادى، ونى كۋتۋزوۆشىلارعا، سۋۆوروۆشىلارعا جاتقىزۋ كەرەك. ەگەر شەپتى ۇلكەن شىعىن شىعارىپ قورعاۋ قاجەتتىگى بولماسا، وندا پانفيلوۆ ونى جاۋعا بەرۋدەن قورىقپادى، ءبىر-اق شەپتى بەرگەندە دە دۇشپاندى ابدەن تيتىقتاتىپ، شىعىنعا ۇشىراتىپ بارىپ بەرەتىن. ونىڭ قاعيداسى - ۇرىسسىز شەگىنبە بولاتىن. بىردە ونىڭ بىزگە كەلىپ، مەنىڭ بايانداۋىمدى تىڭداپ: «مومىش ۇلى، نەمىستەر مىنا سەلو ءۇشىن ەڭ كەمى ءبىر جارىم پولكىن جەر جاستاندىراتىن بولسىن»، - دەگەنى ەسىمدە. پانفيلوۆ تاكتيكاسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى - دۇشپاننىڭ ادام كۇشىن جويۋ.
ول شەپ لينياسىن بايىپسىز ۇستاپ تۇرمايتىن. يۆان ۆاسيلەۆيچ دۇشپاننىڭ ادام كۇشىن جويۋ تاكتيكاسىن قولدانۋ نەمىستەردى جەڭىسكە جەتكىزە وتىرىپ، جەڭىلىسكە ۇشىراتۋعا الىپ كەلەتىنىن، ولاردىڭ جەڭىستەرىنىڭ قويناۋىندا ولاردىڭ جەڭىلىستەرىنىڭ ءتۇپ تامىرى جاتقانىن ءتۇسىندى. بەكتىڭ ەكىنشى پوۆەسىندە شەگىنۋ ۇرىس جۇرگىزۋدىڭ ەڭ اۋىر ءتۇرى بولىپ تابىلاتىندىعى ايتىلادى. ويتكەنى ۇرىستىڭ تۇرلەرى وتە كوپ، دۇشپاندى ويسىراتا شىعىنعا ۇشىراتا وتىرىپ شەگىنۋ دە جەڭىس بولىپ تابىلادى.
شەگىنگەندە دە، كەيىننەن جاۋ شابۋىلعا شىعا المايتىنداي ەتىپ ەپتىلىكپەن شەگىنۋ قاجەت، ال بىزگە دۇشپانعا قارسى سوققى بەرەتىن كۇش بولسا بولعانى. باسقا تاقىرىپتاردى تاراتىڭقىراپ ايتقان كەزىمىزدە ءبىز ءالى يۆان ۆاسيلەۆيچتىڭ بەينەسىنە الدەنەشە رەت ورالاتىن بولامىز. (پانفيلوۆ تۋرالى ولەڭدى وقيدى).
قولباسشىدان نە پايدا،
قولدىڭ قۇلقىن بىلمەسە.
شەنگە ماس بوپ سەمىرىپ،
وزگەنى كوزگە ىلمەسە.
ويلاماستان قول قامىن،
قامقورسىز تاستاپ ءار جانىن،
جىگەردى ءسۇيتىپ جەرلەسە،
جاۋ ايلاسىن اڭعارماي،
سالماقتاپ كۇشىن بولجاماي،
ارام تەر بولىپ تەرلەسە.
اقىلسىز اتاق ىزدەگەن،
مانساپقورلىق بيلەگەن،
ەسەپ بىلمەس ەسىرىك،
شەل باسىپ كوزى كورمەسە.
پريكاز ەتتىم ورىندا،
جارلىعىمدى بۇلجىتپاي،
مەن عانامىن مەن دەسە،
ودان باسقا ءسوزى جوق،
قيىن جەردە ءوزى جوق،
قاتەرسىز جەردە ەرسىنىپ،
قىلىشىن بوسقا سەرمەسە.
قان سورعالار كەزەڭدە،
تاستاي ءتۇيىپ قاناتىن،
قولداۋعا ءوزى كەلمەسە،
جاقىنداتىپ الىستى،
جالىنداتىپ نامىستى،
ەرلەرگە قۋات بەرمەسە.
ەگەر جەڭىس بولماسا،
سۇمىرەيىپ سۇرلانىپ،
تەز ايرىلىپ ەرلىكتەن،
قىسىلىپ جانى تەرلەسە.
