قاجىمۇرات شەشەنقۇل: جاڭا جىلدىق كونسەرتتە «قۇربان ايتتارىڭىز قابىل بولسىن» دەپپىن
وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن «قارا جورعانى» العاش رەت «ارعى بەتتەگى» قانداستارىمىز ەلىمىزگە الىپ كەلگەننەن باستاپ-اق قازاقتىڭ ءبىر تويى وسى ءانسىز وتپەيتىن بولدى. كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىققان «قارا جورعا» ءانىنىڭ ورىنداۋشىلارىنىڭ ءبىرى بەلگىلى ءانشى قاجىمۇرات شەشەنقۇل دەيتىن ازامات. تاياۋدا قاجىمۇرات «الاش ايناسىنىڭ» رەداكسياسىندا قوناقتا بولعان ەدى.
التاي ايماعىنىڭ تۋماسى قاجىمۇرات باۋىرىمىزدىڭ ەسىمى التاي، شىنجاڭ ولكەلەرىندە، ءۇرىمجى قالاسى سەكىلدى قازاقتار تۇراتىن وڭىرلەردە جاستايىنان تانىلعان. ونەر اۋىلىنا ءوزىنىڭ وتتى دا، ويناقى، سازدى دا، سىرلى سەزىمگە تولى اسەم اندەرىمەن كەلگەن ءانشى بالا كەزىنەن ءان مەن جىرعا قۇمارتقان.
قاجىمۇرات شەشەنقۇل 1983 - جىلى 27 - اقپاندا التاي ايماعى قابا اۋدانى كولباي اۋىلى، قاراشىلىك قىستاعىندا دۇنيەگە كەلگەن. كوپبالالى وتباسىنىڭ كەنجەسى قاجىمۇرات ءتىلى شىقپاي جاتىپ بىلدىرلاپ ءان ايتىپ، ءبي بيلەيتىن.
قاجىمۇرات: - مەن كوپبالالى وتباسىندا تاربيەلەندىم. اكەم مەن انام توعىز بالا ءوسىردى. مەن ءۇيدىڭ كەنجەسىمىن. ءبىز وتباىمىسىزبەن ونەردى جاقسى كورەمىز، كىشكەنتايىمىزدان ءان مەن جىردى تىڭداپ، بويىمىزعا ءسىڭىرىپ وستىك. اكەم بىزگە دومبىرامەن اندەر ورىنداپ، كۇي تارتىپ بەرەتىن.
ناعاشىلارىم دا ونەردەن قۇرالاقان ەمەس. بالا كەزدە ءبارىمىز ماقتاۋ سۇيەمىز عوي. «ءاندى جاقسى ايتاسىڭ» دەگەن ماقتاۋ ەستىپ قالساق سوعان مارقايىپ، ۇلكەن ساحنادا ءان سالۋدى ارماندايتىنمىن. ەڭ العاش ساحناعا 1 - كلاس وقىپ جۇرگەندە دومبىرامەن ءان سالىپ شىقتىم. ءسويتىپ مەكتەپ ارالىق كەشتەردە ءان ايتىپ كەيىن اۋدانعا، ايماقتارعا تانىلا باستادىق. مەن مۋزىكادان باسقا سۋرەت سالۋدى جاقسى كوردىم، سپورتپەن دە اينالىستىم، ءبىراق وسىنىڭ بارىنەن دە جانىما ءان جاقىن بولدى. سوندىقتان بولار ورتا مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن شىنجاڭ پەداگوگيكا ۋنيۆەرسيتەتىندە مۋزىكاتانۋ ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الدىم».
قاجىمۇراتتىڭ ەسىمى ءانشى-سازگەر رەتىندە قىتاي جەرىندە وتە تانىمال. بالا كەزىنەن ساحناعا شىققان ونەر يەسى كەيىنەن سازگەرلىگىمەن دە تانىلدى. ونىڭ «بۇلدىرگەن قىز، «سەنى عانا»، «ماقپالجان» سەكىلدى اندەرى حالىق اراسىندا كەڭ تارالدى.
قاجىمۇرات: - مەن مەكتەپتە 5-كلاستا وقىپ جۇرگەندە ولەڭ جازاتىنمىن. مەنىڭ بالالىقپەن جازعان ولەڭدەرىمدى اعا-اپكەلەرىم وقىپ الىپ كۇلەتىن. ءالى كۇنگە دەيىن ولار مەنىڭ سول ولەڭدەرىمدى ايتىپ بالالىق شاعىمىزدى ەسكە الىپ وتىرادى.
كەيىننەن ءسال ەسەيە كەلە ولەڭ جازۋدى قويدىم. ءبىراق انگە دەگەن قۇشتارلىعىم بارىنەن باسىم بولعاندىقتان با، جوعارى كلاستا وقىپ جۇرگەنىمدە ءان جازا باستادىم. ءبىراق سول كەزدەگى اندەرىمدى ۇيالىپ ەشكىمگە كورسەتپەيتىنمىن. جانىمداعى ونەرگە جاقىن دوستارىمنىڭ جازعان اندەرىمەن وزىمدىكىن سالىستىرىپ قاراسام، وزىمدىكى ءبىرتۇرلى ۇناماي تۇراتىن. جوعارى وقۋ ورنىنا تۇسەر كەزدە «اق جايىق» اتتى كلۋبقا بارىپ دايىندالىپ جۇردىك.
سوندا دوستارىم مەنىڭ بىرنەشە ءانىمدى ەستىپ، جاقسى باعاسىن بەرىپ جاتتى. كەيبىرەۋى ءتىپتى ءانىمدى ۇناتىپ، ورىنداپ تا ءجۇردى. كەيىننەن ءوزىمنىڭ اندەرىمدى تىڭدارمان جاقسى قابىلدايتىنىن بىلە باستادىم.
مەن ەڭ العاش ءۇرىمجى قالاسىندا ۇلكەن ساحناعا شىعىپ، ءوزىمنىڭ «سەنى عانا» دەپ اتالاتىن ءانىمدى ورىنداعان ەدىم. ءالى ەسمىدە، جاڭا جىلدىق كەشكە ارنالعان كونسەرت بولاتىن. سوندا ساحناعا شىققانداعى تولقىعانىم سونشالىق، كورەرمەنگە «قۇربان ايتتارىڭىز قابىل بولسىن» دەپپىن. ءبارى دۋ كۇلىپ جاتتى. مەن سوندا دا ءوزىمنىڭ نە ايتقانىمدى تۇسىنبەسەم كەرەك، جۇرت مەنى ماراپاتتاپ قول سوعىپ جاتىر ەكەن دەپ ويلاپپىن.
كەيىن ساحنادان تۇسكەن سوڭ جانىمداعىلار. «كورەرمەندى قۇربان ايتىمەن قۇتتىقتاعانىڭ نە؟» دەپ قويادى. مىنە، وسىنداي دا قىزىقتار بولعان. سويتە-سويتە ساحناعا دا بويىمىز ۇيرەندى. ال «سەنى عانا» ءانىم حيتقا اينالدى.
قازاقستانعا قاجىمۇراتتان بۇرىن اندەرى ءبىرىنشى بولىپ كەلدى. قازاق ەلى قاجىمۇراتتى «قارا جورعاسى» ارقىلى جاقسى قارسى الدى. ءاننىڭ «قىزدار، جىگىتتەر، كەلىڭدەر «قارا جورعا بيلەيىك» دەگەن نۇسقاسىن ءانشى 2009 - جىلى العاش رەت رەسپۋبليكا سارايىندا ورىنداعان بولاتىن. «قارا جورعادان» باسقا «سەنى عانا»، «ماقپالجان»، «سۇيكىمدىسىڭ»، «حات»، «مۇڭ بار مەندە»، «سەنى ساعىندىم»، «انا»، «ارۋ قىزدار»، «كۇلكىڭدى ۇناتتىم» سەكىلدى اندەردىڭ ورىنداۋشىسى ءارى اۆتورى قاجىمۇراتتىڭ اندەرىن توقتار سەرىكوۆ، قۇرمانبەك ءالىمجان، شاحاريزات سەيداحمەت سەكىلدى انشىلەر، «الاش»، «ارشىن»، «ازيا» توپتارى ورىنداپ ءجۇر.
قاجىمۇرات: - قازاق ەلىندە مەنىڭ ءتولقۇجاتىما اينالعان ءان «قاراجورعا». ال باسقا اندەرىمدى كوپشىلىك بىلگەنمەنەن سول اندەردىڭ اۆتورى، ورىنداۋشىسى مەن ەكەنىمدى بىلمەي جاتادى. مەن بۇعان تۇسىنىستىكپەن قارايمىن. قانشا ايتقانمەن مەنىڭ اتامەكەنگە كەلگەنىمە كوپ بولعان جوق. ونىڭ ۇستىنە قازاقستاندا جاس انشىلەر وتە كوپ.