باقىراۋىق توپاس مي
قولباسشىدان نە پايدا؟
قول باسقارۋ وڭاي ما،
قولدىڭ قۇلقىن بىلمەسە،
تايعاق كەشۋ تار جولدا،
سەركەدەي باستاپ جۇرمەسە.
اقىلعا سالىپ ايلا ىستەپ،
كوپ ويلانىپ تولعانىپ،
اقىرىن ويلاپ تۇيىقتى،
ىستە دەپ بۇيرىق بەرمەسە،
اقىل ايتىپ ۇيرەتىپ،
ەر ويىنا وي قوسىپ،
ءتۇسىندىرىپ ماقساتقا،
قول تامىرىن بىلمەسەڭ.
كورگەندە سەنى سولداتتار،
مەدەت ەتسە پىرىندەي،
اۋزىڭنان شىققان جارلىقتى،
ورىنداي بىلسە نيەتپەن،
ەرلىگىڭنەن ۇلگى الىپ،
اقىلىڭدى قادىرلەپ،
ءادىل سۋديا جومارت ەر،
كۇنانى كەشپەس قاتال دەپ،
مەيىرىمدى قامقور اتام دەپ،
سەنىپ ساعان تاعدىرىن،
قىزمەت ەتسە سولداتتار،
سونداي باتىر قولباسشى،
ەر ەرلەرىن باستاعان،
قانداي قيىن بولسا دا
قاۋىپكە قارسى مەرت تۇرىپ،
جاۋاپكەرلىكتەن قاشپاعان.
الىستان سەرمەپ جورىقتان،
جاعدايدى ءبىلىپ تولىقتان،
مىڭ ارىستان ەل ءۇشىن،
قۇز قيادان وتكىزىپ،
قۇرىش بولاتتاي جاندىرىپ،
قىزمەت ءۇشىن، حالىق ءۇشىن،
نەشە ازاپقا كوندىرىپ،
پىسىقتىرىپ شيراتىپ،
قارشىعاداي، قىرانداي،
دۇشپانعا ءتيىپ ۇرانداي،
تۋ كوتەرىپ مايداندا،
ەل نامىسىن قورعاعان،
ەر نامىسىن قولعا العان،
قيراتا جويعان دۇشپاندى،
كىدىرمەستەن باستاعان.
ابىرويعا دا، العا دا،
ەرلەردىڭ ەرى قولباسشى،
ەلدىڭ ۇلى قولباسشى،
اسكەر كوركى قولباسشى،
جىگىت كەلىپ قولباسشى،
قازىناسى اقىلدىڭ،
جەتەكشىسى باتىردىڭ،
ارىستانداي ايباتتى،
قىرىق شىلتەندەي كەلبەتتى،
اۋىر مىنەز سالماقتى،
بولىپ ەد ءبىزدىڭ قولباسشى.
قولباسشى بولساڭ سونداي بول،
جوسىلىپ جاتقان جولداي بول،
قايرات ەتەر مەزگىلدە
جۇك كوتەرگەن نارداي بول.
اقىل ايتار مەزگىلدە
مىڭ جاساعان شالداي بول.
قاتال بولار مەزگىلدە
جارقىراعان جايداي بول،
مەيىرىم تۇسەر مەزگىلدە
اعارىپ اتار تاڭداي بول.
جاۋدى بوگەر كەزىندە
كولدەنەڭ جاتقان ورداي بول.
جاۋعا تونەر مەزگىلدە
باساتىن اۋىر سورداي بول.
سەنسىڭ قولىڭ بالاداي،
ءسۇيسىن سەنى اناداي،
وتقا تۇسسەڭ، ءبىر ءتۇسسىن،
ولەمىن دەپ قاراماي.
سۋعا تۇسسەڭ، ءبىر ءتۇسسىن،
شىبىن جانىن اياماي.
مايدانعا ءبىرىن كىرگىزبە،
بىرەۋىن مىڭعا بالاماي.
قولىم بار دەپ ويلاما،
ميلليونعا مىڭىن ساناماي،
كەشەگى وتكەن پانفيلوۆ
قولباسشى ەدى وسىنداي،
زامانعا تۋعان داناداي.
بەرەكەنىڭ كەتكەنى
تۇبىڭە سەنىڭ جەتكەنى،
سونگەن قولىڭ سەرپىلىپ،
توعىتىلىپ بوگەلسە،
توعىسۋعا جاراماي.
مەن كىم ەدىم، مەن ەدىم،
مەن دە مىڭنىڭ ءبىرى ەدىم،
قىزىقپاي باققا، اتاققا،
ادال ەڭبەك قۇلى ەدىم.