مەن الداعى ۋاقىتتا قازاقستاندا ءانشى رەتىندە وزىندىك بەت-بەينەمدى قالىپتاستىرامىن دەپ ۇمىتتەنەمىن. قازاقستاننىڭ مەملەكەت رەتىندە مادەنيەتى، ءبىلىمى وتە جوعارى دەڭگەيدە. اسىرەسە مادەنيەت، ونەر وردالارىنداعى، جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى وقۋ ساپاسى وتە جاقسى. ءبىز قىتاي جەرىندە جوعارى وقۋ ورىنىندا قىتايشا وقىدىق. تەك ورتا مەكتەپتى قازاقشا بىتىردىك. قازىر قىتايداعى ورتا مەكتەپتەردە ارى كەتسە ءبىر ساعات قازاقشا، قالعانى قىتاي تىلىندە وقىتىلادى.
قاجىمۇرات سەكىلدى شەتتەن كەلگەن قانداس باۋىرلارىمىزدىڭ ەلگە-جەرگە دەگەن ماحابباتىنىڭ شەكسىز ەكەنى ولاردىڭ ءاربىر ارەكەتىنەن كورىنىپ تۇرادى. قاجىمۇارتتتىڭ اعايىنداس تۋىسى بەلگىلى بوكسشى قانات يسلام، ءانشى اراي، تاسقان سەكىلدى جىگىتتەردىڭ بويىنداعى رۋح، جىگەر ولاردى العا قويعان ماقساتتارىنا جەتەلەي تۇسەتىندەي.
قاجىمۇرات: - مەن تاسقىن سەكىلدى ميللياردتى جىلاتقان ءانشى جىگىتتى، اراي باۋىرىمدى قازاق رەتىندە جوعارى باعالايمىن. ولار ءاندى جۇرەكتەردەن جۇرەككە جەتكىزۋ ءۇشىن ەرەكشە كوڭىل- كۇيمەن ورىندايدى. دەگەنمەن ءار ءانشىنىڭ ءوز ءستيلى، تىڭداۋشىسى بار. مىنا ءانشى كەرەمەت، مىنا ءانشى ناشار دەپ مەن بارىنە ۋاكىلدىك ايتا المايمىن. ەڭ باستىسى ءانشى تىڭدارمانىنا ءوزىنىڭ ورىنداۋىنداعى ءاندى سىڭىرە ءبىلۋى - بۇل ناعىز ونەر.
وزگە ەلدە تۇراتىن ازاماتتار اتامەكەننىڭ قادىرىن جاقسى بىلەدى عوي. شەتەلدە قانداستارىمىزعا قانداي جاعداي جاسالىپ، اۋىلدارىنا دەيىن داڭعىل جول سالىپ، باسپانالى بولۋعا مەملەكەت كومەكتەسىپ، نەبىر ءتيىمدى ساياساتتى جۇرگىزىپ وتىرسا دا ولاردىڭ اڭسارى وزدەرىنىڭ وتاندارىنا اۋىپ تۇراتىنى زاڭدىلىق. تۇرسىنبەك قاباتوۆ باۋىرىم ايتپاقشى، «شەتەلگە شىققانشا اسىعامىز، ءبىراق تۋعان جەرگە قايتقانشا ءتىپتى اسىعامىز» . اتامەكەنگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىك، ساعىنىش، قۇرمەت بەلگىلى اقىن الماس احمەتبەك ۇلىنىڭ جىرلارىنان كورىنىپ تۇرادى. «كوك تۋدىڭ جەلبىرەگەنى» ءانىنىڭ اۆتورلارى ەرمۇرات زەيىپحان، الماس احمەتبەك ۇلى اعالارىمىز ناعىز پاتريوت، ۇلتجاندى ازاماتتار دەر ەدىم.
قازىرگى تاڭدا قاجىمۇرات شىعارماشىلىعىنا بەلسەنە كىرىسىپ، رەپەرتۋارىن جاڭا اندەرمەن تولقىتىرۋدا. ول ەلىمىزدەگى توي-تويمالاقتارعا، كونسەرتتەرگە ءجيى شاقىرىلادى. تاياۋدا پروديۋسەرمەن جۇمىس ىستەۋدى قولعا الماق.
قاجىمۇرات: - بۇگىندە ءانشى قاۋىمنىڭ باستى تابىس كوزى توي بولىپ تۇر عوي. سوندىقتان سۇرانىسقا ساي اندەردى جازۋدى قولعا الدىم. ءبىراق بۇل مەنىڭ شىعارماشىلىعىم تويعا ارنالعان اندەرمەن شەكتەلىپ قالادى دەگەن ءسوز ەمەس ەگەر ءانشى-سازگەرلەردىڭ تويدان باسقا تابىسى بولسا، ارينە، باسقا دا ستيلدەگى اندەر جازىلار ەدى، جازىلىپ تا جاتىر.
ءبىراق ونداي اندەردىڭ قارجىسىن ءوز قالتامىزدان شىعارۋعا تۋرا كەلەدى. دەگەنمەن بولاشاقتا تويمەن عانا شەكتەلىپ قالماي رۋحتى كورسەتەتىن، ەلگە قاجەت اندەر شىعارۋ دا ويىمدا بار. كەي كەزدەردە تويدا نەمەسە ءتۇرلى جيىنداردا وتىرعاندا «پالەنشە ءبىر ءاندى 3000 دوللارعا ساتىپ الىپتى» دەگەن سەكىلدى سوزدەردى ەستىپ قالامىز. اركىم وزىنە جارناما جاساۋ ءۇشىن دە ايتىلاتىن بولۋ كەرەك مۇنداي اڭگىمەلەر. مەن اندەرىمدى سۇراعانداردىڭ بەتىن قايتارمايمىن، ءانشىنىڭ پاتشا كوڭىلىنىڭ قالاۋىمەن بەرگەن قارجىسىن قاناعات ەتەمىن. تويعا شاقىرۋشىلارعا دا سولاي. ءاننىڭ باعاسىنان بۇرىن قۇنى ماڭىزدىراق. تەك وسىنىن پارىقتاي بىلسەك بولعانى.
قاجىمۇرات تەك ءانىن جازىپ، ساحناعا شىعىپ شىرقاپ جۇرگەن ءانشى عانا ەمەس، ەلىنىڭ ەرتەڭىنە الاڭدايتىن، حالقىنىڭ اماندىعىن، بىرلىگىن تىلەيتىن ازاماتتاردىڭ ءبىرى. بىلتىر قاجىمۇراتتىڭ وتباسى قانىشەرلەردىڭ كەسىرىنەن قايعىعا دۋشار بولعاندا قابىرعامىز قايىسقان ەدى.
جالدامالى جۇمىسشىلارى قاجىمۇراتتىڭ ءىنىسىن، جەڭگەسىن 3 جانە 7 جاسار سابيلەردى ءولتىرىپ كەتكەننەن كەيىن بۇكىل ءبىر اۋلەت قانا ەمەس، ارعى بەتتەگى قانداستارىمىز، بارشا قازاق ەلى قايعىدان قان جۇتتى. قىلمىسكەرلەردى ءومىر بويعىعا باس بوستاندىقتارىنان ايىرسا دا جۇرەكتەردە جازىلماس جارا قالدى.
قاجىمۇرات: - اۋلەتىمىزدەگى بىلتىرعى قايعىلى جاعدايدان كەيىن ەندى-ەندى ەسىمىزدى جيىپ كەلە جاتقان جايىمىز بار. اللادان سابىر سۇرايمىز، ءبىراق جان جارامىز ەشقاشان جازىلمايدى. وسى جاعدايدان كەيىن قىتايداعى قانداستارىمىز قازاقستاندا وقىپ جاتقان بالالارىن الىپ كەتتى، وسىندا كەلگەلى وتىرعان ءبىراز وتباسى رايلارىنان قايتتى. وسىنداي قاندىقول قاراقشىلار جەر باسىپ جۇرمەسە ەكەن. مۇنداي قايعى-قاسىرەت ەشقانداي وتباسىندا بولماسىن.
وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن ۇرىمجىدە كوتەرىلىس بولعاندا دا ۇيعىرلارعا ەش قاتىسىمىز جوق بولسا دا ءبىز ۇيىمىزدەن شىعا الماي قالعان كەزدەر دە بولدى. ءتىپتى دۇكەنگە شىعىپ سۋ الۋ مۇڭ بولعان ەدى. اللا تاعالا ەلىمىزدى، حالقىمىزدى سوعىستان ساقتاسىن. ەلىمىزدە بەيبىتشىلىك، تىنىشتىق بولسا ەكەن. ەلباسىمىز ايتقانداي، ۇلتىن سۇيەتىن ازاماتتار كوبەيە بەرسىن!!!
Alashainasy.kz