قىزمەت ەتكەن حالىققا،
اق نيەت مىڭنىڭ ءبىرى ەدىم،
اتاقسىز سولدات ءبىرى ەدىم
اتا ارۋاعى قولدادى،
ادال ەڭبەك ەتكەن سوڭ،
پانفيلوۆتان باتا الىپ،
ارتىما ەردى مىڭ سولدات،
تاعدىرىن ماعان تاپسىرىپ،
رۋزاعا جەتكەن سوڭ،
ەل ۇلدارى مىڭ سولدات،
بەلۋاردان قان كەشىپ،
سىنعا ءتۇستى بەكەتىپ،
وتقا ءتۇسىپ، سۋ كەشىپ،
جۇزدەن اسا سوعىستا
بەس - التى رەت قورشاۋدا،
بال ورنىنا ۋ ءىشىپ،
قان مايداندا حالىق ءۇشىن،
نامىس تۋىن كوتەردىك.
قاۋىپكە قارسى بەل بايلاپ،
بەس رەت كۇشتى فاشيسپەن،
جاعالاسا الىسىپ،
ايقاسقان جەردە قارىسىپ،
تابان تىرەي كۇرەستىك،
حالىق ءۇشىن قان توگىپ،
قيمىلدادى مىڭ باتىر،
اتا ارۋاعى مەدەت بوپ،
مىڭعا تاتىپ ءبىر باتىر،
اتا مەكەن جەرى ءۇشىن،
قاسيەتتى ەل ءۇشىن
بولماي قالار كىم باتىر.
ءازىز اتا، اقساقال
قۇل بولماسىن قورلىقتا،
الپىستاعى قارت انا،
تەڭەرگەن جانعا جان جارىم،
بوتا كوز سۇلۋ قارىنداس،
كۇڭ بولماسىن زورلىقتا.
دەگەن نامىس ويداعى،
جاسادى مىڭنان شىن باتىر.
تىرەسكەننىڭ تىزەسىن
بۇكتىرىپ تالاي مايداندا،
بەلدەسكەننىڭ بەلدەرىن
سىندىرىپ قان مايداندا.
جاعالاسقان جەندەتتىڭ
جاھاننامعا تاپسىرىپ،
جانىن سالىپ دوزاققا،
سەسكەنبەستەن سەمسەردەن،
شەگىنبەستەن اجالدان،
قان سوققى بەردىك حايۋانعا.
سەرىگىم، دوسىم مىڭ سولدات،
تالماۋشى ەدى تالىقسىپ،
جوسىلتىپ جاۋدى ايداۋعا،
قازىعىنا ەلىمنىڭ
قارىستىرىپ بايلاۋعا.
كىمدەر دەپ سولار سۇراساڭ،
مىنە، ايتاتىن جاۋابىم
- كورە بەر ءوزىڭ قاتاردان
گاۋھاردان سوققان اسىل تاس.
قايناپ بىتكەن قۇرىش بولات،
اققۇبا سارى تەگى ورىس،
ەجەلدەن ەر بوپ اتالعان،
قاراتورى ءمولدىر كوز،
تەگى قازاق اتامنان،
الاتاۋدىڭ سۇڭقارى،
اتاسىنان باتا العان،
قىرعىز، وزبەك، تۇرىكپەن،
بوستاندىقپەن تۋىسىپ،
ەل قورعاۋعا بىرىككەن،
باس تارتپاعان ساپاردان
قازاقستان ۇلدارى،
ار - نامىسىن ويلاسا،
قار جاۋعىزعان قاھاردان.
ماقتانبايمىن ماستانىپ،
بۇنداي ابىروي تابىسقا،
قويان ەمەس تىعىلار
جاۋ كورگەندە قامىسقا.
ارىستان ەمەس اقىرعان،
دانىشپان ەمەس اقىلدان،
قارا قازاق ۇلىمىن،
جالپى جاتقان ەلدەگى،
بۇقارانىڭ ءبىرىمىن.
باياندالعان ىستەردى
مەن ىستەدىم دەمەيمىن،
مەن ىستەدىم دەگەنشە،
مىڭ ىستەدى دەگەيمىن.
مىڭ ىستەدى دەگەنشە،
ەر ىستەدى دەگەيمىن.
ەر ىستەدى دەگەنشە،
ەل ىستەدى دەگەيمىن.
مەن مىڭدىكى بولماسام،
ەر ەلدىكى بولماسا،
كىم ىستەدى دەر ەدىڭ.
شىعارما ادەبي KZ پورتالىنان الىندى.
جالعاسى بار